به گزارش خبرگزاری ایمنا، عربستان سعودی که طی سالهای گذشته تلاش کرده است تصویری از یک قدرت مدرن، باثبات و برخوردار از برتری نظامی و اقتصادی در منطقه ارائه دهد، اکنون در شرایطی قرار گرفته که حملات مکرر موشکی و پهپادی انصارالله، آسیبپذیری زیرساختهای امنیتی و اقتصادی این کشور را آشکار کرده است.
نشریه آتلانتیک در گزارشی به قلم رابرت اف. ورث، با اشاره به تشدید درگیریها در یمن، نوشته است که ریاض در حالی با تهدیدهای نظامی جدی روبهرو شده که بخش مهمی از برنامههای سیاسی و اقتصادی حاکمیت سعودی بر مبنای ایجاد تصویری از آیندهای آرام، پیشرفته و دور از بحرانهای امنیتی طراحی شده بود.
نویسنده گزارش با روایت دیدار خود با یک افسر نظامی یمنی در یکی از مراکز تجاری ریاض، به لحظهای اشاره میکند که هشدار حمله موشکی تلفنهای همراه حاضران را به صدا درآورد و صدای انفجارها فضای مرکز خرید را تحت تأثیر قرار داد.

این حادثه بهزعم نویسنده، نمادی از ورود واقعیت جنگ به زندگی جامعهای بود که طی سالهای گذشته با وعدههای توسعه اقتصادی، فناوریهای نوین و پروژههای بلندپروازانه آیندهنگرانه روبهرو شده بود.
بر اساس این گزارش، حمله به فرودگاه اصلی ریاض در اواسط اکتبر، دستکم ۱۴ کشته و صدها مجروح بر جای گذاشت و اختلال در پروازها، بخش مهمی از فعالیتهای حملونقل هوایی این کشور را تحت تأثیر قرار داد.
عبدالرحمن الراشد، روزنامهنگار سعودی نیز در اظهاراتی که در این گزارش نقل شده، وضعیت کنونی پادشاهی را یکی از خطرناکترین بحرانهای تاریخ آن توصیف کرده است.
آتلانتیک معتقد است، انصارالله دیگر گروهی با تواناییهای محدود نظامی نیستند، بلکه به نیرویی سازمانیافته با ظرفیت توسعه موشک، پهپاد و عملیات اطلاعاتی تبدیل شدهاند. این گروه با بهرهگیری از فناوریهای جدید و تجربه جنگ اوکراین، توانسته است قابلیتهای نظامی خود را گسترش دهد.
در مقابل، ساختار نظامی عربستان با مشکلات بنیادین روبهرو است. به نوشته نویسنده، حاکمان سعودی در طول سالها تمایلی به ایجاد ارتشی قدرتمند و مستقل در آینده تهدیدی برای ساختار سلطنتی ایجاد کند. نتیجه چنین رویکردی، وابستگی بیشتر به نیروهای خارجی و دشواری در سازماندهی یک نیروی نظامی کارآمد برای مقابله با جنگی طولانیمدت بوده است.
گزارش میافزاید: ریاض برای تقویت مرزهای خود به توافقهایی با پاکستان و سوریه روی آورده و درصدد استفاده از هزاران نیروی نظامی خارجی برای مقابله با تهدیدات یمن است؛ اقدامی که خود نشانهای از محدودیت ظرفیتهای دفاعی عربستان ارزیابی شده است.
در بخش دیگری از گزارش، نویسنده به مشکلات ساختاری سیاست عربستان در یمن میپردازد. به نوشته او، ریاض طی دهههای گذشته نفوذ خود را در یمن با پرداخت کمکهای مالی و ایجاد شبکهای از وابستگی میان سران قبایل و فرماندهان نظامی حفظ کرده است؛ رویکردی که در بسیاری موارد با فساد، تأخیر در پرداخت حقوق نیروها و نارضایتی نیروهای محلی همراه بوده است.
حتی برخی نیروهای تحت حمایت عربستان، بهدلیل دریافتنکردن بهموقع حقوق خود، ناچار به فروش تجهیزات و تسلیحاتشان برای تأمین نیازهای اولیه خانوادههایشان شدهاند.
این مسئله در مقایسه با عملکرد امارات متحده عربی، که به گفته نویسنده در آموزش، پرداخت حقوق و مطالبه پاسخگویی از نیروهای محلی عملکرد منسجمتری داشته، ضعف سیاست ریاض را آشکارتر میکند.
یکی دیگر از چالشهای عربستان، اختلافات میان گروههای متحد در یمن است. نیروهای وابسته به جریانهای سیاسی مختلف، از جمله حزب اصلاح و گروههای جداییطلب جنوب، اهداف و اولویتهای متفاوتی دارند و همین اختلافات مانع شکلگیری یک جبهه متحد علیه انصارالله شده است.
آتلانتیک به عقبنشینی نیروهای تحت حمایت سعودی از اطراف تنگه بابالمندب در پانزدهم نوامبر اشاره کرده و نوشته است که تلاشهای نظامی ریاض برای بازپسگیری مناطق ازدسترفته هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است.
در این میان، محاصره شهر تعز و تهدید پیشروی انصارالله به سمت عدن، نگرانیها درباره آینده دولت مورد حمایت عربستان را افزایش داده است.
نویسنده در بخش انتقادی گزارش، فرهنگ امتیازطلبی و فساد در ساختار سعودی را از عوامل تضعیف نفوذ این کشور در یمن میداند؛ سیاستی که بهجای ایجاد اعتماد و همگرایی، نارضایتی عمیقی در میان نیروهای محلی ایجاد کرده است.
این انتقادها در شرایطی مطرح میشود که محمد بنسلمان طی سالهای اخیر تلاش کرده است با اجرای طرحهای اقتصادی و توسعهای، تصویری تازه از عربستان به جهان ارائه دهد. با این حال، بحران یمن نشان داده است که توسعه پروژههای عمرانی و نمایش فناوریهای پیشرفته، جایگزین قدرت دفاعی، انسجام سیاسی و راهبرد امنیتی پایدار نمیشود.
نویسنده تأکید میکند: حتی اگر عربستان بتواند به آتشبسی موقت دست پیدا کند، انصارالله همچنان ظرفیت تهدید فرودگاهها و تأسیسات نفتی این کشور را حفظ خواهند کرد.
به این ترتیب، ریاض با تناقضی جدی روبهرو است: حاکمیتی که آینده خود را بر پایه ثبات، سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی تبلیغ میکند، هنوز نتوانسته امنیت مسیرهای راهبردی و زیرساختهای حیاتی خود را در برابر یک گروه مسلح منطقهای تضمین کند.
آنچه از روایت آتلانتیک برمیآید، این است که بحران کنونی تنها یک شکست مقطعی نظامی نیست، بلکه آزمونی برای اعتبار راهبرد منطقهای و الگوی حکمرانی سعودی است؛ آزمونی که هزینههای آن میتواند بسیار فراتر از میدانهای نبرد یمن باشد.



نظر شما