اصفهان قدیم، در بازارچه علی قلی آقا زنده شد

کوچه پس کوچه‌های این محله تاریخی پر است از خانه‌ها و عمارت‌های قدیمی بسیاری که به دست زمان فرسوده شده و در معرض نابودی قرار گرفته‌اند.
اما این روزها که این محله قدیمی با استقبال چشمگیر مردم برای بازدید از غرفه‌های صنایع و هنرهای دستی اصفهان روبرو شده، گویی دوباره جوشش حیات را از سر گرفته و می‌خواهد خودش را با همه زیبایی‌ها و چشم‌اندازهای هنرمندانه‌اش به رخ بازدید کنندگان بکشد!
سفری کوتاه به اصفهان قدیم، در بازارچه علی قلی آقا
قلب این محله مزین به بازارچه‌ای مسقف با معماری به سبک قدیم ایرانی است. در زیر بازارچه هم دکان‌هایی متعدد که در هر کدام مایحتاج معیشت مردم تامین می‌شود و به غیر آن مرکز تجمع اهالی محل برای مبادلات اقتصادی و اجتماعی بوده است.
از جمله غرفه‌هایی که جمعیت زیادی را در قسمت ورودی خودش جای داده، غرفه سینماتوگراف است. مردم برای دیدن تصاویری از سبک زندگی در محله علی قلی آقا در دوران قدیم گویی سر از پا نمی‌شناسند و دسته دسته به داخل حجره کوچکی می‌روند که قرار است نقش یک سالن سینما را برای اکران یک فیلم تماشایی داشته باشد. فیلمی درباره سنت‌های قدیمی مردم همچون اصلاح داماد در شب عروسی، طریقه اداره مکتب خانه‌ها در قدیم، آداب و رسوم استحمام و ... که از تماشای آنها می‌توانی فاصله‌ای را که از لحاظ فرهنگی با مردم سرزمینت در همین یکی دو صد سال پیش پیدا کرده‌ای کم کنی.
در بخش دیگری از این بازارچه مردم از نسخ خطی تعزیه خوانی در قدیم دیدن می‌کنند. کاغذهای بلند و باریکی از جنس ترمه که بر روی آنها با خطوطی ریز اما خوش، اشعار تعزیه خوانی برای تمامی نقش‌ها نوشته شده و دست به دست میان نسل‌های تعزیه خوانها در اصفهان می‌گشته است.
صدای بلند و رسای شاهنامه خوان پیر، تو را به قسمت مرکزی بازار، به زیر طاق بلند و باصفای بازارچه می‌کشاند. می‌بینی که مردم با چه اشتیاقی به دور پرده‌ای‌ پر از نقش و رنگ حلقه زده‌اند و به صدای رسای شاهنامه خوان که دارد قصه خبردار شدن سهراب را از زنده بودن رستم پدر روایت ‌می‌کند گوش سپرده‌اند.
در میانه بازارچه میدان کوچکی طراحی شده که هر چهار طرف آن، راه به سوی بازارچه کوچک دیگری دارد تا برسد به قلب محلات کوچکتری از محله بزرگ علی قلی آقا.
در گوشه‌ای از این میدان کوچک، سقاخانه‌ " زیرچارسوق " است که در سال ۱۱۲۷ هجری قمری ساخت آن تمام شده و در دوره‌‌های بعد مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. این سقاخانه از سقاخانه دیگری که در قسمت جنوبی بازار قرار گرفته و در سال ۱۳۶۴ هجری قمری در عهد قاجاریه ساخته شده، بزرگتر و قدیمی‌تر است.
چایخانه سنتی بازار اما جمعیت زیادی از بازدیدکنندگان پیر و جوان را به سوی خود کشانده، تا بر روی تخت‌های چوبی کنار دیوار که با فرش‌های قرمز رنگ دستباف پوشیده شده بنشینند و ضمن تماشای آمد و شد مردم و قدری گوش سپردن به نوای شاهنامه خوان، چای تازه دمی را در استکان‌های کمر باریک با طرح شاه عباسی بنوشند! 
مردم به مرور تاریخ خودشان نیاز دارند
کارگاه شعربافی یکی از قابل توجه ترین بخش‌های بازارچه علیقلی آقا است. غرفه‌ای که در آن انواع مختلفی از پارچه‌های شعر بافی شده در قالب لباس و پارچه های تزئینی قرار دارد. مسئول برپایی این غرفه در پاسخ پرسش خبرنگار ایمنا درباره هنر شعر بافی می‌گوید: به موی انسان یا حیوان شعر گفته می‌شود.در بافندگی هم شعر نوعی پارچه است که با مو یا ابریشم با استفاده از دستگاه بافندگی بافته می‌شود. این هنر در یزد و کاشان و همچنین در اصفهان رواج داشته است و متاسفانه اکنون در معرض فراموشی قرار گرفته است.
