جاذبه های تاریخی میراث گران بهایی که گردشگر پذیر است/مدیریت شهری و حفاظت از میراث تاریخی فرهنگی

با تغییر رویکردی که در شهرداری های استان و بلکه کشور اتفاق افتاده و باعث تغییر رویکرد کلی آن نسبت به گذشته شده، امیدهای فراوانی را برای فعالان میراث فرهنگی چه در بخش‌های دولتی و چه حوزه‌های خصوصی برای نقش مثبت و موثری در حفاظت و احیای بافت های تاریخی، ایجاد کرده است.

به گزارش ایمنا، امروز شاهد هستیم که شهرداری ها در شهرهای مختلف ایران، بناهای تاریخی و حائز ارزش و در معرض تهدید را کاملاً قانونی تملک می‌کنند و از تخریب بسیاری از آثار تاریخی ممانعت به عمل می‌آورد و همه این اقدامات را نیز با هماهنگی سازمان میراث فرهنگی انجام می‌دهد. شهرداری ها در شهرهای مختلف استان اصفهان نیز در امر حفاظت و احیای میراث تاریخی اقدامات شایسته ای داشته اند که با تلاش آن ها و همکاری سازمان میراث فرهنگی استان، بسیاری از بناها و ارزش های فرهنگی و تاریخی شهرهای استان حفاظت شده است.
ایمنا با برخی از شهرداران موفق در عرصه حفاظت و احیای آثار تاریخی شهرهای مختلف استان به گفتگو نشسته است.

ثبت عزاداری سنتی هرند به عنوان میراث معنوی
شهردار شهر هرند با اعلام این مطلب که شهرداری نسبت به برنامه ریزی مدون و هدفمند درباره مرمت و بازسازی آثار تاریخی این شهر اقدام نموده است، در گفتگو با خبرنگار ایمنا از شهر هرند به عنوان یکی از شهرهای تاریخی استان اصفهان نام برد و اظهار داشت: هرند در شرق شهرستان اصفهان قرار دارد و از آثار گران سنگ تاریخی برخوردار است و به همین دلیل نیاز است تا توجه ویژه ای به این آثار صورت گرفته و نسبت به حفظ و مرمت آنها اهتمام جدی شود.
حمید شهبازی اظهار داشت: با توجه به پتانسیل تاریخی این شهر، شهرداری نسبت به یک برنامه ریزی مدون و هدفمند درباره مرمت و بازسازی آثار تاریخی اقدام نمود که از جمله مهم ترین این اقدامات می توان به بازار تاریخی شهر اشاره نمود.
وی افزود: طول این بازار بیش از سه کیلومتر است که به عنوان بارانداز تجاری اصفهان به استان های یزد و کرمان و مرکز مبادله تجاری بشمار می رفته است و زمانی حرفه ها و مشاغل مختلفی در این بازار فعالیت داشتند.
شهردار هرند با اشاره به این که تأسیس این بازار به دوره صفوی بازمی گردد، گفت: متأسفانه در طول سالیان گذشته نسبت به این بازار بی توجهی شده و بخش اعظمی از آن به طور کلی تخریب شد، اما در دوره اخیر یکی از اهداف اصلی ما در شهرداری هرند این بود که این بازار را مرمت نماییم. فاز اول این بازار مرمت شد و به بهره برداری رسید.
شهردار هرند خاطرنشان ساخت: آب انبارهای شهر هرند نیز از سوی شهرداری مرمت شده و مرمت خانه های تاریخی شهر و برج های کبوترخانه نیز مورد نظر قرار گرفته است. هم چنین باتوجه به فرهنگی بودن شهر هرند و ارادت مردم به ائمه(ع) به ویژه امام حسین(ع)، درنظر داریم عزاداری های سنتی این شهر را در فهرست آثار معنوی به ثبت برسانیم.
 
