استان اصفهان يكي از مراكز اصلي توليد سنگ خام و فرآوري شده در سطح كشور است. صنعت سنگ اصفهان، فرصت هاي شغلي زيادي را براي مردم استان ايجاد کرده و سهم قابل ملاحظه اي را در اقتصاد كشور ايفا مي كند. رشد جمعيت و توسعه كشور، ضرورت پاسخگويي به نياز فزاينده مسكن و احداث مجتمع هاي مسكوني اداري و صنعتي، اهميت اكتشاف، بهره برداري و فرآوري سنگ هاي ساختماني را دو چندان کرده و سبب گسترش سنگبري ها در سطح استان شده است.
صنعت سنگبري بر عكس سنگتراشي، از سابقه تاريخى چندان طولاني در ايران برخوردار نيست. اولين دستگاه برش سنگ در ايران كه يك نوع اره با تيغه هاي آهني بوده و با پودر سيليس كار مي كرده و بنام "اره گلي" معروف است ، ظاهراً در حدود سال ۱۳۰۷ يعني نزديك به ۸۰ سال قبل همزمان با شروع عمليات ساختماني كاخ مرمر تهران ساخته شده است. دومين كارخانه از همين نوع مدت كوتاهي پس از آن در مشهد برای ساختن حرم امام رضا (ع) نصب شد. تا پايان سال ۱۳۴۳ حدود ۱۰ واحد سنگبري در كشور وجود داشت كه از اين تعداد يكي در مشهد و يكي در اصفهان و بقیه در تهران نصب شده بودند و همگي داراي اره گلي بودند در سال ۱۳۴۵ اره سنگبري كه با تيغه هاي الماسه كار مي كرد، از خارج خريداري و نصب شد و راه براي توليد انبوه سنگ باز شد. بالا رفتن قيمت نفت در دهه ۵۰ و رشد درآمد، فعاليت فزاينده اي در بخش ساختمان كشور ايجاد کرد. گسترش فعاليت هاي ساختماني در اين دوران عامل مهمي در بكار گيري تكنولوژي جديد و احداث فزاينده واحدهاي سنگبري شد.
بكارگيري تكنولوژي جديد در كيفيت سنگ هاي بريده شده، بهبود نسبي ايجاد كرد، اما به لحاظ روش نادرست بهره برداري از معادن در اين دوران، ميزان ضايعات زياد بود و با افزايش شديد قيمت تمام شده، امكان عرضه توليدات مرغوب به بازار نبود. تمام سنگ توليدي در اين دوران در داخل كشور به مصرف مي رسيد. در دهه ۶۰ به دليل جنگ تحميلي، روند ساختمان سازي و به دنبال آن احداث سنگبري ها تقريباً ثابت بود. در دهه ۷۰ با برنامه هاي گسترده بازسازي و نوسازي كشور، مجدداً بازار سنگ ساختماني رونق گرفت. در ابتداي اين دهه با اعمال سياست وزارت صنايع و معادن، روش استخراج به كمك سيم برش الماسه جايگزين روش انفجاري در معادن سنگ شد و تمام معدن كاران تشويق به استفاده از روش جديد شدند. اين سياست، بالا رفتن كيفيت سنگهاي خام ورودي به كارخانه ها، كاهش ميزان ضايعات در معادن و سنگبري ها و كاهش قيمت تمام شده براي سنگبري ها را ارمغان داشت. از ديگر سياست هاي وزارت صنايع و معادن در اين دوران، اين بود كه هر شخصي مي تواند در بهره برداري و اكتشاف معدن نقش داشته باشد، بنابراين امكان فعاليت بخش خصوصي كه پیش از این در انحصار شركت هاي دولتي بود،ممكن گرديد و با افزايش سرمايه گذاري بخش خصوصي در اين بخش،معادن سنگ تزئيني جديدي شناسايي و توليد استخراجي معادن سنگ افزايش يافت. اعمال دو سياست فوق توسط وزارت صنايع و معادن باعث شد كه مشكل كمبود كميت و كيفيت سنگ ورودي به كارخانه هاي سنگبري حل شود و با توجه به نياز بازار داخلي به سنگ، رشد احداث كارخانجات سنگبري توسط بخش خصوصي به شدت افزايش یافت. در دهه ۸۰، احداث كارخانجات سنگبري رشد بيشتري پيدا كرد، بطوري كه در حال حاضر حدود ۴ هزار واحد سنگبري در سطح كشور فعال است كه حدود ۱۵۰۰ واحد سنگبري در استان اصفهان فعاليت دارند.
خوشه سنگ اصفهان در حال حاضر حدود ۱۵۰۰ واحد سنگبري در شهرکهاي صنعتي محمود آباد، خميني شهر، نجف آباد، رضوانشهر، دولت آباد، ميمه، سگزي و گلپايگان متمركز شده اند كه حدود ۵۰ درصد سنگ هاي فرآوري شده ايران را توليد مي كنند. بيشتر توليدات اين سنگبري ها جذب بازارهاي داخلي مي شوند و استان تهران با توجه به حجم بالاي ساخت و ساز، مقام اول را در خريد سنگ هاي فرآوري شده استان دارد. توانايي صادرات بيشتر واحدهاي سنگبري به علت دارا نبودن استانداردهاي كيفي بين المللي، ضعيف است. توسعه صنعت سنگ برای غلبه بر تهديدها و استفاده از فرصتهاي جديد يك نياز اساسي است. با توجه به اينكه توسعه صنعتي مبتني بر خوشه ها به عنوان يك استراتژي نوين مورد توجه برنامهريزان و سياستگذاران در كشورهاي صنعتي و در حال توسعه است و سازمان هاي بينالمللي همچون يونيد و طرحهاي متعددي را از طريق توسعه خوشههاي صنعتي در كشورهاي مختلف اجرا و حمايت كردهاند، لذا توسعه صنعت سنگ به شكل الگوي توسعه خوشههاي صنعتي ضروري به نظر ميرسد. هدف مطالعات خوشه سنگ اصفهان، تحليل جايگاه كنوني صنعت سنگ اصفهان و تعيين برنامههاي اجرايي و پيشنهاد راهكارهايي براي توسعه صنعت سنگ اصفهان است.
خبرگزاری ایمنا: سنگهاي طبيعي بخش جدايي ناپذير از تاريخ زندگي انسان از نظر كاربردهاي ساخت وساز و تزيينات هستند. ایران نیز با تاريخچه كهن خود، آوردگاه بناهاي منحصر به فرد تاريخي جهان است كه هويت فرهنگي و هنري اعصار گذشته ما را به نمايش مي گذارد. ايران از ذخاير غني و خدادادي سنگ هاي ساختماني برخوردار است به طوري كه پس از چين، هند و ايتاليا مقام چهارم را در توليد سنگ هاي ساختماني از معادن دارا است. البته باید تاکید کرد که استان اصفهان از نظر زمين شناسي داراي بيشترين ذخاير سنگ ساختماني در سطح كشور بوده كه اين ذخاير از نظر تنوع سنگ و رنگ تراورتن،مرمريت،چيني،گرانيت) قابل توجه است.
کد خبر 143906
نظر شما