واژه‌‌هایی که ساده، حکومت جور را درنوردید

یکی از دستوراتی که در مفاتیح آمده این است که در تمام ‏ايّام‏ ماه ‏رجب بخواند اين دعا را كه روايت شده حضرت امام زين العابدين ‏عليه السّلام در حِجر اسماعیل و در اوّل رجب خواند:
يا مَنْ يَمْلِكُ حَوآئِجَ السَّآئِلينَ ويَعْلَمُ ضَميرَ الصَّامِتينَ، لِكُلِّ مَسْئَلَةٍ مِنْكَ‏
اى كه مالك حاجات خواستارانى و اى كه نهاد خاموشان دانى؛ براى هر خواسته‏ اى از جانب تو
سَمْعٌ حاضِرٌ، وَجَوابٌ‏ عَتيدٌ، اَللّهُمَّ وَمَواعيدُكَ الصَّادِقَةُ، واَياديكَ الفاضِلَةُ
گوشى شنوا و پاسخى آماده است؛ ‏خدايا به حقّ وعده‏ هاى راستت و نعمت هاى بسيار
وَرَحْمَتُكَ‏ الواسِعَةُ، فَاَسْئَلُكَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، واَنْ تَقْضِىَ‏
و رحمت وسيعت، از تو خواهم كه درود فرستى بر محمّد و آل محمّد و
حَوائِجى‏ لِلدُّنْيا وَالْأخِرَةِ، اِنَّكَ عَلى‏ كُلِّشَىْ‏ءٍ قَديرٌ.
حوائج دنيا و آخرتم را برآورى كه به راستى تو بر هرچيز توانايى.
این دعایی که امام سجاد علیه السلام به آن مداومت می‌کرده است را، از چند لحاظ می‌توان دید. به همین خاطر در مورد ادعیه ای که امام سجاد علیه السلام وارد کرده‌اند باید به نکات خاصی اشاره کرد.
دعا بهترین شیوه مبارزه با جور
يكى از شيوه‌‏هاى تبليغى و مبارزاتى امام سجاد(ع) تبيين معارف اسلام در قالب دعا بود. مى ‏دانيم كه دعا پيوندى است معنوى ميان انسان و پروردگار كه اثر تربيتى و سازندگى مهمى دارد، از اين نظر دعا از نظر اسلام جايگاه خاصى دارد و اگر دعاهاى رسيده از پيامبر اسلام(ص) و امامان معصوم يك جا گردآورى شود، مجموعه بزرگى خواهد شد. اين دعاها مكتب تربيتى بزرگى است كه در سازندگى و رشد روحى انسان ها نقش مهمى دارد.
زمان امام سجاد زمان اختناق بود
از آنجا كه در زمان امام چهارم شرائط اختناق‏ آميزى حكم فرما بود، امام بسيارى از اهداف و مقاصد خود را در قالب دعا و مناجات بيان مى ‏كرد. مجموع دعاهاى امام سجاد به نام «صحيفه سجاديه» معروف است كه پس از قرآن مجيد و نهج البلاغه، بزرگترين و مهمترين گنجينه گران بهاى حقايق و معارف الهى به شمار مى ‏رود، به طورى كه از ادوار پيشين از طرف دانشمندان برجسته ما «اخت القران»، «انجيل اهل بيت(علیهم السلام)» و «زبور آل محمد (صلی الله علیه وآله)» لقب گرفته است.
صحیفه سجادی و اهداف عمیق آن
صحيفه سجاديه تنها شامل راز و نياز و مناجات و عرض حاجت در پيشگاه خدا نيست، بلكه ابعاد سياسى و اجتماعى و فرهنگى و عقيدتى نيز دارد. امام سجاد در ضمن دعاهاى خود در چندين مورد، مباحث سياسى به ويژه مسئله «امامت» و رهبرى جامعه اسلامى را مطرح كرده است كه در یادداشت های بعد نمونه هايى از آنها را مى ‏آوريم.
به عنوان مثال امام برای معرفی ظالم این‌چنین می‌گوید: «خدايا بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا بر آن كه بر من ستم كند، دستى (نيرويى)، وبر آن كه با من ستيزه جويد زبانى (برهانى)، و بر كسى كه با من دشمنى و عناد ورزد پيروزى عطا كن، و در برابر آن كس كه نسبت به من، به حيله گرى و بد انديشى بپردازد، راه و تدبير، و در برابر آن كه بر من فشار و آزار رساند، نيرو ده و در برابر عیب جویانی که بر من عیب جوئی و دشنام گوئی کنند، قدرت تکذیب، و در برابر خطر تهديد دشمنان، به من امنيت عنايت فرما...».
آيا چه كسانى جز كارگزاران عبدالملك نظير «هشام بن اسماعيل مخزومى» (حاكم مدينه) بودند كه امام مورد ستم، ستيزه جويى،عناد، بد انديشى، فشار، آزار و تهديد آنان قرار داشت؟ بنابراين در واقع اين دعاى امام شكوائيه ‏اى در برابر زورگويي هاى حكومت وقت بوده و از اين نظر بار سياسى داشته است.