استحمام در حمام تاریخی شهر ابریشم!
شهردار شهر ابریشم در گفتگو با ایمنا به احیای حمام تاریخی شهر اشاره نمود و از حفظ شاکله حمام در آن خبر داد.
مهدی مختاری تصریح نمود: در شهر ابریشم حمامی با قدمت حدود 150 سال وجود دارد که در آستانه تخریب قرار داشت و قصد بر این بود که این حمام، پاکسازی شده و ساختمانی نو در محل آن ساخته شود. اما شهرداری با این اقدام مخالفت کرد و با پیگیری هایی صورت گرفته، این حمام در سطح استان به عنوان یکی از آثار فرهنگی و تاریخی ثبت شد.
وی افزود: بعد از ثبت این حمام در فهرست میراث استان، مراحل مرمت و بازسازی آن آغاز شد و تاکنون حدود 300 میلیون تومان در این مکان هزینه شده است.
مختاری اظهار داشت: این حمام مساحتی بالغ بر 700 مترمربع دارد و شهرداری در پی این است که با جذب سرمایه گذار بخش خصوصی، آن را با استفاده از تکنولوژی روز، به شکل حمام راه اندازی نماید.
 
اهدای منطقه گردشگری بام سبز به مردم خمینی شهر در نوروز 96
شهردار خمینی شهر هم در گفتگو با خبرنگار ایمنا ضمن اشاره به افتتاح دو پروژه چشمه لادر و عصارخانه در قالب گردشگری و میراثی خمینی شهر از ایجاد بام سبز در این شهر خبر داد.
اصغر حاجی حیدری اظهار داشت: خوشبختانه ظرف دو سال گذشته دو پروژه ارزشمند در قالب گردشگری و میراثی خمینی شهر افتتاح شده است. پروژه دیگر، پروژه گردشگری منطقه چشمه لادر است که در استان و کشور شناخته شد و دیگری زیرخاکی خمینی شهر یعنی همان عصارخانه خمینی شهر است که از زیر خاک درآوردیم و مرمت شد و در نوروز امسال به دست مدیرکل میراث فرهنگی استان افتتاح و مورد بازدید عموم قرار گرفت.
شهردار خمینی شهر افزود: شهرداری در سال 94 فاز اول گردشگری چشمه لادر را افتتاح کرد و در سال 95 نیز عصارخانه را افتتاح و به عنوان عیدی به مردم خمینی شهر هدیه کرد.
حاجی حیدری تصریح کرد: همچنین در سال 96 بام سبز نیز افتتاح خواهد شد.
وی در تعریف بام سبز گفت: بام سبز، سه تپه است که در دل باغات خمینی شهر بالا آمده است و شهرداری در این محدوده 100 هزار متر زمین خریداری نموده که در قالب منطقه گردشگری درحال بررسی است و قصد داریم برای نوروز 96 به عنوان عیدی به مردم هدیه کنیم.

