به گزارش ایمنا، سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی به سنگ هایی از قبیل زمرد، آماتیس، عقیق، فیروزه، یشم و... گفته می گردد. این سنگ ها که در ایران به وفور یافت می شود پس از تراش و نشاندن آن در رکابی از طلا یا نقره دارای ارزش افزوده زیادی خواهند بود. تراش آن ها با یک دستگاه تراش برقی انجام می گیرد. پس از دادن فرم مورد نظر به سنگ آن را پولیش(براق) نموده و در زیورآلاتی از قبیل انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و... جای می دهند. سنگ ها به صورت خام (به اصطلاح هنرمندان این رشته زنده) از معدن تهیه شده و پس از در نظر گرفتن الگو یا طرح پیش بینی شده، تراش می خورد. تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و صادرات آن یکی از ارقام بالای صادرات غیرنفتی را شامل می شود.
کانیهای قیمتی: سنگها و کانیهایی که دارای خصوصیاتی از جمله زیبایی رنگ، شفافیت، کمیاب بودن و دوام و سختی بالا بوده و شامل الماس، زمرد، یاقوت سرخ، یاقوت کبود، توپاز و بریل هستند. به این گروه اصطلاحاً احجار کریمه میگویند.
کانیهای نیمهقیمتی: آن گروه از کانیها و سنگهایی که فاقد تمام و یا قسمتی از خصوصیات سنگهای قیمتی بوده لیکن اغلب به دلیل زیبایی رنگ مورد توجه هستند.
تاریخچه
طبق نظر باستان شناسان و مورخين، استخراج معادن در ايران، از هزاره پنجم قبل از میلاد رواج داشته و گويا مس براي اولين بار در ايران مورد استفاده قرار گرفته است. در ابتدا سنگ هاي قيمتي به علت كميابي و زيبايي، نظر مردم را جلب نمود و جادوگران و رمالان از اين توجه مردم به نفع خود سوء استفاده كردند. بهکارگیری گوهر بهطور سنتی در کشور ما که تاریخی چند هزارساله دارد از همان آغاز تاریخ، معمول بوده است. آبادانی کشور، ثروتمند بودن و علاقمندی مردم این سرزمین به زندگانی پرتجمل و باشکوه، توأم با زیباییپسندی، همواره گوهرها و زیورها را مورد توجه مردم ایران قرار داده است.
مواد اولیه
از گذشته تا به امروز، سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی متنوعی به عنوان سنگ های زینتی مورد استفاده قرار می گیرد. تراش هر کدام از این سنگ ها با توجه به سختی و وزن مخصوص آن متفاوت است، در تراش سنگ از انواع نمونه های قیمتی و نیمه قمیتی مانند الماس، لعل، یاقوت، مروارید، زمرد، فیروزه، عقیق و یشم استفاده می شود. سرشت زیبایی ، درخشش و جلای دلپسند، استحکام، کمیاب بودن، رنگ و شفافیت و نمود، ساخت و بافت، قابلیت تراش و پردازش و هم چنین قابلیت حمل و نقل، ویژگیهایی که باعث میشود یک ماده معدنی یا غیر معدنی، در رده کانیها و سنگهای گرانبها قرارگیرد.
ابزار و تجهیزات
دستگاه برش سنگ، دستگاه تراش الماسه، دستگاه پرداخت، دستگاه سنباده، دستگاه براق کننده، دستگاه فرز، مته الماسه برای ایجاد طرح روی سنگ، تجهیزات حفاظتی مانند گوشی و عینک، و هم چنین انواع مختلف سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، ابزار و تجهیزات لازم در هنر تراش سنگ ها می باشند.
روش كار
تراش صفحه ای: تراش صفحه ای در مورد سنگ ها و بلورهای گرانبها و شفاف اعمال می شود که تراش هرچه بیش تر صفحات سبب جلای بهتر و رنگ آمیزی جالب تر در نگین می شود.
تراش ساده: تراش ساده بفرم یک صفحه صاف و یا انحناءدار است که قسمت بالای آن گنبدی شکل است. این تراش برای سنگ های عقیق و سنگ های مات است.
