یکی از بزرگترین ساعت های آفتابی ایران طراحی و ساخته شد+عکس

به گزارش خبرنگار ایمنا از کاشان، ساعت آفتابی افقی پارک ائل گلی تبریز به عنوان بزرگترین ساعت های آفتابی ناحیه شمال غرب کشور و یکی از بزرگترین ساعت های آفتابی ایران طراحی و ساخته شد.
این ساعت آفتابی برای عرض جغرافیایی ۳۸ درجه و ۱ دقیقه و ۲۳ ثانیه شمالی و طول جغرافیایی ۴۶ درجه و ۲۲ دقیقه و ۹ ثانیه شرقی محاسبه و طراحی شده است. 
معمولا ساعت های آفتاب تنها قابلیت نمایش ساعت خورشیدی محلی را دارند، از آنجا که طول جغرافیایی تبریز حدود شش درجه با نصف النهار مبنای ساعت رسمی ایران تفاوت دارد. 
ساعت های آفتابی معمولی در این شهر زمان خورشیدی را با حدود ۲۴ دقیقه زمانی تفاوت نسبت به ساعت رسمی ایران نشان می دهد، اما محاسبات این ساعت آفتاب بنا بر درخواست شهرداری تبریز طوری انجام گرفته است که بتواند ساعت رسمی ایران را نمایش دهد.
 
این قابلیت شاید برای نخستین بار در ایران لحاظ شده باشد و از دیگر کاربردهای این ساعت می توان به قابیلت نمایش تقویم بر اساس گاه شماری ایرانی اشاره کرد.
البته این قابلیت در دیگر ساعت های آفتابی توسط ایرج صفایی کارشناس رصدخانه دانشگاه کاشان و مجری این طرح طراحی شده، همچون ساعت آفتابی دانشگاه پیام نور آران و بیدگل و ساعت آفتابی میدان جلفای اصفهان نیز لحاظ شده و در این قابلیت از تغییرات زاویه میل خورشید در طول سال برای تشخیص تقویم نیز استفاده شده است.
کاربرد سوم این ابزار نجومی قابلیت تعیین نیمروز یا لحظه اذان ظهر به افق تبریز است
کاربرد سوم این ابزار نجومی قابلیت تعیین نیمروز یا لحظه اذان ظهر به افق تبریز است، از آنجا که ساعت آفتابی پارک ائل گلی تبریز ساعت رسمی را نشان می دهد لذا ساعت ۱۲ رسمی منطبق با اذان ظهر به افق تبریز نیست، بنابراین با محاسبات مشخصی این قابلیت اضافه شده است. 
قابلیت تشخیص دقیق سمت شمال و در نتیجه جهت‌یابی با دقت بالا در محل ساعت کاربرد چهارم آن است، کاربرد پنجم ساعت تعیین دقیق سمت قبله در محل ساعت آفتابی است که به پیشنهاد مسعود نجفی مجری طرح توسط صفایی کارشناس رصدخانه دانشگاه کاشان در طرح گنجانده شد.

 البته قابلیت های دیگری نیز توسط طراح برای کاربرد در روز یا شب برای این سازه نجومی طراحی شده بود. اما بنا به دلایلی از طرف مجری طرح اعمال نشد. 
طراحی معماری و ساخت سازه را مسعود نجفی با دقت و حوصله بسیار زیادی به انجام رسانده اند. طوریکه این سازه هم در روز و هم در شب نظر علاقمندان را به خود جلب کند و دیگر اینکه گرچه کاربردهای نجومی در شب در آن اجرا نشده ولی نورپردازی ویژه می تواند منظره ای چشم نواز برای بیننده در شب ایجاد کند. 

روش استفاده از ساعت، جدول تعدیل زمان، نام محاسبه کننده و طراح نجومی، طراح معماری و سازنده ساعت قرار است در کنار این سازه نصب شد.
ساعت های آفتابی سازه ها یا ابزارهای نجومی هستند که قرن ها بشر برای تشخیص زمان از آنها استفاده می شود، طراحی و ساخت چنین سازه هایی می تواند علاوه بر جنبه زیبایی شناختی و آموزشی، به عنوان تزیین و تکمیل مبلمان شهری به کار برود، همچنین می تواند گویای سابقه درخشان ایران در عرصه نجوم جهانی باشد./2