تبدیل شهر کاشان به کارگاهی برای حفظ و احیای میراث فرهنگی
شهردار کاشان ضمن اعلام این مطلب که تسهیل در امر  سرمایه گذاری و معرفی جاذبه ها و ظرفیت های کامل کاشان هدف از تشکیل اداره گردشگری منطقه فرهنگی تاریخی کاشان است، به خبرنگار ایمنا اظهار داشت: تأسيس شركت گردشگري با مشاركت شهرداري‌هاي منطقه فرهنگي تاريخي كاشان گامي مهم در معرفي ظرفيت هاي نهفته اين منطقه نظير ميراث ملموس و ناملموس، اكوتوريسم، گردشگري سلامت وكشاورزي، با هدف بالا بردن ضريب ماندگاري گردشگران است.
سیدمحمد ناظم رضوی گفت: منطقه فرهنگی کاشان بزرگ، دارای ظرفیت‌های گردشگری در تمام بخش‌ها از جمله گردشگری مذهبی، تاریخی و طبیعی است، لذا توسعه گردشگری منطقه فرهنگی کاشان با توجه صرف به جاذبه های تاریخی و طبیعی شهر کاشان اتفاق نمی افتد و بلکه باید و لازم است که کل این منطقه که شامل ۲۳ شهر اطراف کاشان می شود و از دلیجان و نراق در شرق استان مرکزی تا نطنز و اردستان در جنوب کاشان و آران و بیدگل را نیز در بر می گیرد که در نقشه منطقه فرهنگی کاشان بزرگ مورد توجه قرار داد. ضمن این که استقبال گردشگران از جاذبه های تاریخی و طبیعی منطقه فرهنگی کاشان فرصتی طلایی و قابل توجه برای شهرداری های این منطقه در رونق گردشگری است تا منتظر اقدامی از سوی دستگاه های ذیربط و اختصاص زمان بر اعتبارات نباشند بلکه با طرح های ابتکاری و خلاقانه خود رونق و جذابیت بالایی را افزایش حضور گردشگران و ضریب ماندگاری آنها فراهم کنند.
وی با اشاره به این که مرکز اصلی شركت گردشگري ميقات تمدن آريا، کاشان است که با انتخاب شهرداري هاي كاشان، آران و بيدگل، قمصر، نوش آباد و نائين به سمت اعضاي اصلي هيئت مديره، اين شركت فعاليت خود را آغاز كرده است، افزود: این شرکت با نهايت كوشش و اهتمام خود و با برنامه ريزي و بهره گيري از تمام قابليت ها و ظرفيت هاي گردشگري حوزه فرهنگي كاشان و نيز ايجاد ارتباط مستمر و موثر با شهرداري هاي عضو شركت و ساير نهادها و سازمان هاي مرتبط با موضوع گردشگري، در تلاش است تا اهداف و وظايف محوله را محقق سازد.
شهردار کاشان به تشکیل کارگروه کمیته نجات بخشی سیلک اشاره نمود و خاطرنشان ساخت: این کارگروه با هدف رفع تعارضات برای ثبت جهانی سیلک کاشان تشکیل شده است و شهرداری کاشان به عنوان یکی از اعضای کارگروه کمیته نجات بخشی سیلک، هم سو با دیگر نهادهای موثر همچون میراث فرهنگی، توجه به حریم سیلک و نیز توسعه صنعت گردشگری پایدار منطقه را در دستور کار خود قرار داده است. هم چنین اجرای سنتی کاهگل دیواره‌ها، اصلاح جوی آب، تسطیح محوطه پارکینگ، پاکسازی حرایم وعرصه از نخاله‌ها و آسفالت مبادی ورودی و دسترسی‌ها  و جلوگیری از ساخت و سازهای غیرمجاز از جمله اقدامات این کمیته بوده است.
ناظم رضوی تصریح نمود: در کاشان منطقه ای مخصوص بافت فرهنگی با هدف احیا و مرمت و حفظ بافت تاریخی تشکیل شده است.
وی ادامه داد: کاشان به کارگاهی برای حفظ و احیای میراث فرهنگی گذشتگان تبدیل شده و ایجاد شهرداری منطقه بافت تاریخی گواهی بر اهمیت کاشانی ها به موضوع میراث فرهنگی است.
وی گفت: باید دقت کنیم تا بافت تاریخی شهر به همین راحتی از بین نرود و مثلأ با تعریض های بی مورد در برخی کوچه های بافت تاریخی که لزومی هم به تعریض نیست جغرافیا و شکل و حالت قدیمی بودن آنها را از بین نبریم.
وی انطباق معماری امروزی با المان‌های معماری بومی کاشان را یادآور شد و تأکید کرد: می توان با استفاده از الگوهای معماری بومی مانند گودال باغچه در ساخت و سازهای امروزی واحدهای مسکونی زندگی زیبا و زیست مناسب تری را در سبک زندگی تجربه کرد و حفاظت از میراث گذشتگان فقط نگاهبانی از خط آسمان در محلات بافت تاریخی نیست.
ناظم رضوی خاطرنشان کرد : احیای گذرها و مشاغل فراموش شده قدیم در محور بافت تاریخی کاشان از الویت های شهرداری و میراث فرهنگی این شهر در راه توجه به توسعه گردشگری است.
شهردار کاشان به برخی از فعالیت های این شهرداری درباره حفاظت و مرمت میراث فرهنگی و تاریخی اشاره نمود و اظهار داشت: برگزاری هفته های فرهنگی گردشگری در  موزه ملی فرش تهران در سال 95، باغ ملی گیاهشناسی سال94 ، موسسه فرهنگی اکوسال93 و  هم چنین  هفته گردشگری در کاشان مشترک بین استان گیلان و همدان و شهرستان کاشان برخی از این فعالیت ها می باشند، ضمن این که برگزاری نمایشگاه فرش کاشان در موزه ملی فرش تهران در تیرماه95، برگزاری یادمان چهلساگی ثبت بازار کاشان در شهریور 95، تولید مستندات با هدف معرفی جاذبه های گردشگری بازار، فرش، خانه های تاریخی، چاپ تمبر ملی سیلک، تدارک راه اندازی موزه فرش کاشان در یکی از اماکن تاریخی کاشان با هدف جذب گردشگر و معرفی تاریخ فرش کاشان و برگزاری همایش های گردشگری با هدف احیای بافت تاریخی با همکاری دانشگاه کاشان، ازجمله اقدامات شهرداری کاشان در زمینه توجه به مرثات تاریخی و گردشگری است.
سدمحمد ناظم رضوی، عملیات مرمت و رفع خطر زیارت عباس آباد در خیابان امیریه بلوار نماز، بدنه سازی مسجد گذر باباولی، مرمت و کاه گل هشتی بیرونی و داخلی خانه تاریخی آل یاسین، مرمت آب انبار اکبر رحیم در خیابان بخارایی، مرمت و بهسازی محور محتشم کاشانی در محدوده آرامگاه این شاعر بلند آوازه، مرمت زیارت سلطان عطا بخش در خیابان دروازه اصفهان، مرمت پشت بام خانه تاریخی طباطبایی، مرمت سقف بازارچه محقق واقع در اول بازار میانچال، مرمت و اجرای کف فرش جلوی خانه تاریخی عباسیان، مرمت بازارچه سردار و محور مسجد تاریخی آقابزرگ و هم چنین آزادسازی حریم و دیواره زیارت حبیب بن موسی(ع) را به عنوان برخی از فعالیت های شهرداری کاشان در احیا و بازسازی اماکن تاریخی برشمرد.
 
