به گزارش باشگاه خبرنگاران شهر، منطقه خليج فارس هر چند بخش عمده منابع نفت و گاز جهان را به خود اختصاص داده است؛ اما در حوزه منابع آب در زمره مناطق فقير بوده و كشورهاي آن با بحران كم آبي و خشكسالي شديد مواجه هستند. اغلب كشورهاي اين منطقه داراي منابع آب هاي سطحي و زير زميني مشترك بوده و بهره برداري از آنها همواره منازعات مختلفي را بين اين كشورها به وجود آورده است. در نتيجه كشورهاي نفت خيز عربي نظير كويت، قطر، بحرين، عربستان و امارات جزو 5 كشور از 9 كشوري هستند كه در سطح دنيا كمترين منابع آب سرانه را در اختيار دارند.
در اين كشورها تقريباً تمامي آبخانه هاي زير زميني مورد بهره برداري قرار گرفته است و منابع جديدي براي رفع نيازهاي آتي وجود ندارد. اگر مقدار آب مصرفی در سه بخش کشاورزی، صنعتی و شهری را بین چند کشور صنعتی با ایران و عربستان سعودی مقایسه کنیم مشاهده میشود که سهم مصرف آب در بخش کشاورزی در بین کشورهای صنعتی اروپایی از 49 درصد فراتر نمیرود؛ در حالی که این رقم در ایران 91 درصد و در عربستان 90 درصد است. منابع آبي مورد استفاده در بخش كشاورزي در اين كشور از منابع "آبهاي زير زميني تجديد ناپذير" تأمين مي شود و اگر اين برداشت با آهنگ فعلي ادامه يابد، بين 10 تا 20 سال آينده اين منابع از بين خواهد رفت. در چنين شرايطي، بحران و کمبود منابع آب در کشورهای حاشیه خلیج فارس به عنوان یک چالش جدي مطرح است.از هشت کشور در این منطقه، وضعیت کشورهای ایران و عراق در حال حاضر از نظر منابع آبی نسبتاً بهتر است و ساير كشورهاي حاشیه جنوبی این منطقه دچار بحران کم آبی هستند. بر اين اساس در حال حاضر، 60 درصد از ظرفيت نمك زدايي و شيرين كردن آب در سطح جهان در منطقه خليج فارس متمركز است. ظرفيت شيرين كردن آب در عربستان به تنهايي معادل 30 درصد ظرفيت كل جهان است. با اين وجود اين كشور باز هم با کسری منابع آبی مواجه است.
به لحاظ تولید آب شیرین از دریا، کشورهای آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به ترتیب در رتبه های اول تا سوم جهان قرار دارند.در عربستان سعودی 27 کارخانه نمک زدایی آب، 5/7 میلیون گالن آب در هر روز تولید میکنند. یعنی حدود 70 درصد آب شرب ملی، که اغلب آن تخصیص به مناطق شهری دارد. کویت دیگر کشور حاشیه خلیج فارس است که براساس آمار یونسکو، کم آب ترین کشور دنیا در دهه های آینده خواهد بود؛ به طوری که سرانه مصرفی آب آن به ازاء هر نفر در سال11 متر مکعب تخمین زده میشود. در کویت شدت تبخیر آب بسيار زیاد است و هیچ رودخانه یا دریاچه آبی پایداری در آن وجود ندارد به نحوی که در زمینه منابع آبی تجدیدپذیر (شامل جریان رودخانهها و آبهای باران) جزو کشورهای بسیار خشک دستهبندی میشود. بر اساس آمار بانک جهانی در سال 2013 سرانه منابع آبی داخلی تجدیدپذیر در کویت بسیار ناچیز (نزدیک به صفر) بوده است. این در حالی است که میانگین جهانی این متغیر 6013 متر مکعب است و بر اساس این متغیر کویت خشکترین کشور منطقه محسوب میشود. با این وجود اين كشور توانسته است آب مورد نیاز برای توسعه اقتصادی و جمعیتی خود را از طريق "واردات آب" و نيز "شیرینسازی آب دریا" تأمین کند.
