طبیعت، متعلق به همه مردم است / تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه انسان هاست

به گزارش ایمنا، در ایام نوروز و با افزایش موج سفرهای بین شهری، حضور مردم در عرصه های طبیعی کشور رونق خاصی به خود می گیرد. اما در همین زمان و به واسطه نبود فرهنگ لازم درخصوص حفاظت از محیط زیست، شاهد تخریب طبیعت و عرصه های منابع طبیعی توسط مردم هستیم که خسارت های جبران ناپذیری را بر پیکره طبیعت وارد کرده و جبران این خسارت ها نیز بسیار، زمان بر خواهد بود.
همه مردم باید نسبت به طبیعت، احساس مسوولیت کنند
کیومرث کلانتری، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان در گفت و گو با خبرنگار ایمنا می گوید: شکستن و کندن بوته ها، چیدن شکوفه درختان، رها کردن پسماند در طبیعت، روشن کردن آتش در طبیعت و آسیب رساندن به گونه های حیات وحش از جمله آسیب هایی است که توسط مردم به محیط زیست وارد می شود.
وی ادامه می دهد: همه مردم باید نسبت به طبیعت، احساس مسوولیت کنند و بدانند که طبیعت خانه همه آن ها است و هرگونه تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه خود انسان ها است. 
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان معتقد است: ما باید این حس را در خود ایجاد و تقویت کنیم که علاوه بر لذت بردن از مواهب طبیعی، وظیفه حفاظت از آن را هم برعهده داریم.
وی با اشاره به اینکه حفاظت از محیط زیست، وظیفه آحاد جامعه است که هم در اصل ۵۰ قانون اساسی و هم در دین مبین اسلام نسبت به آن تأکید شده است، می گوید: این دیدگاه که حفاظت از طبیعت، فقط وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی است، دیدگاه اشتباهی است.
کلانتری تأکید می کند: مردم، دستگاه های اجرایی و در رأس آن سازمان حفاظت از محیط زیست، سازمان منابع طبیعی و تشکل های مردم نهاد زیست محیطی، سه ضلع حفاظت از محیط زیست هستند. 

محیط زیست، میراث نسل های بعدی است
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان معتقد است: محیط زیست به عنوان یک امانت از گذشتگان به ما رسیده و میراث نسل های بعدی است، پس باید از آن حفاظت کرده و به اندازه نیاز از آن بهره برداری کنیم.
وی با بیان اینکه همه مردم باید درمورد طبیعت احساس مسوولیت کنند و بدانند که طبیعت متعلق به همه است، می گوید: مردم باید بدانند که اگر محیط زیست آلوده شده و آسیب ببیند، تبعات آن همه مردم را درگیر می کند.
کلانتری معتقد است: درمورد محیط زیست باید یک حساسیت سازی در سطح جامعه ایجاد شده و نهضت امر به معروف و نهی از منکر زیست محیطی شکل بگیرد، به این صورت که اگر فردی زباله خود را در طبیعت رها کند یا به کندن و آتش زدن بوته ها اقدام می کند، باید بلافاصله به او تذکر دهیم و او را نسبت به آسیب های این اقدام آگاه کنیم. 
حفاظت از عرصه های طبیعی، یک وظیفه ملی است
محمدحسین شاملی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان هم در این زمینه به خبرنگار ایمنا می گوید: در فصل بهار شاهد تولد دوباره طبیعت و گونه های گیاهی آن هستیم.
وی ادامه می دهد: در ایام نوروز و در زمان حضور مردم در دامان طبیعت، شاهد تخریب و خسارت زدن به گونه های گیاهی در حال رشد، بوته کنی و روشن کردن آتش در طبیعت هستیم.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان گفت: در موارد بسیاری، آتش روشن شده توسط مردم منجر به ایجاد آتش سوزی در عرصه های طبیعی شده است.
وی با اشاره به اینکه طبیعت، متعلق به همه مردم است و منافع آن هم برای همه مردم است، معتقد است: حفاظت از عرصه های طبیعی وظیفه یک دستگاه خاص نیست و یک وظیفه ملی و عمومی است.
شاملی معتقد است: تک تک مردم باید نیروی حافظ طبیعت باشند و در حفاظت از طبیعت با سازمان هایی مثل منابع طبیعی و حفاظت محیط زیست مشارکت کنند. 

