آداب و رسوم گلپایگانی ها در ماه محرم

مردم شهرستان گلپایگان در ماه محرم در سوگ سرور آزادگان جهان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) سیاه پوش و عزادار می شوند و جلوه های ویژه از این ایام حزن و اندوه را به نمایش می گذارند.

به گزارش خبرنگار ایمنا از شهرستان گلپایگان، در دیار علم و فقاهت هم همچون دیگر نقاط این کشور عاشقان اهل بیت(ع) در ایام محرم به سوگ اباعبدالله(ع) و یارانش می‌نشینند با آداب و آیین‌هایی که خاص خودشان است اما این آیین‌ها ظاهر امر است که آنچه در دل‌ها ول‌وله به پا می‌کند یک درد مشترک است.
آنان با نصب پرچم های سیاه و علم های مخصوص عزاداری در مساجد، حسینیه ها، تکایا و سردر ادارات دولتی و محل های کسب و کار، تشکیل دسته های عزاداری و برگزاری آیین سوگواری به عزاداری می پردازند.
در شهر گلپایگان در دهه اول محرم در کنار عزاداری‌ها و روضه‌خوانی داخل مساجد و تکایا، هیئت‌ها و دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی پس از نماز مغرب و عشا حرکت کرده و در خیابان‌های شهر به نوحه‌خوانی و عزاداری می‌پردازند به این صورت که مسیر حرکت آنها از مسجدی به مسجد دیگر و یا به سمت اماکن مقدس مانند امامزاده‌ها است.
به همین مناسبت در دهه نخست محرم آیین سخنرانی درخصوص فلسفه قیام عاشورا در بیشتر مساجد و حسینیه های شهرها و روستاهای شهرستان برگزار می شود.
در 3 شهر گلپایگان، گوگد و گلشهر دسته های عزاداری از روز هفتم محرم با اجتماع در مساجد، حسینیه ها و عبور از خیابان ها در ساعات شب اقدام به برگزاری مراسم سینه زنی، زنجیرزنی و عزاداری کرده و مرثیه خوان ها و مداحان اهل بیت (ع) در شرح وقایع عاشورا و مناقب امام حسین (ع) و یارانش مداحی می کنند.
سینه زنی، زنجیرزنی، روضه خوانی، علم بندان، علم گردانی، نخل بندی، نخل گردانی از شیوه های آیین عزاداری ماه محرم در گلپایگان و دو شهر گوگد و گلشهر و روستاها است.
عزاداری در  گلپایگان بیشتر در قالب دسته ها و هیات های سینه زنی و زنجیرزنی برگزار می شود که از جمله آن ˈعلم بندانˈ است که با روش خاصی در یکی از هیات های عزاداری شهر گوگد ،گلشهر و برخی روستاها برگزار می شود.
مراسم علم گردانیˈ  
در روستاها یکی از مراسم قدیمی است که به طور معمول در دهه نخست اول محرم انجام می شود علم گردان ها با خواندن اشعاری در کوچه و بازار، عزاداری امام شهید را به مردم اعلام می کنند و از نزدیک شدن روز تاسوعا و عاشورا خبر می دهند.
حضور مشتاق مردم در این آیین و ادای نذورات آنان بیانگر عشق و ارادت خالصانه آنان به حضرت اباعبدالله الحسین و یاران با وفایش است.



