کیوسک های مطبوعاتی، وامانده در شهر

به گزارش ایمنا، تاریخچه به وجود آمدن دکه های مطبوعاتی در ایران به سال ۱۳۰۵ بر می گردد، آن زمان فروشندگان جراید به صورت پیاده روزنامه ها را زیر بغل می گرفتند و فریاد می زدند تا آنها را به فروش رسانند.
بعد از گذشت چند سال به علت توسعه مسافت توزیع روزنامه، با دوچرخه این كار را انجام می دادند و روزنامه فروشان با ركاب زدن و فریاد تمام سربالایی های خیابان ها را طی می كردند.
هر روز بین روزنامه فروشان اختلافی پیش می آمد تا این كه تصمیم گرفتند هر كس منطقه ای را برای خود داشته باشد؛ این كار انجام شد و روزنامه فروشان پس از طی مسافت چاپخانه تا محل خود و فروش در مسیر، در محلی كه میز كوچكی قرار داده بودند مستقر می شدند و  نشریه ها را روی میز می گذاشتند و رهگذران تیتر روزنامه را می دیدند و هرازگاهی یك نفر یك روزنامه می خرید.
 تا این كه موتورهای گازی آمد و برای سهولت كار از موتور استفاده كردند و مسیر هر كس محدوده آن قرار گرفت و منازل و ادارات را روزنامه می دادند و مازاد روزنامه ها بر سر میز كذایی گذاشته می شد و به فروش می رسید، بعد از این كه روزنامه ها و نشریات زیاد شدند و آن میز كوچك جوابگو نبود، مجبور شدند میز بزرگ تری بگذارند.
در سرما و گرما و برف و باران همچنان به کار خود ادامه می دادند و از آنجا كه برف و باران با حال و جنس نشریات سازگار نبود، میزها با كمی تغییر، تبدیل به كیوسك شدند، در هر گوشه شهر كیوسكی با ابعاد متفاوت و با شكل های مختلف دیده می شد و فروشندگان مصمم و با عشق و علاقه خاصی ادامه كار می دادند و رسالت خود را در رساندن نشریات به دست مخاطبان، انجام می دادند.
اصفهان زمانی را به یاد می‌آورد که روزنامه‌ها و نشریات این شهر در تمام دنیا از طریق جاده ابریشم دست به دست می‌گشت ، اما این شهر با قدمتی فرهنگی چندین هزار ساله این روزها از کمبود کیوسک های مطبوعاتی رنج می برد و مسئولان این شهر نیز برای این مشکل چاره ای نمی جویند.
کاهش شدید کیفیت و محتوا بر اثر مشکلات فراوان زیرساختی از جمله نظام توزیع فراگیر و کمبود ویترین‌های فرهنگی عرضه مطبوعات مردم اصفهان را از مطبوعات محلی پایتخت فرهنگی کشور دل‌زده کرده و دور از تصور نیست که اصفهان باز هم سال‌ها در همین وضع ناگوار از نظر ویترین‌های فرهنگی باقی بماند.
رضا یکی از دکه‌دار‌هایی است که توجه ویژه اش به چیدمان تنقلات بیش از روزنامه ها به چشم می آید.
او می گوید: درآمد خانواده ما از همین‌هایی است که اینجا می‌بینید گذاشته‌ام، اگر اینها را جمع کنم کم‌کم باید دکه را هم ببندم!
رضا ادامه می دهد: دیگر این روزها کمتر کسی روزنامه می خواند، اگر هم بخواهند بخوانند پولی برایش نمی دهند، مردم ما مُفت خوانی می کنند یعنی می آیند، می ایستند، ورق می زنند، می خوانند و می روند اما کسی پولی برای خرید روزنامه نمی دهد.
اما اکبر که روزنامه های سراسری را جدا از روزنامه های استانی و در جای بهتری چیدمان کرده است، معتقد است:‌ علاقه مردم به روزنامه های سراسری بیشتر از روزنامه های استانی است.
وی بیان می کند: روزنامه های اصفهان بیشتر توزیع ارگانی و مشترکان ویژه دارند و به لحاظ محتوایی ضعیف هستند، اما سراسری ها جذاب ترند.
او با بیان اینکه ‌قیمت بالای برخی مطبوعات نسبت به درآمد مردم باعث شده کسی روزنامه نخرد‌، تاکید می کند: بیشترین فروش مطبوعات ما مربوط به روزنامه های جام جم و همشهری است که ارزان تر هستند.
حسین اما از معدود دکه دارانی است که می گوید:‌ مردم هنوز هم روزنامه ها و مجلات خوب را می خرند، من چند تا مشتری دارم که خودشان سوژه های خیلی خوبی برای شما هستند، اگر روزنامه مورد علاقه شان یک  روز نیاید زنگ می زنند تهران و حسابی اعتراض می کنند.
اصفهان از تمام کلانشهرهای کشور عقب است
وجود بیش از 220 مجوز انتشار مطبوعات سبب شده تا استان اصفهان در رتبه دوم جامعه مطبوعاتی قرار گیرد اما مطبوعات اصفهان سال‌هاست به بیماری مزمن دچار شده و برای مداوای این بیماری با مسکن‌های مقطعی نمی‌توان این درد دامن‌گیر را درمان کرد.