تراش مرکب: در تراش مرکب قسمت بالای نگین دارای یک صفحه بزرگ و مسطح و قسمت پایین دارای صفحات متعددی است. یا برعکس قسمت پایین از یک صفحه و قسمت بالا از صفحات متعدد تشکیل یافته است.
مراحل تولید
سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی را به روش های متفاوتی می توان تراش داد. برای تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و آماده کردن آن ها برای کاربردهای تزئینی ابتدا باید سنگ مورد نظر تهیه شود. سپس با استفاده از دستگاه برش، سنگ را به صورت مکعب مربع و یا مستطیل برش می دهند. البته ضخامت و اندازه این مکعب بسته به نوع تراش مورد نظر است. نحوه تراش گوهرها بستگی به خواص و شکل طبیعی سنگ ها دارد و از نظر طول، عرض، ضخامت و پارهای مسائل مرتبط به امور بصری و قوانین نو، تراش انجام میگیرد. بعد از این که سنگ به شکل مورد نظر تبدیل شد، آن را با استفاده از نوعی صمغ طبیعی بر سر یک چوب حصیر مانند و کوتاه می چسبانند. چسباندن سنگ نیز باید به گونه ای باشد که اگر سنگ، رگه و یا طرحی داشته باشد درست در مرکز سنگ و مرکز چوب قرار گیرد. در مرحله بعد با استفاده از دستگاه تراش و البته با توانایی و دقت هنرمند تراش مورد نظر به سنگ داده می شود. برای پرداخت نهایی کار از سمباده های مختلف و هم چنین بعضی مواد جلا دهنده استفاده می شود.
سنگ ها بهصورت خام از معدن تهیه شده و بعد از در نظر گرفتن الگو یا طرح پیشبینیشده تراش میخورد. تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و صادرات آن یکی از ارقام بالای صادرات غیرنفتی را شامل میشود. از سویی دیگر، در منابع قدیمی مکاتب درمانی متعددی همچون طب سنتی ایران، طب سنتی آیورودا و چین به خاصیت درمانی سنگها و گوهرها اشارههای فراوانی شده است و حکمای صاحب نامی همچون ابنسینا، ابوریحان بیرونی و خواجه نصیرالدین طوسی در آثارشان به ارزشهای درمانی سنگها و گوهرهای ارزشمند اشاره کرده و نسخههای درمانی متنوعی را ارائه کردهاند./
کانیهای قیمتی: سنگها و کانیهایی که دارای خصوصیاتی از جمله زیبایی رنگ، شفافیت، کمیاب بودن و دوام و سختی بالا بوده و شامل الماس، زمرد، یاقوت سرخ، یاقوت کبود، توپاز و بریل هستند. به این گروه اصطلاحاً احجار کریمه میگویند.
کانیهای نیمهقیمتی: آن گروه از کانیها و سنگهایی که فاقد تمام و یا قسمتی از خصوصیات سنگهای قیمتی بوده لیکن اغلب به دلیل زیبایی رنگ مورد توجه هستند.
تاریخچه
طبق نظر باستان شناسان و مورخين، استخراج معادن در ايران، از هزاره پنجم قبل از میلاد رواج داشته و گويا مس براي اولين بار در ايران مورد استفاده قرار گرفته است. در ابتدا سنگ هاي قيمتي به علت كميابي و زيبايي، نظر مردم را جلب نمود و جادوگران و رمالان از اين توجه مردم به نفع خود سوء استفاده كردند. بهکارگیری گوهر بهطور سنتی در کشور ما که تاریخی چند هزارساله دارد از همان آغاز تاریخ، معمول بوده است. آبادانی کشور، ثروتمند بودن و علاقمندی مردم این سرزمین به زندگانی پرتجمل و باشکوه، توأم با زیباییپسندی، همواره گوهرها و زیورها را مورد توجه مردم ایران قرار داده است.
