"اعلان جنگ دوم ترياک به چين از سوي انگلستان و فرانسه"، "سازماندهي هاکي روي یخ"، "امضاء پيمان سن استفانو ميان روسيه و عثماني"، "حمله به بغداد از سوی نیروهاي انگلیسي"، "کشف نفت در عربستان سعودي"، "آغاز انتشار مجلهي هفتگي خبري تايم" و... از جملهی مهمترين رخدادهای امروز (سوم مارس) در تقویم تاریخ میلادی است.
● سوم مارس سال 1857 ميلادی:
سوم مارس 1857 انگلستان و فرانسه به چين اعلان جنگ دادند و جنگ دوم ترياک آغاز شد که تا سال 1860 ادامه يافت و به شکست نظامي چين انجاميد. در جريان اين جنگ، قدرتهاي جهاني ديگر به انگلستان و فرانسه پيوسته بودند.
طبق قراردادهاي پاياني اين جنگ، دولت وقت چين که از توان نظامي کافي برخوردار نبود قبول کرد که تجارت ترياک انگلستان با چين قانوني شود که نتيجهاش اعتياد چينيها بود.
طبق اين قراردادها، دولت چين موافقت کرد که بنادر خود را به روي قدرتهاي وقت باز بگذارد، از واردات اين کشورها عوارض گمرکي نگيرد، مانع مهاجرت کارگران «پرکار و ارزانمزد» چيني به آمريکاي شمالي (کانادا و ايالات متحده) و مستعمرات قدرتها نشود، کشتيهاي نظامي آنان بتوانند وارد بنادر چين شوند، مانع فعاليت مروجين مسيحيت نشود و هرگونه قرارداد به زبان انگليسي نوشته شود.
مورخين معاصر نوشتهاند که تسليم چين به اين شرايط باعث رشد امپرياليسم شد، به همانگونه که پس از فروپاشي شوروي نيز فعاليتهاي امپرياليستي شدت گرفت. نخستين جنگ ترياک، تنها ميان چين و انگلستان روي داده بود زيرا که چينيها ترياک انگليسيها را که از هند به چين صادر ميشد، به دريا ريخته بودند. در اين جنگ «هنگکنگ» چين به تصرف انگلستان درآمده بود.
● سوم مارس سال 1875 ميلادی:
براي نخستينبار در تاريخ، سوم مارس 1875 و در مونترآل کانادا هاکي روي يخ Ice Hockey (نوعي بازي چوگان روي يخ) سازمان داده شد. سرگرمي انفرادي سريدن و ليز خوردن روي يخ سابقهي هزاران ساله دارد ولي از اين تاريخ داراي سازمان، تيم، قواعد و اصول شده است.
قواعد اين بازي از جمله شمار بازيکنان هر تيم که شش نفر بايد باشند، ديسکبازي و گلر و نوع کفش (اسکيت) در نشريهي مونترآل گازت انتشار يافت. بهعلت طبيعت يخ، اين بازي بايد در سالن سرپوشيده انجام شود. هاکي روي يخ از سال 1920 بر بازيهاي المپيک (زمستاني) اضافه شده است. هماکنون 69 کشور داراي تيمهاي هاکي روي يخ هستند.
تاريخ از آرتور هاکي Arthur Hockey ـ اشرافزادهي انگليسي بهعنوان تنظيمکننده و مدرنيزهکنندهي بازي هاکي ياد کرده است که عنوان اين بازي از نام او گرفته شده است. وي در قرن هفدهم ميزيست و ظاهراً در سال 1614 اصلاحات خود را دربارهي بازي قديمي هاکي (چوگان) منتشر کرد و تعميم داد.
● سوم مارس سال 1878 ميلادی:
سوم مارس 1878 بهرغم مخالفت انگلستان، قرارداد پايان جنگ روسيه و عثماني معروف به پيمان «سن استفانو» ميان دو دولت امضاء شد.
روسيه از اين جنگ كه تا دروازههاي استانبول گسترش يافته بود، دو هدف داشت؛ يكي از اين اهداف، اجبار كردن عثماني به تأييد استقلال صربستان، مونته نگرو، مقدونيه و بلغارستان بود ـ كه اكثريت جمعيت اين منطقه اسلاو و همنژاد روسها هستند ـ و ديگري بسط نفوذ خود از طريق اين اسلاوها (اسلاوهاي جنوبي) تا مديترانه.
