● خوزستان؛ نوروز 1330 (مارس 1951) را در ميان اعتصاب كاركنان صنعت نفت كه تا هفتهها ادامه داشت، برگزار كرد.
در پي تصويب قانون ملي شدن نفت ايران در پايان اسفندماه 1329، مقامات شركت نفت انگلستان ـ با اينكه هنوز از آن شركت دولتي خلع يد نشده بود و به بهرهبرداري از نفت ادامه ميداد ـ بهمنظور تحريك كاركنان نفت و ناآرام كردن خوزستان مزاياي اين كاركنان را قطع كرد و اين اعتصاب نتيجهي همين اقدام بود.
در پي آغاز اين اعتصاب، دولت حسين علاء نخستوزير وقت در خوزستان حكومت نظامي اعلام كرد، ولي موفق به برقراري آرامش نشد و تشنج از پنجم فروردين افزايش يافت و در درگيريهايي كه روي داد، عدهاي هم كشته و يا مجروح شدند.
گفتني است؛ از سالهاي اوليهي حفر چاه نفت ايران، چشم طمع بيگانگان بهدنبال استثمار منابع زيرزميني کشور بوده و آنان در هر فرصتي به گرفتن امتيازهاي گوناگون نفتي اقدام ميکردند.
پس از لغو امتياز نفتي دارسي بين ايران و انگلستان، قرارداد الحاقي گس - گلشاييان بهمنظور کشف و استخراج نفت توسط شرکتهاي نفتي انگليسي منعقد گرديد. اين قرارداد را جهت تصويب به مجلس بردند که با مخالفت عدهاي از نمايندگان مجلس و علماء بهويژه آيتالله کاشاني و همچنين مردم روبهرو شد.
پافشاريهاي سپهبد رزمآرا نخستوزير پهلوي، اين لايحه را بار ديگر به مجلس برد و او که تصويب آن را مشکل يافت، قصد کودتا نمود. اما يک روز قبل از اجراي کودتا، توسط خليل طهماسبي از گروه فداييان اسلام ترور شد.
به دستور آيتالله کاشاني مردم به اين قرارداد اعتراض کرده و خواهان ملي شدن نفت ايران شدند. سرانجام با بهوجود آمدن آن وضعيت، مجلس به ملي شدن صنعت نفت ايران، رأي مثبت داد و در 29 اسفند 1329 مقرر شد که کليهي عمليات اکتشاف، استخراج و بهرهبرداري نفت در دست دولت قرار گيرد.
● نهم فروردینماه (مارس 895 ميلادی):
درگذشت احمد دينوري (احمد بن داود) انديشمند، مورخ و اديب ايراني را آخرين هفتهي مارس 895 ميلادي نوشتهاند.
وي از پژوهشگران و نويسندگان دوران سامانيان بود که تاجيکيان (پارسيان) دمي از بزرگداشت آنان فروگذار نميکنند. آثار دينوري متعدد و معروفترين آنها «اخبار الطوال» شامل رويدادهاي تاريخي تا پايان عصر ساسانيان (يزدگرد سوم) است.
● نهم فروردینماه 1296:
وثوقالدوله رئيسالوزراء وقت كه همكاريهاي او با دولت استعمارگر انگلستان اظهر من الشمس است، نهم فروردينماه سال 1296 (29 مارس 1917) تأسيس نيروي انگليسي «اس. پي. آر S.P.R.» در منطقهي نفوذ انگلستان در ايران (سراسر جنوب و شرق ايران) را به رسميت شناخت(!)
اين واحد نظامي به ابتكار ژنرال پرسي سايكس ـ افسر انگليسي مقيم هند كه براي وطن ما هم تاريخ تأليف كرده است(!) ـ تأسيس شده بود و درحقيقت يك نيروي نظامي و انتظامي به موازات نيروهاي مسلح ايران بود و مقامات انگليسي در ايران که عملاً دولتي در دولت تشکيل داده بودند با توسل به اس. پي. آر. به هركار كه ميخواستند در منطقهي نفوذ انگلستان دست ميزدند و صاحب اختيار كامل بودند.