وی از برگزاری هفته گردشگری محلات به عنوان فرصتی برای یادآوری پیشینه تاریخی مردم یاد کرده و عنوان می‌کند: مردم نیاز دارند که تاریخ و افتخارات گذشته خودشان را بشناسند. نه برای اینکه چون گذشته درخشانی داشته‌اند دیگر دست از تلاش بکشند، بلکه برای اینکه اجازه ندهند فرهنگ خودشان با فرهنگ بیگانه یکی شود و شرایطی پیش اید که هنر و آداب و رسوم خودشان را از یاد ببرند.
مسئول غرفه گیوه دوزی هم با بیان این مطلب که انتظار چنین بازدید گرمی را از سوی مردم نداشته گفت: شاید چون صنایع و هنرهای دستی همیشه در دسترس مردم اصفهان بوده خیال کنیم که آنها دیگر از برگزاری نمایشگاه و بازارهایی با اجناس قدیمی استقبال نمی‌کنند. اما میزان اشتیاقی که برای بازدید از این برنامه به خرج می‌دهند خیلی غافلگیر کننده و باعث دلگرمی است.
وی با ابراز امیدواری نسبت به اینکه آنها با دیدن آداب و رسوم مردم قدیم شهرشان بتوانند هویت تاریخی خودشان را دوباره پیدا کنند می‌گوید: امیدواریم برپایی چنین برنامه‌هایی بتواند هویت ما را به ما نشان دهد و خودمان را و فرهنگ تاریخی‌مان را حفظ و نگهداری کنیم.
مسجد و شبستانی با کاشی‌های گره کاری شده
در قسمت روبهروی درب ورودی بازارچه، عمارت زیبای مسجد علی قلی آقا خودنمایی می‌کند. با دورنمایی از کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ که همچون سایر مساجد تاریخی در اصفهان، روح معنویت و پرستش را به یکباره در عمق جان آدمی سرازیر می‌کند. مسجدی نسبتا کوچک با حیاط و شبستانی که با کاشی‌هایی از نوع گره کاری تزئین شده‌ است. کتیبه سردر به خط ثلث قهوه‌ای رنگ به خط علی نقی امامی و تاریخ ۱۱۲۲ هجری قمری است. در این کتیبه به نام شاه سلطان حسین و علیقلی آقا اشاره شده‌است. شبستان زیبا و نفیس مسجد در شرق حیاط قرار دارد و بر کتیبه آن با خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی لاجوردی اشعاری نوشته شده‌است. مفاد این اشعار حاکی از این است که شبستان در سال ۱۲۹۷ هجری قمری زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار به مسجد افزوده شده‌است. خطاط این کتیبه عبدالجواد و استاد کاشیکار آن محمد اسماعیل است.
در جنوب ایوان محراب زیبایی است از سنگ مرمر، که دیوارهای بالای آن با کاشیکاری معرق تزئین شده‌است.
این مسجد به لحاظ وجود خطوط زیبای ثلث و نستعلیق مربوط به عصر صفوی و قاجار و کاشیکاری نفیس یکی از بناهای ارزشمند اصفهان به شمار می‌رود.
همچنین در قسمت شبستان این مسجد، نمایشگاهی از تصاویر شهدای انقلاب و ۸ سال دفاع مقدس در معرض تماشای بازدید کنندگان قرار گفته است.
حمام علیقلی آقا
ازدحام بازدیدکنندگان در قسمت درب ورودی حمام موزه علیقلی آقا چنان زیاد است که به سختی می‌توان به این بنای تاریخی قدم گذاشت. این مکان که در این روزها به همت  شهرداری اصفهان با برپایی غرفه‌هایی از صنایع و هنرهای دستی میزبان حضور بازدیدکنندگانی فراوان است، یکی از اصلی‌ترین بخش‌های محله علیقلی آقا را به خود اختصاص داده است.
سـنگ‌های مرمـر و کاشیهای قیمتی نفیس که در حمام علیقلی به‌ کار رفته محل توجه و نظر بازدیدکنندگان مختلف است.
حمام علیقلی آقا همچون مسجد، بازارچه، چهارسو و سـرا از دوره صـفوی باقی است. بانی این بنا‌ها علیقلی آقا از خواجگان حرم شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی بوده است. علیقلی آقا یکی از خواجه سرایان نیکوکار زمان شاه سلطان حسین صفوی بود که در زمان حیات، مسجد و بازار و سرا و چهار سوی زیبایی به نام خود ساخت. و به همین سبب این مجموعه نام علیقلی آقا به خود گرفت. شایان ذکر است؛ هفته گردشگری محلات در محله علی آقا به همت کمیته گردشگری وابسته به سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان برگزار شد.