انگلستان رقيب قديمي استعماري روسيه مايل به اين کار نبود، مخصوصاً نميخواست كه بلغارستان به درياي سياه و درياي اژه راه يابد. با اينكه انگلستان براي ادامهي جنگ با روسيه به كمك عثماني كشتي جنگي فرستاده بود و اين كشتيها به تنگهي «بسفور» (منطقهي استانبول) رسيده بودند، سران عثماني ترجيح دادند كه با روسيه سازش كنند، زيرا ميدانستند كه انگلستان تنها به منافع خودش ميانديشد.
عثماني با امضاي پيمان «سن استفانو» در عين حال روسيه و انگلستان را در برابر يكديگر قرار داد. در واکنش به اين پيمان، انگلستان به تحريک صربستان و بلغارستان بر ضد يکديگر پرداخت و اين دو را به جان هم انداخت و هنگامي كه روسيه براي پايان دادن به جنگ اين دو كشور همسايه به ميانجيگري پرداخت، انگلستان نيز وارد مذاكرات شد كه از سوم مارس 1886 در بوخارست آغاز گرديد. مذاكرات بوخارست موفق به برقراراي صلح ميان صربها و بلغارها شد ولي، ديگر انگلستان از منطقهي بالكان خارج نشد و اثر انگشتش همهجا در رويدادهاي بعدي بالكان مشاهده ميشد.
● سوم مارس سال 1878 ميلادی:
دولت آلمان به صدراعظمي بيسمارک هفت سال پس از اينکه موفق شد آلمانيها را به زير يک پرچم بياورد و امپراتوري اعلام کند، از مارس 1878 سياست خارجي تازهاي در پيش گرفت و اين سياست پايهي استعماري و سهمخواهي داشت ولي بدون درگيري با رقيبان.
اجراي سياست تازه نياز به اين داشت که ميان قدرتهاي اروپايي بهجاي معارضه، سازش برقرار باشد. با همين هدف، دولت آلمان کنگرهي برلن را در 13 ژوئيهي 1878 براي حل اختلاف مستعمراتي اروپائيان و تصاحب مسالمتآميز ساير سرزمينها، ايجاد تفاهم ميان قدرتهاي اروپايي و در همين راستا رفع بحران تازهي روابط انگلستان و روسيه تشكيل داد.
در اين كنگره بود كه تمامي قفقاز به روسيه، بوسني هرزگوين به اتريش، قبرس به انگلستان و کنگو به بلژزيک داده شد و ميان اروپاييان بر سر تقسيم آفريقا توافق بهعمل آمد و... همچنين قرار شد كه بلغارستان، مقدونيه و آلباني با حفظ استقلال خود؛ اسماً (و تشريفاتي) جزيي از امپراتوري عثماني بهشمار آيند.
در كنگرهي برلن ديسرائيلي نخستوزير يهودي انگلستان از فرصت استفاده كرد و انديشهي روسيه از ايجاد يك اتحاديهي سراسري «پان اسلاو» از خاور دور تا درياي آدرياتيك را افشاء كرد. اما، اين افشاگري با مداخلهي بيسمارك به حمايت از روسيه به جايي نرسيد.
انگلستان به تحريكات خود در خارج از جلسات كنگره ادامه داد و صربستان و بلغارستان را به جان هم انداخت و هنگامي كه روسيه براي پايان دادن به جنگ اين دو كشور همسايه به ميانجيگري پرداخت، انگلستان نيز وارد مذاكرات شد كه از سوم مارس 1886 در بوخارست آغاز گرديده بود.
● سوم مارس سال 1917 ميلادی:
نيروهاي انگليسي كه با هدف بيرون آوردن بينالنهرين از دست عثماني وارد اين سرزمين شده بودند، از سوم مارس 1917 حمله به شهر بغداد را آغاز كردند و اين شهر هشت روز بعد (11 مارس) به تصرف آنان درآمد.
از نظر انگليسيها بغداد كليد تصاحب نفت عراق و سلطه بر سرزمينهاي عربي و کليد آسياي غربي بهشمار ميرود. منطقهي بغداد از زمان تأسيس تيسفون و استقرار پايتخت ايران در آنجا در سال 135 پيش از ميلاد مركز قدرت در شرق بوده است.