در واقع مطبوعات اصفهان در چند شاخه زیرساختی دچار مشکل هستند که بحث توزیع و نبودن دکه‌های مناسب در سطح شهر را می‌توان سر مسئله آن دانست چرا که 20 دکه نیمه‌جان مجال توزیع حرفه‌ای مطبوعات محلی را ندارند.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان در گفت و گو با "ایمنا" می گوید: اصفهان به لحاظ دارا بودن کیوسک‌های مطبوعاتی از تمام کلانشهرهای کشور عقب است.
رضا امینی با اشاره به تعداد کیوسک‌های مطبوعاتی در دیگر کلانشهرهای کشور، اظهار می کند: تهران دارای یك هزار كیوسك مطبوعاتی است كه ۸۰ درصد‌ آن‌ها فقط مطبوعات توزیع می کنند.
اصفهان به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی باید همه زمینه های رشد و تعالی مطبوعات را به عنوان یکی از شاخصه های اصلی رشد فرهنگی در جامعه مورد توجه قرار دهد؛ از این رو  توسعه کیوسک های مطبوعاتی به منظور قرار گرفتن بیش از پیش نشریات در سبدفرهنگی خانوار باید در دستور کار قرار گیرد.
اما متأسفانه کلان شهری مانند اصفهان در حال حاضر از معضلات کمبود کیوسک مطبوعاتی رنج می برد و این در صورتی است که بعد از 35 سال پیروزی انقلاب اسلامی، اصفهان حتی یک درصد رشد مرکز مطبوعاتی نداشته است.
پرداخت مالیات مهمترین مشکل دکه داران
سرپرست روزنامه رسالت در استان اصفهان در گفتگو با خبرنگار"ایمنا"می گوید: با بررسی‌هایی که انجام شده اصفهان جزء استان‌هایی است که تنوع کیوسک‌های مرکزی در آن پایین است.
منصور گلناری ادامه می دهد: تهران حدود 1200 کیوسک مطبوعاتی، مشهد حدود 2280 دکه، شیراز حدود 250 دکه، قزوین 70 دکه و همدان 57 دکه دارند و به همین شکل بسیاری از استان‌ها حتی استان‌های کوچک‌تر، دکه‌های مطبوعاتی بیشتری دارند اما در شهر اصفهان تعداد 30 دکه مطبوعات وجود دارد که همه آنها مطبوعاتی نیستند.
وی که از پیشکسوتان عرصه خبر و روزنامه نگاری در استان اصفهان است، اظهارمی کند: در حال حاضر شهرداری اصفهان 13 دکه روزنامه فروشی در شهر اصفهان احداث کرده که تنها 5 دکه آن فعال است.
وی پرداخت مالیات را یکی از مهمترین مشکلات دکه داران عنوان کرده و تصریح می کند: در سال های اخیر برای احداث 250 دکه در شهر اصفهان جانمایی و به شهرداران وقت، ارایه کردیم تا اصفهانی که عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران را دارد، از داشتن دکه های مطبوعاتی در سرتا سر شهر بی بهره نباشد اما متأسفانه مورد بی توجهی قرار گرفت.
سرپرست روزنامه رسالت در استان اصفهان اضافه می کند: به غیر از روزنامه های سراسری، جانمایی 8 روزنامه محلی اصفهان در دکه های مطبوعاتی 2 مترمربع جا می خواهد که به دلیل کمبود جا روزنامه ها بر روی زمین چیده می شوند و این در شأن روزنامه نیست.
وی تجمع دکه های مطبوعاتی در خیابان چهارباغ عباسی و عدم دسترسی به دکه ها را باعث بی رغبتی شهروندان برای خواندن روزنامه می داند و تاکید می کند: کیوسک‌های مطبوعاتی جلوه و نمایشگاه اصلی نشریات مکتوب هستند؛ به همین خاطر نیاز جدی وجود دارد تا به تعداد کیوسک‌های مطبوعاتی اضافه شود.
14 دکه مطبوعاتی در انبار خاک می خورد 
معاون فرهنگی شهرداری اصفهان اما در گفتگو با خبرنگار "ایمنا" اظهارمی کند: حدود 15 دکه جدید برای شهر اصفهان طراحی و جانمایی شده اما اکنون مشکل در واگذاری آنها داریم، یعنی افرادی برای دریافت این دکه ها  اعلام آمادگی نکرده اند.
علی قاسم زاده با اشاره به اینکه واگذاری دکه ها به عهده مجتمع مطبوعاتی اصفهان گذاشته شده است، اظهار می کند: ما معتقدیم اهالی مطبوعات باید این دکه ها را به اهل خودش واگذار کنند تا مثل گذشته دکه ها با کار مطبوعاتی آغاز نشود و آرام آرام همه چیز در این دکه ها وجود داشته باشد، غیر از مطبوعات.
