الله وردیخان گرجی نشین ایرانی که خدمات فرهنگی او با تاریخ ایران عجین شده

به گزارش خبرنگار ایمنا از فریدونشهر، فریدونشهر بزرگ ترين شهر گرجی نشين ايران است که تا سال ۱۳۵۹ هـ . ش "آخوره بالا" ناميده می شد و از قسمت شمال به شهرستان فريدن و استان لرستان، از شرق به شهرستان فريدن، از غرب به لرستان و از جنوب به استان چهار محال و بختياری محدود است.
گرجی ها در زمان سلسله صفویه به اسارت گرفته شده و پس از انتقال به ایران در نواحی مرکزی ایران اسکان داده شدند.
گرجی‌ها در ابتدای ورود به منطقه فریدونشهر در عصر شاه عباس صفوی به یاد پیروزی بر سپاه صفوی در دشت "مارتقوپی" محل سکونت خود را "مارتقوپی" نامیدند و بعد از مدتی تلفظ سپلی به معنای زادگاه به خود گرفت که هم اکنون نیز شهر فریدونشهر به زبان گرجی سپلی نام دارد.
فریدونشهر چون آخرین قسمت منطقه اصفهان و سرحد بین استان های لرستان، چهار محال و بختیاری و اصفهان بوده‌ است بنام آخوره معروف و آخوره از آخر آمده‌ و این در حالی است که در سال های بعد از انقلاب به موازات پیشرفت های همه جانبه که در کشور صورت گرفت آخوره تبدیل به فریدونشهر شد.
بر اساس نوشته های مورخان و سیاحان آن زمان حدود ۲۰۰ هزار گرجی اسیر با پای پیاده از کشور گرجستان به اصفهان ایران کوچانده شدند.
بخشی از گرجی ها که ابتدا در شهر اصفهان و سپس در شهر تازه تاسیس نجف آباد ساکن شدند بعدها روانه نواحی غربی تر استان اصفهان یعنی شهرستان فریدونشهر و فریدن شدند.
به نظر می رسد که گرجی ها بیشتر به امور نظامی علاقمند بوده و بعدها با پذیرش دین مبین اسلام به شغل های بالای نظامی و حتی فرماندهی و حاکمیت استان های ایران رسیدند به طوری که گفته می شود در زمان صفویه بیش از ۴۰ حاکم گرجی اصل وجود داشته است.
گفتنی است، سهیم بودن گرجی ها در قدرت تا زمان سلسله های افشاریه، زندیه و حتی قاجاریه ادامه داشته و ظاهرا گرجی های فریدونشهر از لشکر کریم خان زند شکست سختی خوردند و موقعیت اجتماعی و سیاسی خود را از دست داده و به روستاهای اطراف فریدونشهر پناه برده و مشغول کارهای کشاورزی و دامداری شدند.
کوه تسیخه که بین فریدونشهر و روستای گرجی نشین چغیورت واقع شده محل کشته شدن گرجی ها به دست کریم خان زند بوده که این کوه نماد استقامت و مقاومت نیاکان گرجیان امروزی فریدونشهر است.
مشاهیر گرجی ایران
از شناخته شده ترین گرجيان ایران مي توان به الله وردي خان اونديلادزه سازنده‏ پل الله وردي خان مشهور به سي و سه پل و نخستين سپهسالار شاه عباس و حاكم تمامي فارس و همچنین امام قلي خان پسر الله وردي خان فاتح هرمز و حاكم فارس اشاره كرد.
الله وردیخان از خاندان اوندیلادزه در جوانی با ۳۰ سکه طلا همچون برده به فروش رسیده و بعد از اینکه چندین بار در معرض خرید و فروش قرار گرفته به دربار شاه طهماسب صفوی راه یافته است.
الله وردیخان نه تنها به عنوان جنگجو و فرمانده نظامی شاخته شده بلکه خدمات فرهنگی او نیز با تاریخ ایران رقم خورده و پل مشهور سی و سه پل در اصفهان که یکی از شاهکارهای معماری ایران است به دستور و با هزینه الله وردیخان ساخته شده است.
بیشترین جمعیت شهر فریدونشهر امروزی را گرجیان تشکیل داده اند که زبان گرجی تنها یادگار و هویت قومی آنان است.
زبان گرجی از ۳۳ حرف الفبا تشكيل شده و از زبان هاي قديمي و پرسابقه است و این در حالی است که بسياري از محققان معتقدند ساخت سي وسه پل (پل الله ورديخان) اصفهان ملهم از تعداد حروف الفباي گرجي بوده است.
گرجیان امروز شهرستان های فریدونشهر و فریدن عمدتا در هفت روستا پراکنده اند که هر روز به دلیل مهاجرت به شهرهای اطراف و مرکز استان از تعداد آنان کاسته می شود.
اصفهان، تهران، نجف آباد و بویین میاندشت از مناطق مهم گرجی نشین امروز ایران محسوب می شوند. 
گفته می شود، تعداد باسوادان و تحصیل‌کردگان گرجی به نسبت جمعیت آنان بسیار بالا بوده و برخی از تحصیلکردگان به درجات بالای علمی راه یافته اند و از متخصصان برجسته کشور هستند.
لازم به ذکر است، هم اکنون در شهر فریدونشهر بر سردر برخی مغازه ها و خودروها دو خط فارسی و گرجی به چشم می خورد و برخی افراد نیز کلاس های آموزشی زبان گرجی را فعال کرده اند.
جالب آن است که اکنون در منطقه کوهستانی فریدونشهر مردم با زبان های گرجی، لری، ترکی، ارمنی و فارسی و در کنار هم با صلح و صفا گذاران زندکی می کنند./10 وجیهه مطهری