.jpg)
واحدهای شیرینسازی آب منبع اصلی آب شیرین برای مصارف شرب و خانگی در کویت هستند به نحوی که 92 درصد از آب مورد نیاز برای مصارف خانگی و صنعتی و 60 درصد از کل آب مورد نیاز در کویت با واحدهای آبشیرینکن تأمین میشود. با تأسیس هفت عدد از این واحدها ظرفیت شیرینسازی آب در این کشور از صفر متر مکعب در روز در سال 1953 به 3 میلیون متر مکعب در روز در سال 2013 رسیده است.
با اين وجود روش تهيه آب از طريق دستگاههاي اب شيرين ساز روش بسیار پرهزینه ای است که منجر به انباشت زباله هایی بسیار خطرناک از باقیمانده مواد موجود در این دستگاه ها نيز می شود که هنوز عملاً هیچ روش علمی و پایداری برای دفع بهداشتی یا بازیافت آنها ابداع نشده است. تلخابی که به عنوان پساب از دستگاه های آب شیرین کن باقی می ماند، بسیار گرم تر وشورتر از آب معمولی دریا است که دوباره وارد دریا می شود. آبشيرينكنها آب را با فشار به درون لوله ها پمپاژ می کنند که در این مسیر بسياری از موجودات ميكروسكوپی درياها (همچون پلانكتونها) و حتی سختپوستان كوچك يا ماهیهای ريز در برابر اين فشار سهمگين و مكندگی شديد آب نمیتوانند مقاومت كنند و به درون آب شيرينكن رفته و از بين میروند. زمانی اين مسئله جدیتر می شود كه بدانيم بسياری از اين موجودات ميكروسكوپی سرآغاز زنجيره حيات در درياها هستند.
از سوي ديگر خطر "خرابكاري" در تأسيسات آب شيرين ساز و "وابستگي فني" تجهيزات آنها به كشورهاي غربي امنيت ملي كشورهاي خليج فارس را بويژه در مواقع بحراني دچار مشكل مي كند و سبب وابستگي هر چه بيشتر آنها به كشورهاي صاحب اين فناوري مي شود.
در كنار كشورهاي متول خليج فارس كشورهاي فقيري همچون يمن نيز وجود دارند كه درآمد ملي آنها به خريد و استفاده از تجهيزات آب شيرين ساز قد نمي دهد. بنابراين راه چاره اين دست كشورها كمك گرفتن از نهادهاي بين المللي بوده است. در اين راستا بانک جهانی طرحهای متعددی را برای مدیریت منابع آب در برخی کشورهای خاورميانه از جمله مراکش، مصر، یمن و... در دست اجرا دارد. کشور یمن فقیرترین کشور در بین کشورهای شبهجزیره عربستان است، کشاورزی در اين كشور منبع اشتغال و درآمد زايي برای 55درصد مردم آن بوده و هرگونه خدشه در این صنعت میتواند به بیکاری نیمی از جمعیت کشور و گسترش فقر بیشتر منجر شود. در حال حاضر تغییر اقلیم یکی از مهمترین نگرانیهای دولت یمن است و سهم عمدهای از دیم زارهای این کشور را در مخاطره قرار داده است. اما در ارتفاعات این کشور مردم همچنان با بهرهگیری از دانش سنتی، در حال توسعه اراضی کشاورزی هستند و بانک جهانی در تلاش است با کمک تسهیلات جهانی محیطزیست به گسترش دانش سنتی در بین مردم و تدوین استراتژیهای منطبق با تغییر اقلیم کمک کند.
در مورد عراق نيز بايد گفت هر چند اين كشور نسبت به ساير كشورهاي حوزه جنوبي خليج فارس مشكلات كمتري در زمينه كم آبي دارد؛ اما حدود 80 درصد از آب مصرفي اين كشور عربي نيز از كشورهاي همسايه وارد مي شود. بيش از 90 درصد از جريان آب "رودخانه فرات" كه كشورهاي سوريه و عراق را سيراب مي كند و همچنين بخشي از سر شاخه هاي "رودخانه دجله " كه منبع اصلي تأمين آب عراق است از كشور تركيه سرچشمه مي گيرد.احداث سد آتاتورك توسط تركيه و اجراي پروژه گاپ توسط اين كشور مشكلات عديده اي براي كشورهاي پايين دستي اين رودخانه ها از جمله عراق به وجود آورده است.