مرمت و احیای کاروانسرای شهر گز
شهردار شهر گز به خبرنگار ایمنا اظهار داشت: ایجاد زیرساخت، تسهیلات برای گردشگران، اطلاع رسانی از جاذبه های تاریخی و همچنین بهسازی و مرمت آثار تاریخی یکی از نقش های اساسی شهرداری است که می توانند در ایجاد درآمدهای پایدار برای شهر تأثیرگزار باشند.
قدرت الله قاسمی با اشاره به این که کارونسرای شهر در کنار محور اصلی اصفهان- تهران و در مجاورت غرب این محور قرار دارد، گفت: شهرداری نسبت به مرمت و احیای کاروانسرای شهر گز تلاش گسترده ای داشته است، در مزایده ای که در این خصوص برگزار شد بخش خصوصی توانست پیروز شود و بزودی مباحث مرمت و احیای کاروانسرا از سوی بخش خصوصی آغاز خواهد شد.
 وی افزود: شهر گز در زمینه نمایشگاه های خودرو در سطح استان و البته در کشور صاحب برند است، بر این اساس شهرداری تلاش نموده تا مجموعه ای نمایشگاهی در این زمینه ارائه دهد. مطالعات اولیه ایجاد مجموعه نمایشگاه خودرو در طرح جامع شهر انجام شده و مکانی برای ایجاد چنین مجموعه ای در طرح جامع لکه گذاری شده بود، اما جزئیات آن نامشخص بود. بر این اساس موضوع در شورای توسعه و برنامه ریزی استان مطرح شد و مجوز احداث مجموعه ای در حدود 60 هکتار به شهرداری ابلاغ گردید. در حال حاضر مشاور از سوی شهرداری به مطالعه بر روی طرح می پردازد که مجدداً برای مراحل بعدی به شورای توسعه و برنامه ریزی استان ارجاع داده می شود.
شهردار گز اظهار داشت: انجام مراحل احداث کتابخانه جدید در همان مکان کتابخانه قدیم شهر و در مساحت 4 هزار مترمربع و هم چنین احداث سینما بهار شهر گز از دیگر اقدامات مهم فرهنگی شهرداری شهر گز به شمار می روند.
 