● نهم فروردینماه 1325:
فروردينماه 1325 (ماه مارس 1946) ايران داراي شوراي عالي اقتصاد شد.
نخستين جلسهي اين شورا بعدازظهر 9 فروردين در تهران تشكيل شد و دكتر علي اميني به دبير كلي آن انتخاب گرديد. رياست شورا نيز با نخستوزير وقت بود.
اعضاي 11گانهي شورا دستاندركاران اقتصاد كشور بودند كه قبلاً تعيين و در نخستين جلسه حضور داشتند. وظيفهي اين شورا بررسي و تصويب طرحهاي مهم اقتصادي كشور بود. جلسات شورا گاهي هم با حضور پهلوي دوم تشكيل ميشد. حسنعلي منصور نيز مدتي طولاني دبير كل اين شورا بود.
ايرادي كه از همان آغاز كار به اين شورا گرفته شد؛ نداشتن اعضايي از ميان كارشناسان، استادان و اصحاب نظر بود كه از مقامات دولتي نباشند و بتوانند آزادانه مسائل را بگويند و دربارهي طرحها نظر دهند (و اصطلاحاً "بله قربانگو" نباشند).
● نهم فروردینماه 1354:
نهم فروردينماه 1354 (29 مارس 1975) مفاد قرارداد 15 ميليارد دلاري ايران و آمريکا که مذاکرات مربوط به انعقاد آن در اسفندماه پايان يافته بود، انتشار يافت. در اين قرارداد آمريكا با فروش هشت رآكتور اتمي به ايران موافقت کرده بود.
بخشهاي ديگر قرارداد مربوط به موافقت دولت ايران با فعاليت شركتهاي آمريكايي در عملياتي از راهسازي تا آپارتمانسازي و کارهاي عمراني و صنايع بود.
اين قرارداد به نام تحكيم مناسبات دوستانهي قديمي ايران و آمريکا بسته شده بود. هنري كيسينجر وزير امور خارجهي وقت آمريکا در آخرين جلسهي مذاکرات مربوط به انعقاد اين قرارداد، حضور داشت. وي بههمين منظور به تهران رفته بود.
● نهم فروردینماه 1354:
نهم فروردينماه 1354 (29 مارس 1975) و در پي سازش پنجم اسفندماه 1353 شاه و صدام حسين در الجزيره و متعاقب آن ديدار اميرعباس هويدا نخستوزير وقت از بغداد، اعلام شد كه اختلافات مرزي ايران و عراق برطرف شده و مناسبات دو كشور به حالت عادي بازگشته است.
پس از توافق شاه با صدام، دولت ايران، بهرغم سياست ديرپاي واشنگتن، كمكهاي خود به كردهاي عراق از جمله كمكهاي نظامي را قطع كرد و به مصطفي بارزاني و يارانش اطلاع داد كه تنها ميتوانند در كرج اقامت كنند و تحت حمايت ايران باشند.
سالها ايران ناقل كمكهاي آمريكا به كردهاي عراق بود كه با هدف كسب خودمختاري با دولت صدام حسين ميجنگيدند. دولت وقت ايران، خود نيز كمكهاي چشمگير به كردهاي عراقي كرده بود و اين كمكها باعث چند برخورد مرزي ايران و عراق و اخراج ايرانيتبارها از عراق و بازداشت بعضي از آنان شده بود.
خبرگزاری ايمنا: در چنین روزهایی از سال 1330 هجری شمسی؛ كاركنان صنعت نفت به تحریک انگلیسیها ـ با قطع مزایای کارکنان ـ اقدام به اعتصاب نموده بودند. تشنج از روز پنجم فروردینماه آغاز شده بود که منجر به كشته و زخمی شدن عدهای نیز شد.
کد خبر 26792
نظر شما