کاهش احساس مسوولیت اجتماعی؛ عامل بی تفاوتی نسبت به تخریب محیط زیست
کوروش محمدی، آسیب شناس اجتماعی و رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان هم در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اینکه اصول آموزش اجتماعی در ایران جامع نیست، می گوید: علی رغم اینکه ما در حوزه خانواده و رفتارهای اجتماعی یک آموزش هایی را داریم ولی آموزش های اجتماعی مربوط به محیط زیست، آب و انرژی متمرکز و جامع نبوده و از طرفی در سیستم آموزش و پرورش هم به طور جدی روی موضوع حفاظت از محیط زیست کار نشده است.
وی با بیان اینکه در بحث حفاظت از محیط زیست، متولی خاصی معرفی کرده ایم که این یک ضعف است، ادامه می دهد: این امر باعث شده که مردم فکر کنند که حفاظت از طبیعت، تنها وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی و نهادهای تابعه آن ها است و به همین دلیل نهادهای اجتماعی از جمله خانواده وارد این حوزه نمی شوند. 
این آسیب شناس اجتماعی با اشاره به اینکه خانواده یکی از نهادهایی است که در حوزه حفاظت از محیط زیست خیلی ضعیف کرده، معتقد است: آموزش های مربوط به حفاظت از طبیعت به همراه الگوهای آن باید از نهاد خانواده به فرزندان انتقال داده شود.
رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان می گوید: وقتی احساس مسوولیت اجتماعی یا مسوولیت پذیری اجتماعی در افراد جامعه وجود نداشته باشد، طبیعی است که نسبت به سرمایه های ملی و عمومی کشور که یکی از مصادیق آن محیط زیست است، بی تفاوت بوده و به آن آسیب می رسانند. 
وی می گوید: حس مسوولیت اجتماعی یعنی اینکه افراد نسبت به مسائل جامعه که سود و ضرر آن به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به همه اجتماع می رسد، احساس مسوولیت و تکلیف کنند. 
حرمت نهادن به محیط زیست در درصد زیادی از مردم نهادینه نشده است
محمدی با اشاره به اینکه سفر و تفرج در مردم ایران نهادینه شده و مردم به خصوص در تعطیلات نوروز به دامن کوه و طبیعت می روند، می گوید: متأسفانه حرمت گذاشتن به محیط زیست در درصد زیادی از مردم نهادینه نشده و به همین سالانه، شاهد خسارات عظیم و میلیاردی مردم به جنگل ها و سرمایه های عظیم طبیعی کشور هستیم.
این آسیب شناس اجتماعی با اشاره به اینکه نگرش افراد نسبت به یک موضوع، مجموعه ای از باورهای آن ها را در برمی گیرد، معتقد است: تغییر نگرش کار ساده ای نیست، اما غیرممکن هم نیست.
رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان می گوید: به عنوان مثال در بحث بازیافت شاهد هستیم که مردم با حساسیت ویژه ای از این موضوع استقبال می کنند و زباله ها را از قبل تفکیک می کنند و تحویل خودروهای مربوطه می دهند که این امر نشانه این است که تغییر نگرش و حساسیت زایی درمورد بازیافت موفق بوده است.
محمدی معتقد است: همان طور که در بحث بازیافت زباله توانستیم نگرش مردم را تغییر دهیم و حساسیت مثبتی نسبت به این قضیه در مردم ایجاد کنیم، قطعاً در زمینه حفاظت از محیط زیست هم می توانیم با تغییر نگرش، حساسیت های لازم را در مردم ایجاد کنیم.

خسارت زدن به محیط زیست در زمره گناهان است
مهرداد آقاشریفیان، استاد حوزه علمیه اصفهان هم در این زمینه به خبرنگار ایمنا می گوید: از نظر دین اسلام، فرد فرد انسان ها و نهادهای اجتماعی و حاکمیتی نسبت به موضوعات زیست محیطی دارای مسوولیت هستند.
وی با اشاره به اینکه محیط زیست شامل هوا، آب، خاک، گونه های گیاهی و جانوری است، ادامه می دهد: از آیات قرآن و سخنان معصومین (ع) به روشنی استفاده می شود که آسیب رساندن به محیط زیست و نابود کردن طبیعت و منابع طبیعی از روشن ترین نمونه های زیان زدنِ به دیگران است.
این استاد حوزه علمیه اصفهان با اشاره به اینکه مواهب طبیعی پایان پذیر و نابود شدنی هستند، می گوید: نابودی طبیعت و محیط زیست باعث انقراض بسیاری از گونه های گیاهی و حیوانی خواهد شد که به شدت مورد نکوهش تعالیم دین اسلام قرار گرفته است.
آقاشریفیان معتقد است: خسارت زدن به محیط زیست و آلوده کردن آن، علاوه بر اینکه زیان های جبران ناپذیری به حیات تمامی موجودات می زند، از مصادیق فساد در زمین و کفران نعمت بوده و در زمره گناهان است. 
نهادهایی از جمله مهدهای کودک، مدارس، دانشگاه ها و رسانه ها وظیفه خطیری در زمینه آشنا کردن مردم با ارزش و جایگاه محیط زیست در حیات بشری برعهده دارند تا درنهایت فرهنگ احترام و حفاظت از محیط زیست در بین مردم نهادینه شود. تنها در صورت فرهنگسازی است که مردم از جایگاه گونه های گیاهی و جانوری در چرخه طبیعت آگاه شده و زمینه مشارکت مردم با سازمان هایی همچون حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی و تشکل های مردم نهاد زیست محیطی درخصوص حفاظت از محیط زیست فراهم می شود.
/گزارش: فاطمه معینی/