آئین نمادین آتش زدن خیمه‌ها
برگزاری آتش زدن نمادین خیمه ها، راه اندازی کاروان های سبزپوش و سرخ پوش از جمله مراسم تعزیه شهادت سالار شهیدان در روز عاشورا به شمار می رود.
همزمان با عصر عاشورا، آئین نمادین آتش زدن خیمه‌ها در شهر گوگد و شهر گلشهر در محله فیلاخص، روستای سعیدآباد و دستجرده  با حضور مردم این شهر برگزار شد.
عصر عاشورا انگار روز دیگری است زمانی که آتش در خیمه‌ها شعله‌ور می‌شود انگار داغی بر تمام دل‌ها می‌نهند داغی که مانند گلوله‌های آتشین از دیدگان جاری می‌شود تا شاید آتش خیمه دل را فرونشاند.
بازسازی وقایع عصر عاشورا و آتش زدن خیمه‌ها از سادگی و مقبولیتی دلنشین در میان عاشقان سالار شهیدان و اهل بیت ایشان برخوردار شده است.
خیمه‌ها با فرم چهار گوش و تعداد دیگری به فرم گنبدی و مخروطی و بیشتر به رنگ‌های سفید، سبز و سیاه ساخته می‌شوند.
خیمه سبز رنگ به نیت امام حسین(ع) و فرزندانش و حضرت ابوالفضل(ع) برپا می‌شود و خیمه سفید نیز متعلق به جوانان خاندان امام حسین(ع) و دیگر یاران او است.
تزئین داخل و نمای بیرون خیمه‌ها با پرچم‌های مختلف، قرار دادن گهواره در میان خیمه، پخت نذری و روشن کردن شمع از دیگر مواردی که در چند سال اخیر انجام می شود.
مراسم عزاداری و مداحی در زمان سوزاندن خیمه‌ها با فروکش کردن شعله‌های آتش، جمعیت به سوی خیمه‌های سوخته حرکت می‌کنند.
 برداشتن باقی مانده خیمه‌های سوخته شده به عنوان تبرک، خواندن زیارت عاشورا در گروه‌های چند نفره و روشن کردن شمع درکنار باقی مانده اسکلت خیمه‌ها تا ساعتی پس از پایان مراسم خیمه‌سوزان از برنامه های  این آیین است.
عاشقان حسینی در هنگام اجرای این آیین چنان غرق در این مراسم می شوند که گویی آن روز عصر عاشورا و آن مکان دشت کربلاست و اشک هایی که از دیدگان سوگواران جاری می شود گویی مرهمی است بر دل زخم خورده مردمی که در سال 61 هجری نبودند تا امام عزیز و اهل بیتش را یاری کنند.
آیین سنتی نخل‌برداری در شهر «گوگد» 
بنا به یک رسم چند یکصد ساله و هم‌زمان با دوازدهم محرم آئین نخل برداری ۱۲ محرم به مناسبت شهادت امام سجاد(ع) و سومین روز شهادت حضرت امام حسین (ع) و یاران با وفایش، آیین سنتی نخل‌برداری در شهر گوگد برگزار می شود.
مردم این شهر در یک آیین سنتی که چند صد سال قدمت دارد، 2 نخل با نام‌های «نخل مسجد یا پانخل» و نخل مسجد «امام حسن مجتبی(ع)» که در 2 محله بالا و پایین این شهر قرار دارد را با سیاه‌پوش کردن و نمادهای عاشورایی و مذهبی از اول ماه محرم آماده می‌کنند.
این آیین منحصر بفرد و دیرینه‌ای از آن به عنوان آیین دوازدهم محرم و یا سوم شهدای کربلا است.
در این روز عزاداران از تمامی نقاط شهرستان و روستاها در شهر گوگد گردهم می‌آیند و عزاداران اباعبدالله در قالب هیئات و دسته‌ها، حرکت خود را از نقاط مختلف شهرستان و حتی از روستاهای اطراف به سمت مسجد جامع گوگد آغاز کرده و در سوگ سیدالشهدا و مصائب اسرای کربلا بر سر و سینه می‌زنند.
حرکت کاروان‌های نمادین اسرای دشت نینوا، نخل‌برداری و تبرک‌جوئی عزاداران از نخل‌های امام حسین(ع) و امام حسن مجتبی(ع) و حرکت نمادین تابوت شهدای دشت کربلا از جمله برنامه‌ها است.
در این زمان جمعی از افراد در هیئت سپاهیان کوفه، سوار بر اسب در میان خیمه‌های برپا شده شماری از نوجوانان و جوانان را که پوشش سبز رنگ برتن دارند تعقیب می‌کنند و سپس خیمه‌های برپا شده، به آتش کشیده می‌شوند.
کاروان نمادین اسرای دشت نینوا
در شهر گلپایگان در روز 13 محرم آیین علم کشان انجام می‌شود به گونه‌ای که هیئات شهر گلپایگان علم‌ها و علامت‌های خود را برای ادای احترام به سمت امامزاده 17 تن مدفن فرزندان و نوادگان اهل بیت در شهرستان حرکت می‌دهند که البته در گذشته علامت‌ها به نیت 5 تن، 5 تیغه ساخته و با پارچه‌های سبز و سیاه پوشانده می‌شد.
در شهر گوگد نیز آیین عزاداری مانند شهر گلپایگان صورت می‌گیرد با این تفاوت که در تاسوعا عزاداری براساس سنتی چندین ساله به هنگام شب و به نام شب عاشورا انجام می‌گیرد و مسجدقدیمی "پای نخل" و امامزاده "عمران بن علی(ع) " در بیشتر مواقع مقصد حرکت دیگر هیئات است.
اجتماع بزرگ "میثاق با امام حسین(ع)"
 در راستای حمایت از فریضه امر به معرف و نهی از منکر در گلپایگان با تجمع در امامزداده هفده تن بار دیگر با سالار شهیدان و بزرگ آمر به معروف و ناهی از منکر تاریخ امام حسین(ع) تجدید میثاق می کنند.
 عزاداری در روز عاشورا از صبح تا هنگام اذان ظهر و به مقصد امامزاده هفده تن صورت می‌گیرد و در این روز  تمام هیئات و دسته‌جات عزاداری به همراه آحاد مردم در امامزاده هفده تن گرد هم می‌آیند تا به یاد سیدالشهدا و یارانش نماز ظهر عاشورا را اقامه کنند.
 مهمترین پیام این تجمع تبعیت از سیدالشهدا است تا با  تمام وجود با منکرات مبارزه و در راه احیای معروفات تلاش کنند که این فریضه یکی از فلسفه‌های قیام امام حسین(ع) بوده است.
 در پایان بیانیه‌ای در جهت حمایت از فریضه الهی امر به معروف و نهی از منکر قرائت می شود./02151/131
کد خبر 250524

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.