ثبت جهانی قنات در شهر وزوان
شهردار وزوان در گفتگو با خبرنگار ایمنا گفت: شهرداری وزوان توانسته است حداکثر مشارکت مردم را جذب کند و من با افتخار اعلام می کنم که با همت و مشارکت مردم توانسته ایم یک فضای موزه ای را برای محل گردآوری اشیاء و آثار قدیمی وزوان ایجاد کنیم.
اباذر صرامی اظهار داشت: شهرداری وزوان با همکاری سازمان میراث فرهنگی، توانسته است تپه باستانی که در شمال شهر بوده را در سه سال اخیر به ثبت برساند. ضمن این که در شناسایی ظرفیت های تاریخی مانند خانه های تاریخی وزوان، برج قلعه ها، ظرفیت های گردشگری وزوان مانند آبگیرها و کمپینگ شرقی وزوان و شناسایی و معرفی بهتر ظرفیت های بلوک شرق منطقه وزوان مانند کاروانسرای رباط آقاکمال، روستای مراوند، دو غار پریان و پری حور فعالیت چشمگیر داشته است.
وی افزود: شهر وزوان در آستانه شمالی استان اصفهان و در مسیر ترانزیت قرار دارد و امیدواریم با استفاده از این ظرفیت، هم سبب مکث و توقف مسافرین و کاهش خطرات و حوادث و ایمنی شده و علاوه بر آن در انتقال فرهنگ ها و افزایش ظرفیت تعامل فرهنگی بتواند در محل کمپینگ و استفاده از فرصت های گردشگری و تاریخی فرهنگی به صورت بهینه بهره ببرد.
شهردار وزوان با اشاره به ثبت جهانی قنات وزوان با همکاری شهرداری وزوان و سازمان میراث فرهنگی ادامه داد: دو حمام قدیمی نیز که حدود بیست سال قبل به پارک تبدیل شده بود، پایه های دو متری این حمام که موسوم به پلان دروه صفوی است را از دل خاک خارج نمودیم و امیدواریم با مشارکت فعالان عرصه میراث فرهنگی و سرمایه گذاران احیا شود.
صرامی تأکید نمود: شهر وزوان ظرفیت های فوق العاده ای در حوزه تاریخی و فرهنگی دارد که شهرداری بسترهای آن را محیا نموده و توانسته ایم کسانی را که مالک خانه های قدیمی هستند، ترغیب و تشویق کنیم مانند برج قلعه اعظمی ها با 14 هزار متر برج قلعه و چندین خانه تاریخی بود که برای احیای آن در تلاش هستیم.
 
بهره برداری اقامتی از خانه‌ای در قلعه نهچیر
شهردار شهر مبارکه در گفتگو با خبرنگار ایمنا اظهار داشت: قلعه نهیچیر به مساحت 16 هزار مترمریع که در محله نهچیر واقع شده و 99 درصد آن توسط شهرداری تملک شده و تنها یک بخش دیگر باقی مانده که این بخش نیز از سوی شهرداری تملک خواهد شد.
محمد شرفا افزود: این قلعه شامل 8 خانه است که از سال 94 مرمت یکی از خانه ها توسط شهرداری مبارکه آغاز شد و خوشبختانه بیش از 95 درصد این خانه کامل شده، بحث نقاشی و نصب درب های آن نیز در سه ماه آینده انجام خواهد شد و  پیش بینی کردیم که به عنوان یک مکان اقامتگاهی از آن استفاده کنیم و بعد از آن نیز به سراغ مرمت خانه های دیگر این قلعه توسط شهرداری و یا بخش خصوصی پیش خواهیم رفت.
 