وی ادامه می دهد: طبق آخرین گزارش ها، مدیر مجتمع مطبوعاتی اصفهان هنوز موفق به واگذاری همه این دکه ها نشده و اعلام شده که به دلیل رکود کار مطبوعات و عدم چرخه اقتصادی آنها، دکه های مطبوعاتی  مورد استقبال قرار نگرفته است.
معاون فرهنگی شهرداری اصفهان می افزاید: حتی اعلام کردیم که در دکه های جدید توزیع برخی از محصولات فرهنگی هم بلامانع است، اما باز هم مشکل این است که برای بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارد و مورد استقبال قرار نگرفته است .
وی خاطرنشان می کند: قرار است همزمان با واگذاری دکه های جدید که مجوزهای آن برای استقرار در نقاط مختلف شهر صادر شده، دکه ها از انحصار خیابان های مرکزی شهر خارج شود.
قاسم زاده با اشاره به اینکه فرهنگ خرید مطبوعات در تهران بالا اما در شهر اصفهان متأسفانه فرهنگ تیتر خوانی و نگاه گذرا به مطبوعات بیشتر دیده می شود، می گوید: شاید یکی از دلایل آن عدم وجود فرهنگ روزنامه خوانی و یا عدم جاذبه و کشش مطبوعات اصفهان باشد.
وی اعلام می کند: 3 سال است که 14 دکه مطبوعات در انبار خاک می خورد اما هنوز متقاضی برای تحویل گرفتن آنها مراجعه نکرده است.
معاون فرهنگی شهرداری اصفهان با تاکید بر اینکه شهرداری سعی کرده دکه ها را توسعه دهد اما وقتی استقبال نمی شود چه باید کرد؟، اظهارمی کند: در واقع دکه‌ها باید به دست کسانی اداره شود که شناخت درستی از مطبوعات و مخاطبان داشته باشند تا بتواند به مخاطب خود کمک و راهنمایی لازم در زمینه خرید نشریات را ارائه دهند.
شهر اصفهان به 200 کیوسک مطبوعاتی نیاز دارد
در این خصوص یک فعال رسانه ای در اصفهان می گوید: در آذرماه سال 86 موضوع افزایش کیوسک های مطبوعاتی در سطح شهر اصفهان مطرح شده بود، اما خیلی زود به فراموشی سپرده شد.
امیراکبری ادامه می دهد: متاسفانه با وجود تعداد جمعیت کلان شهر اصفهان تعداد کیوسک های فعال مطبوعاتی این شهر کمتر از 20 عدد است که در سطح شهر خیلی پراکنده نیست.
مدیر مسئول روزنامه اصفهان امروز ضمن اشاره به اینکه شهر اصفهان به200 کیوسک مطبوعاتی نیاز دارد، اظهار می کند: تهران حدود 3هزار کیوسک فعال دارد که به طور پراکنده در همه نقاط شهر نیز وجود دارد.
وی معتقد است: کیوسک‌ها علاوه براینکه نماد فرهنگی هستند سبب تشویق و ترغیب مردم و معرفی مطبوعات به جامعه می‌شود و به لحاظ ساختاری نیز باعث مطلوب‌تر شدن وضع رسانه‌ای اصفهان می‌شود.
اکبری اظهار می کند: روزنامه ها و نشریات مختلفی در کیوسک های مطبوعاتی به نمایش در می آیند که در بین مردم سطح شهر ناشناخته مانده و به طور قطع چنانچه تعداد کیوسک ها افزایش یابد، مردم نسبت به نشریات شناخت بیشتری پیدا خواهند کرد.
وی با تاکید بر اینکه اجرای طرح ایجاد کیوسک مطبوعاتی وابسته به 3 ارگان دولتی است و شهرداری اصفهان، سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیروی انتظامی باید مجوز تاسیس کیوسک را صادر کنند، خاطرنشان می کند: ایجاد کیوسک مطبوعاتی به مواردی همچون زیبا سازی شهر و امنیت شهر هم کمک می کند چرا که یک کیوسک مطبوعات ایده آل و فعال از ساعت 4 _5 صبح شروع به فعالیت می کند و حضور افراد مطبوعاتی در کوچه و خیابان سبب افزایش رفت و آمد مردم و امنیت بیشتر شهر خواهد بود.
با توجه به توریستی بودن شهر اصفهان شهرداری می‌تواند بخشی از خدمات اطلاع‌رسانی و راهنمایی مسافران را در دکه‌ها تعبیه و در‌آمد جانبی برای آنها در نظر بگیرد، البته دکه‌دار‌ها نیز باید به لحاظ مالی تامین شود.
اگر امکان استفاده تبلیغاتی از بدنه کیوسک‌ها ایجاد شود، می‌توان به بحث در‌آمد‌زایی و ماندگاری کیوسک‌ها کمک کرد؛ در برخی کشور‌ها پوشش اشتراک نشریات نیز بر عهده کیوسک‌ها است و این مورد را نیز می‌توان در بحث در‌آمد‌زایی در نظر گرفت. 09134/115/25
کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews