تونل گلاب ۲، تنها چاره پایان وضعیت قرمز آب در اصفهان/ لطفاً سنگ‌اندازی نکنید!

اردیبهشت سال ۸۷ بود که یک دستگاه بولدزر اداره راه و ترابری با خط لوله انتقال نفت خام در منطقه سامان برخورد کرد و زلالی رودخانه زاینده رود آغشته به صدها تن نفت خام شد و مسئولان مجبور شدند برای رفع آلودگی آب اصفهان تا مدتی تصفیه خانه باباشیخعلی را از مدار خارج کنند و در آن زمان بازار داغ دلالی آب معدنی در شهر رونق چندانی به خود گرفت اما به جایی نکشید که بختیاری استاندار وقت اصفهان و مسئولان آب و فاضلاب استان اعلام کردند که آلودگی نفتی آب اصفهان مرتفع شده با این حال شهروندان تا مدت ها بوی نفت را در آب آشامیدنی خود احساس می کردند.
این حادثه مسئولان وقت را متوجه شکننده و آسیب پذیر بودن شبکه تامین آب شرب اصفهان کرد و در این راستا طرح تونل گلاب ۲ در سفر استانی هیات وزیران دولت وقت در سال ۸۸ مصوب شد. طرحی که به اعتقاد صالح معاون امور هماهنگی استان‌های معاونت راهبردی و برنامه ریزی رئیس جمهور درون استانی و نقش پدافند غیر عاملی دارد.
طرح آبرسانی تونل گلاب ۲ به طول ۱۷ کیلومتر و با هدف انتقال آب از منطقه بالادست زاینده رود در محدوده استان اصفهان به اجرا گذاشته شده است.
تونل دوم گلاب ۲ با هدف تأمین کمبود آب شرب در شبکه اصفهان بزرگ اجرا می‌شود. در شبکه آبرسانی اصفهان بزرگ آب تصفیه شده در تصفیه خانه باباشیخعلی از طریق تونلی به شبکه آبرسانی انتقال داده می‌شود. این تونل حداکثر ظرفیت عبور ۱۰ متر مکعب در ثانیه را دارد. به دلیل رشد جمعیت و مصارف، نیاز شبکه آبرسانی از ۱۰ مترمکعب در ثانیه بیشتر شده که این کمبود به صورت نارسائی در شبکه و افت فشار نمود دارد. آثار و نشانه های این نارسایی هم اکنون مشاهده می شود.
موضوع ضرورت تأمین آب شرب برای رفع کمبودها در شبکه آبرسانی اصفهان بزرگ توسط شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور مورد بررسی دقیق فنی و کارشناسی قرار گرفت و این واقعیت که شبکه آبرسانی موجود قادر به تأمین نیازهای افزایش یافته در ۱۴ شهرستان زیر پوشش نیست و شبکه موجود با کمبود آب مواجه است به تصویب رسید. تونل گلاب ۲ تماماً در استان اصفهان قرار دارد و هدف از اجرای آن انتقال آب به میزان کمبود آب شرب به محل تصفیه خانه دوم آب که در آینده باید ساخته شود می‌باشد. با اجرا و بهره‌برداری از تونل گلاب ۲ و تصفیه خانه دوم، بهره‌برداری از تأسیسات موجود و تصفیه خانه باباشیخعلی همچنان ادامه خواهد یافت و همچنان معادل حداکثر ظرفیت شبکه آبرسانی موجود از تصفیه خانه باباشیخعلی و تأسیسات موجود تأمین خواهد شد و مازاد بر ظرفیت تأسیسات موجود از طریق تونل گلاب ۲ کمبود آب شرب تأمین خواهد شد.
سوال اینجاست طرح تونل گلاب دو از دیدگاه کارشناسان چه منافعی برای اصفهان دارد؟
در حال حاضر شبکه آبرسانی اصفهان بزرگ نیازمند ۱۳.۵ مترمکعب آب در ثانیه است اما تاسیسات موجود قادر به تامین بیش از ۱۰ مترمکعب آب شرب است بنابراین با کمبود ۳.۵ مترمکعب آب مواجه هستیم که این کمبود اکنون به صورت افت فشار و نبود آب در بخش های وسیعی از شهر اصفهان و شهرهای واقع در این شبکه خود را نشان داده است.
هر ساله کمبود آب به دلیل رشد جمعیت تشدید می شود بنابراین تونل گلاب ۲ قرار است کمبود آب شبکه آبرسانی اصفهان بزرگ در ۱۴ شهرستان را جبران کند تا دیگر اصفهانی ها با قطعی و افت فشار آب در شبکه مواجه نشوند.