پس از اشكانيان و ساسانيان، عباسيان آنجا را پايتخت خود قرار دادند و دولت عثماني با دادن امتيازات فراوان به ايران، بغداد را از آن خود کرده بود و سلطان عثماني پس از استقرار در بغداد بود که خود را خليفهي مسلمين سني اعلام کرد. عثماني عملاً از بغداد بود که بر مناطق عربي شرق مصر حكومت ميكرد.
در جريان جنگ انگلستان با عثماني بر سر عراق، نيروهاي عثماني شديداً مقاومت کردند و در چند نبرد از جمله زد و خورد مدائن (نهچندان دور از طاق کسري) واحدهاي انگليسي را به عقب رانده بودند. حكومت انگليسيها بر بغداد آسان نبود و دائماً گرفتار بهپاخيزي، شورش و زد و خورد بودند.
انگليسيها بودند که عراق را از سه ايالت مختلفالمذهب و نژاد بوجود آوردند، مرزهايش را طبق سياست خود ترسيم و نام قديمي ايراني آن (اراک = ايراک) را بر آن نهادند. در دوران ساسانيان، ايالتي که تيسفون (پايتخت) در آن واقع شده بود و تا کويت امروز امتداد داشت «اراک، به کسر الف» خوانده ميشد.
● سوم مارس سال 1923 ميلادی:
مجلهي هفتگي خبري تايم با ماهيت محافظهکارانه (راستگرايي و ضد کمونيسم) انتشار خود را آغاز کرد.
اين مجله توسط دو روزنامهنگار؛ Henry Luce و Briton Hadden انتشار يافت که Hadden شش سال بعد درگذشت. Henry Luce يک آمريکايي متولد چين بود. والدين او در چين مروج يک فرقهي مسيحيت بودند که وي بهدنيا آمد. مجلهي تايم همزمان با آمريکا در لندن، هنگکنگ و سيدني نيز طبع و منتشر ميشود، البته با مطالب کمي متفاوت. تيراژ اين مجله در فوريهي 2010 جمعاً سه ميليون و چهارصد هزار نسخه بود.
● سوم مارس سال 1938 ميلادی:
سوم مارس 1938 کمپاني آمريکايي «استاندارد اويل کاليفرنيا» و شريک آن کمپاني «تکزاس اويل» در منطقهي دمام واقع در جنوب شرقي کشور سعودي (نهچندان دور از شهر ظهران و خليج فارس) نفت کشف کردند. شهر الدمام Ad Dammam حاکمنشين ايالت جنوب شرقي کشور سعودي اينک سومين شهر اين کشور پس از جده و رياض است.
کمپاني استاندارد اويل 29 ماه مه 1933 از پادشاه وقت کشور سعودي امتياز اکتشاف نفت گرفته بود که نزديک به پنج سال بعد موفق به کشف آن شد. يک سال پس از کشف نفت در بحرين بود که اين کمپاني تلاش کرد تا از پادشاه سعودي امتياز اکتشاف و استخراج نفت بگيرد زيرا که متوجه شده بود که سراسر منطقه داراي ذخاير نفت خام است. اين ماده چند دهه قبل از آن در ايران و بعداً در عراق کشف و استخراج آن آغاز شده بود.
کمپاني استاندارد اويل در سال 1944 بر شعبهي خود در کشور سعودي نام آرامکو = Arabian American oil Company گذارد. در سال 1950 و در جريان مبارزات ملت ايران به ملي کردن نفت خود، عبدالعزيز ابن سعود پادشاه وقت کشور سعودي نيز با تهديد به ملي کردن، از کمپاني آمريکايي خواست که قسمتي از سهام آرامکو و سهم بيشتري از درآمد نفت را به آن دولت بدهد.
پس از يک رشته تحولات ديگر، آرامکو از 1988 به «سعودي آرامکو» تغيير نام داده است. کشور سعودي اينک بزرگترين صادرکنندهي نفت در جهان است و ذخاير نفتي آن نيز بيش از ساير کشورهاست و هرسال حدود 3 ميليارد بشکه نفت استخراج ميکند.
● سوم مارس سال 1942 ميلادی:
يک اسکادران بمبافکن ژاپني به شهر بروم Broome استراليا حمله برد که در اين بمباران بيش از يکصد استراليايي کشته شدند.
"بروم" که شهري ساحلي در منطقهي کيمبرلي است در غرب استراليا واقع شده است و قبل از مهاجرت انگليسيها، مسکن قبيلهي ياوورو Yawuru بود. مهاجران انگليسي بسيار از بوميان استراليا از جمله ياووروها را نابود کردند و بر جايشان نشستند.