انتهاي پيام/
32/47/27
در اين كشورها تقريباً تمامي آبخانه هاي زير زميني مورد بهره برداري قرار گرفته است و منابع جديدي براي رفع نيازهاي آتي وجود ندارد. اگر مقدار آب مصرفی در سه بخش کشاورزی، صنعتی و شهری را بین چند کشور صنعتی با ایران و عربستان سعودی مقایسه کنیم مشاهده میشود که سهم مصرف آب در بخش کشاورزی در بین کشورهای صنعتی اروپایی از 49 درصد فراتر نمیرود؛ در حالی که این رقم در ایران 91 درصد و در عربستان 90 درصد است. منابع آبي مورد استفاده در بخش كشاورزي در اين كشور از منابع "آبهاي زير زميني تجديد ناپذير" تأمين مي شود و اگر اين برداشت با آهنگ فعلي ادامه يابد، بين 10 تا 20 سال آينده اين منابع از بين خواهد رفت. در چنين شرايطي، بحران و کمبود منابع آب در کشورهای حاشیه خلیج فارس به عنوان یک چالش جدي مطرح است.از هشت کشور در این منطقه، وضعیت کشورهای ایران و عراق در حال حاضر از نظر منابع آبی نسبتاً بهتر است و ساير كشورهاي حاشیه جنوبی این منطقه دچار بحران کم آبی هستند. بر اين اساس در حال حاضر، 60 درصد از ظرفيت نمك زدايي و شيرين كردن آب در سطح جهان در منطقه خليج فارس متمركز است. ظرفيت شيرين كردن آب در عربستان به تنهايي معادل 30 درصد ظرفيت كل جهان است. با اين وجود اين كشور باز هم با کسری منابع آبی مواجه است.
به لحاظ تولید آب شیرین از دریا، کشورهای آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به ترتیب در رتبه های اول تا سوم جهان قرار دارند.در عربستان سعودی 27 کارخانه نمک زدایی آب، 5/7 میلیون گالن آب در هر روز تولید میکنند. یعنی حدود 70 درصد آب شرب ملی، که اغلب آن تخصیص به مناطق شهری دارد. کویت دیگر کشور حاشیه خلیج فارس است که براساس آمار یونسکو، کم آب ترین کشور دنیا در دهه های آینده خواهد بود؛ به طوری که سرانه مصرفی آب آن به ازاء هر نفر در سال11 متر مکعب تخمین زده میشود. در کویت شدت تبخیر آب بسيار زیاد است و هیچ رودخانه یا دریاچه آبی پایداری در آن وجود ندارد به نحوی که در زمینه منابع آبی تجدیدپذیر (شامل جریان رودخانهها و آبهای باران) جزو کشورهای بسیار خشک دستهبندی میشود. بر اساس آمار بانک جهانی در سال 2013 سرانه منابع آبی داخلی تجدیدپذیر در کویت بسیار ناچیز (نزدیک به صفر) بوده است. این در حالی است که میانگین جهانی این متغیر 6013 متر مکعب است و بر اساس این متغیر کویت خشکترین کشور منطقه محسوب میشود. با این وجود اين كشور توانسته است آب مورد نیاز برای توسعه اقتصادی و جمعیتی خود را از طريق "واردات آب" و نيز "شیرینسازی آب دریا" تأمین کند.
واحدهای شیرینسازی آب منبع اصلی آب شیرین برای مصارف شرب و خانگی در کویت هستند به نحوی که 92 درصد از آب مورد نیاز برای مصارف خانگی و صنعتی و 60 درصد از کل آب مورد نیاز در کویت با واحدهای آبشیرینکن تأمین میشود. با تأسیس هفت عدد از این واحدها ظرفیت شیرینسازی آب در این کشور از صفر متر مکعب در روز در سال 1953 به 3 میلیون متر مکعب در روز در سال 2013 رسیده است.
