تکایای اصفهان، آرامگاه‌هایی در دلِ نصف جهان

به گزارش ایمنا، در اصفهان تکایای معروفی از جمله تخت فولاد وجود دارد که از دو قسمت جداگانه تشکیل شده است.
 قسمت اول شامل تکایایی است که به وسیله دیوار محصور شده است و درِ ورودی بزرگی دارد. این تکیه ها دارای فضای آزاد و اطاق های مجزایی در اطراف می باشند که اشخاص به تنهایی و یا به همراه خانواده خود و دسته جمعی متقبل مخارج آن می شدند و محل دفن یک خانواده و یا چند خانواده به خصوص بوده است.
قسمت دوم شامل فضای سبز آزاد و بدون حصار است که محل دفن همگان بوده است.
حال با توجه به قرار داشتن در هفته نکوداشت اصفهان، بهانه ای برای معرفی تکایای متعدد در نصف جهان یافتیم که به شرح ذیل است:

تکیه بابا رکن الدین
این تکیه به مناسبت مدفن عارف نامی قرن هشتم بابا رکن الدین معروف و مشهور شده و تکیه و بنای آن به ثبت آثار تاریخی رسیده است. این بنا دارای گنبدهای هرمی است که با کاشیکاری های نفیس زینت یافته است. کتیبه سر در بنا، یکی از زیباترین خطوط خوشنویسان و به خط محمد صالح اصفهانی است.



تکیه میرفندرسکی
این تکیه بزرگ که قریب به هجده هزار متر وسعت دارد، آرامگاه میر ابوالقاسم فندرسکی فرزند میرزا بیک بن امیر صدر الدین موسوی حسینی فندرسکی از حکما و عرفای حقیقت جو است که در حکمت الهی و طبیعی، ریاضی، علوم عقلیه و شعر و ادب، یگانه روزگار بوده است. وی در سال ۱۰۵۰ هجری به سرای باقی شتافت و در این تکیه دفن شد و از آن زمان تا حال، مزار شریفش، زیارتگاه اهل دل و معرفت است.



تکیه آقا حسین خوانساری
این تکیه که از آثار عهد شاه سلیمان صفوی است، بنای قابل توجه و گنبد دوپوش و رفیعی دارد و به مناسبت قبور فضلا و علماء به "بقعه العلما" نامیده شده است که مهم ترین آن علماء، آقا حسین خوانساری متوفی به سال ۱۰۹۹ هجری است.



تکیه میرزا رفیعا
این بنای تاریخی متروک در کنار فرودگاه تخت فولاد قرار دارد و از آن فقط گنبد بسیار زیبایی باقی مانده که همچون گوهری تابناک جلوه می کند. نام میرزا رفیعا، "رفیع الدین محمد بن حیدر بن زین الدین علی" و از سادات طباطبایی و از علمای معروف دوران صفویه می باشد که دارای تالیفات زیادی بوده است. او متوفی به سال ۱۰۸۰ هجری می باشد.



تکیه خاتون آبادی
این بنا از آثار صفویه است و در زمان شاه سلطان حسین بر روی آرامگاه میر محمد اسماعیل خاتون آبادی، یکی از بزرگان این خانواده و صاحب تفسیر کبیر، بنا شده است. وی از علمای معروف اواخر دوره صفویه است که به سال ۱۱۱۶ هجری وفات یافته است.



تکیه سید العراقین
آرامگاه جمع کثیری از پیشوایان مذهبی و فضلا و شعرای نام آور اصفهان و متصل به تکیه خاتون آبادی، در تکیه سید العراقین است. از جمله مدفونین آن، شکرالله متخلص به " منعم " متوفی به سال ۱۲۶۰ هجری می باشد. دیگر مدفونین معروف این تکیه، شیخ اسماعیل تاج الواعظین، پدرِ هنرمند و بی نظیر داستان سرای اصفهان و از وعاظ معروف شهر اصفهان است که در سال ۱۳۲۶ وفات یافت.



تکیه فاضل سرابی
این تکیه در جانب شرق خیابان فیض اصفهان قرار گرفته و از بناهای آخر دوره صفوی است که در زمان شاه سلطان حسین به احترام چند تن از علماء مشهور آن عصر همچون محمدبن عبدالفتاح تنکابنی، متوفی به سال 1124 هجری و مشهور به " فاضل سرابی" بنا شد . میرزا حسن خان متخلص به " آتش" نیز یکی دیگر از علماء و شعرای مدفون در این تکیه می باشد که در سال 1349 هجری وفات یافته است.



تکیه واله
در مقابل تکیه فاضل سرابی، در جانب غرب خیابان فیض، باغ بزرگی به نام " والهیه " وجود دارد که قریب ده هزار متر وسعت داشته و در میان آن بقعه شاعرانه و زیبایی بنا شده است که آرامگاه آقا محمد کاظم واله اصفهانی از شعرا و خوشنویسان معروف عهد قاجار است. واله در سال 1229 هجری وفات یافت.



تکیه آباده ای
درسمت جنوب مسجد رکن الملک که متصل به تکیه واله است، تکیه حاج محمد جعفر آباده ای که از علمای بزرگ عهد قاجاریه و از روحانیون با تقوی و مورد احترام مردم زمان خود بوده است، وجود دارد. وی بانی اعمال خیر همچون احداث مسجدی در محله جماله در بخش سه اصفهان، به نام مسجد حاج محمد جعفر است که اخیرا" به ثبت ابنیه تاریخی رسیده است. او در سال 1280 هجری دار فانی را وداع گفت.



تکیه تویسرکانی
در جنوب تکیه آباده ای ها، کوچه ای قرار دارد که سمت جنوب آن، تکیه تویسرکانی واقع شده است. در این تکیه، گروه زیادی از مشاهیر و علماء، شعرا و هنرمندان نامدار ایران از زمان قاجاریه همچون میرزا عبدالغفار تویسرکانی و دو فرزندش مدفون اند.



تکیه میرزا ابوالمعالی یا کلباسی
این تکیه به نام محمد، فرزند حاجی محمد ابراهیم کلباسی میرزا ابوالمعالی که از علمای پرهیزکار و مشهور زمان خود بوده، است. بیشتر خانواده کلباسی در این تکیه دفن شده اند. وی در سال 1315 هجری وفات یافته است.



تکیه ملک
بنای اولیه این تکیه از مرحوم حاج محمد ابراهیم ملک التجار اصفهانی است. او به سال 1341 در منزل شخصی خود واقع در پاقلعه وفات یافت و بنا به وصیت خود، در همان جا به خاک سپرده شد و طولی نکشید که این تکیه مدفن بسیاری از علما و شعرای زمان مثل "طیب" اصفهانی شاعر بزرگ و پزشک معروف دربار نادرشاه شد.



تکیه فاضل هندی
در این تکیه بسیاری از علماء و دانشمندان از جمله محمد بن تاج الدین حسن اصفهانی از شاگردان مجلسی دوم که به نام "فاضل هندی" شهرت یافت، مدفون هستند. همچنین شاعر معاصر شاه صفی، به نام ورالله اصفهانی متخلص به " ضیاء" که سنگ بسیار نفیس او در سال 1333 شمسی در سِیلی مفقود شد، در این تکیه به خاک سپرده شده است.



تکیه فیض
در سمت غرب خیابان فیض، آرامگاه میرزا عبدالحسین ملقب به فیض علیشاه اصفهانی قرار دارد که خیابان نیز به نام اوست. فیض متوفی به سال 1194 و یکی از اقطاب بزرگ عالم تصوف و عرفان است.


23/