امپراتوري ژاپن ميگفت که آسيا مال آسياييهاست و مهاجران اروپايي که به حالت تعرض وارد استراليا و... شدهاند بايد حکومت را به بوميان بسپارند. جغرافيون آسيايي از ديرزمان، خواندن استراليا بهعنوان اقيانوسيه (اشاره به قارهاي جدا از آسيا) را بخشي از توطئهي استعمارگران اروپايي بيان کردهاند که به اين ترتيب خواستهاند براي آن سرزمين ماهيت جداگانه بتراشند تا اعتراض آسياييان به مهاجرنشين انگليسي ساختن آن را عملاً رد کرده باشند.
● سوم مارس سال 1974 ميلادی:
سوم مارس 1974 يک هواپيماي مسافربر شرکت هواپيمايي ترکيه از نوع «دي.سي.10» در سر راه خود از پاريس به لندن در خاک فرانسه سرنگون شد که 346 تن کشته شدند.
اين مرگبارترين سانحهي هوايي تا آن زمان بود. هواپيماهاي سه موتورهي «دي.سي.10» در پي چند حادثهي پرتلفات، از بيشتر خطوط مسافري حذف و به قسمت باربري منتقل شدهاند.
● برخی دیگر از مهمترين رخدادهای سوم مارس در تقویم تاریخ میلادی:
1193: صلاحالدين ايوبي حاكم كرد مصر و سوريه و مدافع جهان اسلام در برابر هجوم صليبيون اروپايي درگذشت.
1259: هلاكوخان ايلخان مغول ايران دمشق را تصرف كرد. وي 10 فوريهي 1258 بغداد را متصرف شده بود و آخرين خليفهي عباسي را كشته بود.
1837: دولت واشنگتن استقلال جمهوري تكزاس را به رسميت شناخت.
1847: الكساندر گراهام بل اسكاتلندي مخترع تلفن به دنيا آمد.
1861: الکساندر دوم تزار روسيه در سالروز سلطنت خود با صدور اعلاميهاي به سرفدم در روسيه پايان داد. (Serfdom خريد اراضي زراعي با کشاورزان ـ کشاورزان وابسته به زمين زراعي که هشتاد درصد نفوس آن زمان روسيه را تشکيل ميدادند). الکساندر دوم سوم مارس 1855 تزار روسيه شده بود. وي در سال 1881 ترور شد.
1871: كنگره آمريكا با وضع يك قانون به استقلال سرخپوستان (بوميان) اين كشور در اراضي محصور خود پايان داد.
1815: دولت آمريكا به الجزاير كه كشتيها و اتباع اين كشور را بازداشت كرده بود، اعلان جنگ داد.
1904: ويلهلم دوم امپراتور (قيصر) آلمان نخستين رهبر يک کشور بود که پيام رسمي خود را در صفحهي گرامافون (طريقهي اديسون) ضبط کرد. دهها سال طول کشيد تا نوار ضبط صوت ساخته شود.
1905: نيکلاي دوم تزار روسيه که با تظاهرات و ناآرامي روبهرو شده بود، با ايجاد مجلسي مرکب از نمايندگان منتخب بهنام «دوما» موافقت کرد. اين اقدام تزار دموکراسيطلبان روس را راضي نکرد و ناآراميها ادامه يافت و تزار دوم مارس 1917 اجباراً تفويض اختيارات کرد که باز هم بينتيجه بود و در اکتبر اين سال (طبق تقويم قديم ـ ژوليان؛ نوامبر) انقلاب بلشويکي همهچيز را در آن امپراتوري زير و رو کرد.
1917: نيكلاي اول تزار روسيه تفويض اختيار كرد و دولت موقت قدرت را به دست گرفت كه هشت ماه بعد انقلاب بلشويكي اين دولت موقت را بر كنار ساخت.
خبرگزاری ایمنا: در چنین روزی از سال 1857 میلادی؛ انگلستان و فرانسه به چين اعلان جنگ دادند و جنگ دوم ترياک آغاز شد که تا سال 1860 ادامه يافت و به شکست نظامی چين انجاميد. طبق قراردادهای پايانی اين جنگ، دولت وقت چين که از توان نظامی کافی برخوردار نبود، قبول کرد که تجارت ترياک انگلستان با چين قانونی شود که نتيجهاش اعتياد چينیها بود.
کد خبر 25494
نظر شما