با این حال با گذشت ۵ سال از این مصوبه، امروز اصفهان در تامین آب شرب با مشکل مواجه است تا جایی که به گفته مسئولان وزارت نیرو تامین آب شرب اصفهان در وضعیت قرمز قرار دارد و تنها راه خروج از این شرایط اجرای تونل گلاب ۲ برای جبران کمبود ۳.۵ متر مکعب آب شرب ۴ میلیون جمعیت این استان است و با وجود تاکیدات لفظی مسئولان وزارت نیرو، هنوز تکلیف این طرح مشخص نیست و اکنون درگیر سنگ‌اندازی برخی از مسئولان استان چهارمحال و بختیاری است.
سوال این جاست که اگر تونل گلاب ۲ تماماً در استان اصفهان قرار دارد و هدف از اجرای آن تأمین کمبود آب شرب شبکه آبرسانی اصفهان بزرگ است و این موضوع توسط شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور هم تصویب شده و حتی مقدار کمبود را هم تعیین کرده اند چرا عده‌ای در استان همجوار با آن مخالفت می‌کنند؟
به اعتقاد برخی کارشناسان دلیل مخالفت مردم استان چهارمحال و بختیاری با طرح گلاب ۲ جای تعجب دارد و غیرکارشناسی است. آنها معتقدند که تونل گلاب ۲ قصد منحرف کردن رودخانه را داشته و به این ترتیب قسمتی از استان چهارمحال و بختیاری که در پایین دست رودخانه قرار دارد، خشک می شود. متاسفانه به دلیل القائات نادرست مسئولان استان مجاور، مردم استان بالادست تصور می کنند که گلاب ۲ زاینده رود را می خشکاند و آنها دچار خسارت می شوند.
باید گفت که اصفهانی ها قصد خشکاندن زاینده رود را ندارند چرا که زنده بودن این رودخانه منافع بسیاری برای این شهر دارد و قرار است تونل گلاب ۲ کمکی برای تصفیه خانه باباشیخعلی شود بنابراین تصفیه خانه اصفهان باید با ظرفیت کامل مورد بهره برداری قرار گیرد به این معنی که رودخانه در پایین دست تونل گلاب ۲ همچنان باید پرآب باشد.
همچنین تامین آب ذوب آهن، فولادمبارکه، یزد، و حق آبه داران غرب اصفهان نیز به اجبار باید از طریق رودخانه زاینده رود صورت گیرد. بنابراین برای رفع مشکل آب شرب اصفهان از طریق تونل گلاب ۲ قرار نیست زاینده رود خشک شود و این ادعای برخی از مسئولان چهارمحال و بختیاری جوسازی علیه مردم اصفهان است در حالی که این ادعاهای غلط از لحاظ کارشناسی مردود است.
با برداشت آب از زاینده رود توسط تونل گلاب۲ آبدهی رودخانه از مقدار کنونی کمتر نخواهد شد زیرا معادل حجم آب انتقالی از رودخانه برای کمبود آب شرب از طریق تونل گلاب۲، آب انتقالی از طریق تونل خدنگستان و تونل ۳ کوهرنگ که در سال ۱۳۹۳ وارد مدار خواهند شد به آبدهی کنونی رودخانه اضافه خواهد شد و بنابراین نه تنها برداشت آب زاینده‌رود به میزان کمبود آب شرب از طریق تونل گلاب رودخانه را خشک نخواهد کرد بلکه با اضافه شدن تونل‌های خدنگستان و کوهرنگ ۳ حتی از آبدهی کنونی رودخانه هم کم نخواهد شد.
کمبود آب شرب ۱۴ شهرستان زیر پوشش شبکه آبرسانی واقعیتی است که به تصویب بالاترین مرجع قانونی رسیده است. تونل گلاب ۲ با هدف تأمین کمبود آب شرب فلات مرکزی تا افق ۱۴۲۰ به تصویب رسیده است.
به گفته مسئولان اصفهانی برای اینکه تامین آب شرب اصفهان از وضعیت قرمز خارج شود تنها راهکار احداث و بهره برداری کامل از تونل گلاب ۲ است. کارشناسان معتقدند بحث آب شرب اصفهان جدای از کمبود آب در حوضه زاینده رود است و حتی اگر کمبودی در این حوضه نباشد تاسیسات آب شهری اصفهان دیگر قادر به تامین آب شرب مورد نیاز ۱۴ شهرستان استان نیست. تونل گلاب ۲ تنها راهکار خروج از این بحران است و دلیل قرمزی وضعیت تامین آب شرب اصفهان نارسایی شبکه موجود و کمبود آب آن است.
بی تردید اگر مسئولان استان چهارمحال و بختیاری این واقعیت را بپذیرند و مجموعه وزارت نیرو و به خصوص شخص وزیر نیز تحت تاثیر برخی اقدامات و تهدیدهای استان بالادست اصفهان قرار نگیرد به این نتیجه خواهند رسید که طرح تونل گلاب ۲ هر چه زودتر باید اجرایی شود چرا که بحران تامین آب شرب در اصفهان هر روز جدی تر می شود و اگر فکری نکنیم باید در انتظار فاجعه ای بزرگ با عنوان نابودی اصفهان تا چند سال آینده باشیم.