با اين وجود روش تهيه آب از طريق دستگاههاي اب شيرين ساز روش بسیار پرهزینه ای است که منجر به انباشت زباله هایی بسیار خطرناک از باقیمانده مواد موجود در این دستگاه ها نيز می شود که هنوز عملاً هیچ روش علمی و پایداری برای دفع بهداشتی یا بازیافت آنها ابداع نشده است. تلخابی که به عنوان پساب از دستگاه های آب شیرین کن باقی می ماند، بسیار گرم تر وشورتر از آب معمولی دریا است که دوباره وارد دریا می شود. آبشيرينكنها آب را با فشار به درون لوله ها پمپاژ می کنند که در این مسیر بسياری از موجودات ميكروسكوپی درياها (همچون پلانكتونها) و حتی سختپوستان كوچك يا ماهیهای ريز در برابر اين فشار سهمگين و مكندگی شديد آب نمیتوانند مقاومت كنند و به درون آب شيرينكن رفته و از بين میروند. زمانی اين مسئله جدیتر می شود كه بدانيم بسياری از اين موجودات ميكروسكوپی سرآغاز زنجيره حيات در درياها هستند.
از سوي ديگر خطر "خرابكاري" در تأسيسات آب شيرين ساز و "وابستگي فني" تجهيزات آنها به كشورهاي غربي امنيت ملي كشورهاي خليج فارس را بويژه در مواقع بحراني دچار مشكل مي كند و سبب وابستگي هر چه بيشتر آنها به كشورهاي صاحب اين فناوري مي شود.
در كنار كشورهاي متول خليج فارس كشورهاي فقيري همچون يمن نيز وجود دارند كه درآمد ملي آنها به خريد و استفاده از تجهيزات آب شيرين ساز قد نمي دهد. بنابراين راه چاره اين دست كشورها كمك گرفتن از نهادهاي بين المللي بوده است. در اين راستا بانک جهانی طرحهای متعددی را برای مدیریت منابع آب در برخی کشورهای خاورميانه از جمله مراکش، مصر، یمن و... در دست اجرا دارد. کشور یمن فقیرترین کشور در بین کشورهای شبهجزیره عربستان است، کشاورزی در اين كشور منبع اشتغال و درآمد زايي برای 55درصد مردم آن بوده و هرگونه خدشه در این صنعت میتواند به بیکاری نیمی از جمعیت کشور و گسترش فقر بیشتر منجر شود. در حال حاضر تغییر اقلیم یکی از مهمترین نگرانیهای دولت یمن است و سهم عمدهای از دیم زارهای این کشور را در مخاطره قرار داده است. اما در ارتفاعات این کشور مردم همچنان با بهرهگیری از دانش سنتی، در حال توسعه اراضی کشاورزی هستند و بانک جهانی در تلاش است با کمک تسهیلات جهانی محیطزیست به گسترش دانش سنتی در بین مردم و تدوین استراتژیهای منطبق با تغییر اقلیم کمک کند.
در مورد عراق نيز بايد گفت هر چند اين كشور نسبت به ساير كشورهاي حوزه جنوبي خليج فارس مشكلات كمتري در زمينه كم آبي دارد؛ اما حدود 80 درصد از آب مصرفي اين كشور عربي نيز از كشورهاي همسايه وارد مي شود. بيش از 90 درصد از جريان آب "رودخانه فرات" كه كشورهاي سوريه و عراق را سيراب مي كند و همچنين بخشي از سر شاخه هاي "رودخانه دجله " كه منبع اصلي تأمين آب عراق است از كشور تركيه سرچشمه مي گيرد.احداث سد آتاتورك توسط تركيه و اجراي پروژه گاپ توسط اين كشور مشكلات عديده اي براي كشورهاي پايين دستي اين رودخانه ها از جمله عراق به وجود آورده است.
انتهاي پيام/
32/47/27
نظر شما