مواد اولیه
از گذشته تا به امروز، سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی متنوعی به عنوان سنگ های زینتی مورد استفاده قرار می گیرد. تراش هر کدام از این سنگ ها با توجه به سختی و وزن مخصوص آن متفاوت است، در تراش سنگ از انواع نمونه های قیمتی و نیمه قمیتی مانند الماس، لعل، یاقوت، مروارید، زمرد، فیروزه، عقیق و یشم استفاده می شود. سرشت زیبایی ، درخشش و جلای دلپسند، استحکام، کمیاب بودن، رنگ و شفافیت و نمود، ساخت و بافت، قابلیت تراش و پردازش و هم چنین قابلیت حمل و نقل، ویژگیهایی که باعث میشود یک ماده معدنی یا غیر معدنی، در رده کانیها و سنگهای گرانبها قرارگیرد.
ابزار و تجهیزات
دستگاه برش سنگ، دستگاه تراش الماسه، دستگاه پرداخت، دستگاه سنباده، دستگاه براق کننده، دستگاه فرز، مته الماسه برای ایجاد طرح روی سنگ، تجهیزات حفاظتی مانند گوشی و عینک، و هم چنین انواع مختلف سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، ابزار و تجهیزات لازم در هنر تراش سنگ ها می باشند.
روش كار
تراش صفحه ای: تراش صفحه ای در مورد سنگ ها و بلورهای گرانبها و شفاف اعمال می شود که تراش هرچه بیش تر صفحات سبب جلای بهتر و رنگ آمیزی جالب تر در نگین می شود.
تراش ساده: تراش ساده بفرم یک صفحه صاف و یا انحناءدار است که قسمت بالای آن گنبدی شکل است. این تراش برای سنگ های عقیق و سنگ های مات است.
تراش مرکب: در تراش مرکب قسمت بالای نگین دارای یک صفحه بزرگ و مسطح و قسمت پایین دارای صفحات متعددی است. یا برعکس قسمت پایین از یک صفحه و قسمت بالا از صفحات متعدد تشکیل یافته است.
مراحل تولید
سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی را به روش های متفاوتی می توان تراش داد. برای تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و آماده کردن آن ها برای کاربردهای تزئینی ابتدا باید سنگ مورد نظر تهیه شود. سپس با استفاده از دستگاه برش، سنگ را به صورت مکعب مربع و یا مستطیل برش می دهند. البته ضخامت و اندازه این مکعب بسته به نوع تراش مورد نظر است. نحوه تراش گوهرها بستگی به خواص و شکل طبیعی سنگ ها دارد و از نظر طول، عرض، ضخامت و پارهای مسائل مرتبط به امور بصری و قوانین نو، تراش انجام میگیرد. بعد از این که سنگ به شکل مورد نظر تبدیل شد، آن را با استفاده از نوعی صمغ طبیعی بر سر یک چوب حصیر مانند و کوتاه می چسبانند. چسباندن سنگ نیز باید به گونه ای باشد که اگر سنگ، رگه و یا طرحی داشته باشد درست در مرکز سنگ و مرکز چوب قرار گیرد. در مرحله بعد با استفاده از دستگاه تراش و البته با توانایی و دقت هنرمند تراش مورد نظر به سنگ داده می شود. برای پرداخت نهایی کار از سمباده های مختلف و هم چنین بعضی مواد جلا دهنده استفاده می شود.
سنگ ها بهصورت خام از معدن تهیه شده و بعد از در نظر گرفتن الگو یا طرح پیشبینیشده تراش میخورد. تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و صادرات آن یکی از ارقام بالای صادرات غیرنفتی را شامل میشود. از سویی دیگر، در منابع قدیمی مکاتب درمانی متعددی همچون طب سنتی ایران، طب سنتی آیورودا و چین به خاصیت درمانی سنگها و گوهرها اشارههای فراوانی شده است و حکمای صاحب نامی همچون ابنسینا، ابوریحان بیرونی و خواجه نصیرالدین طوسی در آثارشان به ارزشهای درمانی سنگها و گوهرهای ارزشمند اشاره کرده و نسخههای درمانی متنوعی را ارائه کردهاند./
نظر شما