عهدنامۀ ارزنةالروم با درایت میرزا تقی خان امیرکبیر امضا شد

به گزارش باشگاه خبرنگاران شهر،دهم خرداد سال1226شمسی عهدنامۀ دوّم "ارزروم" میان دولت ایران و امپراتوری عثمانی منعقد شد. این قرار داد بین نماینده ایران میرزا تقی خان فراهانی معروف به امیرکبیر و نماینده عثمانی امضا شد و به موجب این پیمان دولت ایران از ادعای خود نسبت به سلیمانیه چشم پوشید و در عوض دولت عثمانی مالکیت ایران بر بندر خرمشهر و حق کشتی‏رانی در رودخانه شطّ العرب را به رسمیت شناخت و مقرر شد که دولت عثمانی از بدرفتاری با زائران و بازرگانان ایرانی پرهیز کند.
نخستین عهدنامه
گرچه عهدنامۀ قصر شیرین در سال ۱۶۳۹میلادی مرز میان دو کشور را تعیین کرد اما مناطق کوهستانی قصر شیرین تا دو قرن محل درگیری‌های پی‌درپی میان دو کشور شد. حملات عثمانی به شمال غربی ایران برای سرکوب قبایل شورشگر، پاسخ تلافی‌جویانه دولت ایران را در پی داشت. این اقدام باعث شد سلطان محمود دومِ عثمانی در سال ۱۸۲۱ به ایران حمله کند. عثمانی با ارتشی قدرتمند و با وضعیت برتری نسبت به ارتش ایران حمله‌ را آغاز کرد اما ارتش فتحعلی شاه شکست سختی بر ارتش عثمانی وارد آورد.
نخستین عهدنامه در ژولای سال ۱۸۲۳ منعقد شد اما بدلیل آنکه مرزهای تعیین شده در عهدنامه ۱۶۳۹ قصرشیرین را تثبیت کرد، نتوانست چاره‌ای مناسب برای درگیری‌های مرزی قبلی تعیین کند.
دومین عهدنامه
درگیری‌های مرزی در دهه ۱۸۳۰ دوباره دو کشور را به جنگ هدایت کرد. با میانجی‌گری انگلستان و امپراتور روسیه دومین عهدنامه در ۳۱ می ۱۸۴۷ میان ایران و عثمانی به امضا رسید. طبق این عهدنامه، مناطق مورد اختلاف دو امپراتوری میان آنها تقسیم شد. اما بدلیل دقیق نبودن، انجام این اقدام تا سال ۱۹۱۴ به طول انجامید. به موجب عهدنامۀ دوم ارزروم، دولت ايران پذیرفت که از ادعای خود در رابطه با مناطق غربی زهاب دست برداشته و نیز حاکمیت عثمانی را بر سلیمانیه به رسمیت بشناسد و نسبت به آن ادعایی نداشته باشد. همچنین عثمانی نیز تعهد کرد حق کشتیرانی ایران بر اروندرود را به رسمیت بشناسد.
انتهای پیام/