توسعه درب‌های ورودی شهر زیرزمینی نوش آباد
شهردار نوش آباد ضمن اشاره به این که ورودی های 1 و 2 شهر زیرزمینی نوش آباد توسط بازدیدکنندگان مورد بازدید قرار می گیرد، به خبرنگار ایمنا گفت: توسعه و کاوش های درب های ورودی 3 و 4 شهر زیرزمینی نوش آباد در منطقه شهید منتظری درحال آماده سازی است.
علی اصغر شقاقی افزود: لایروبی و پاکسازی حوضخانه مسجد موسی بن جعفر که از بناهای تاریخی نوش اباد بشمار می رود از سوی شهرداری و با همکاری میراث فرهنگی درحال مرمت است و حوضخانه مسجد به زودی قابل بهره برداری خواهد بود.
وی خاطرنشان ساخت: پایاب مسجد جامع شهر که خروجی شهر زیرزمینی و هم چنین ورودی 1 شهر زیرزمینی است قرار است به زودی با همکاری شهرداری و میراث فرهنگی نوش آبا به موزه آب تبدیل شود، ضمن این که ورودی شهر زیرزمینی در منطقه شهید منتظری از مالک خردیداری شده و درحال اماده سازی است.
شهردار نوش آباد به شکل گیری ایجاد محور گردشگری از مسجدجامع تا مسجد امام حسین(ع) به طول یک کیلومتر و هم چنین تأمین زیرساخت های گردشگری از سوی شهرداری نوش آباد اشاره، و تصریح نمود: برگزاری تورهای گردشگری برای بازدید از شهرسوخته در جنب زیارتگاه فیض آباد و همچنین تور گردشگری کویر که تا دریای نمک ادامه دارد را از دیگر برنامه های شهرداری شهر نوش آباد خواهد بود.
شقاقی با اشاره به این که بهسازی و مرمت برج عشق آباد در منطقه ای به همین نام درحال انجام است، اظهار داشت: ترمیم آب انبارهای تاریخی شهر نوش آباد و مرمت قلعه فرزین یا سیزان با مشارکت شهرداری و میراث فرهنگی به انجام خواهد رسید.
 
امروز در بسیاری از شهرها شاهد آن هستیم که بناهای تاریخی به دلیل کهولت و تخریب‌هایی که در آن‌ها رخ داده بیش‌تر به عنوان معضل و یک نا‌هنجاری در شهر شناخته می‌شوند. در حالی‌که اگر آن‌ها مرمت شوند و فعالیت‌هایی که جنبه عمومی دارد در اختیار بناهای مرمت‌شده قرار بگیرد در تغییر نوع نگاه شهروندان نسبت به آثار دیگر تاریخی تأثیرگذار است. ابنیه، مکان ها و خانه های تاریخی یک شهر نشانگر پیشینه و رد پای مستند مدنیت در یک محدوده جغرافیایی مبتنی بر تجارب انسانی خاص آن منطقه است و نباید بگذاریم که نگاه صنعت محور و شیفته مدرنیته در شهر اهواز بر سایر اولویت های فرهنگی و اجتماعی غلبه کند. بر این اساس نقش مدیریت شهری در حفاظت از آثار تاریخی که نشان دهنده فرهنگ و ارزش های یک تمدن است اهمیت بسیاری دارد؛ نقشی که مدیریت شهری در بسیاری از شهرهای استان اصفهان آن را به خوبی دریافته و مجدانه در حفظ این ارزش ها تلاش می کند.
12168/135
شیرین مستغاثی
کد مطلب 247477

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.