کلی تحقیق میکنیم، بودجه میگذاریم و با ذوق و شوق برای خرید پرینتر سه بعدی اقدام میکنیم، اما از روزی که دستگاه را روی میز میگذاریم، فقط از آن کار میکشیم تا جایی که یک روز وسط یک چاپ دهساعته، صدای تقتق عجیبی میدهد و همهچیز خراب میشود.
خبر خوب این است که نگهداری از پرینتر سهبعدی اصلاً کار سخت و پیچیدهای نیست و نیاز به مدرک مهندسی مکانیک ندارد. فقط کافی است چند عادت ساده و ماهی پانزده دقیقه زمان را به سرویس دورهای اختصاص دهید. با همین کارهای بهظاهر کوچک، نه تنها کیفیت چاپهایتان مثل روز اول باقی میماند، بلکه عمر مفید دستگاهتان را به راحتی دو برابر میکنید. بیایید ببینیم حرفهایها با دستگاههایشان چه کار میکنند که سالها بدون دردسر کار میکنند.
۱. نظافت؛ دشمن شماره یک دستگاه شما «گردوغبار» است
شاید باورتان نشود، اما بخش بزرگی از خرابیهای فن، گرفتگی نازل و خط افتادن روی قطعات، فقط به خاطر یک مشت گردوغبار و خردههای ریز فیلامنت است که لابهلای دستگاه جمع شدهاند. پرینتر سهبعدی به دلیل داشتن فنهای خنککننده، مثل یک جاروبرقی کوچک مدام هوا و خاک محیط را به داخل خودش میکشد.
هر دو هفته یکبار، دستگاه را خاموش کنید و با یک فرچه نرم یا دمنده هوا، پرههای فن هاتاند و فن پاور را تمیز کنید. خردههای پلاستیک که زیر صفحه ساخت یا داخل شیارهای پروفیل آلومینیومی افتادهاند را بردارید. همچنین حواستان به صفحه ساخت (Bed) باشد؛ چربی انگشتان دست ما بزرگترین دشمن چسبندگی لایه اول است. اگر دیدید قطعاتتان دیگر به صفحه نمیچسبند، قبل از اینکه دنبال چسب ماتیکی بگردید، صفحه مغناطیسی را با کمی مایع ظرفشویی و آب گرم بشویید یا با الکل ایزوپروپیل تمیز کنید. نتیجه واقعاً شگفتزدهتان میکند!
۲. تسمهها، پیچها و ریلها را به حال خودشان رها نکنید
پرینتر سهبعدی ساعتها در حال لرزش و حرکتهای رفتوبرگشتی سریع است. طبیعی است که بعد از چند صد ساعت کار، برخی پیچها کمکم شل شوند و تسمهها کش بیایند. یک تسمه شل باعث میشود دایرهها بیضی چاپ شوند و لایهها روی هم جابهجا بیفتند (Layer Shift). از آن طرف، تسمه بیشازحد سفت هم به بلبرینگها و موتورهای استپر فشار میآورد و عمرشان را کم میکند. تسمه استاندارد وقتی با انگشت به آن ضربه میزنید، باید مثل سیم گیتار یک صدای بم و کشیده بدهد؛ نه شل و آویزان باشد و نه مثل سنگ سفت.
مورد بعدی روغنکاری قطعات متحرک است. میلههای صاف، ریلهای خطی و پیچهای محور Z (لیداسکروها) هر دو تا سه ماه یکبار نیاز به تمیزکاری و روانکاری دارند. اول با یک دستمال بدون پرز، گریس سیاهشده و کثیف قبلی را کاملاً پاک کنید و بعد مقدار خیلی کمی گریس لیتیومی یا روغن مخصوص ریل (مثل روغن چرخخیاطی بیرنگ) روی آنها بزنید. یادتان باشد زیادهروی در زدن گریس فقط باعث میشود خاک بیشتری به ریلها بچسبد!

۳. مراقبت از قلب تپنده دستگاه: نازل و اکسترودر
نازل و اکسترودر بیشترین فشار و حرارت را در کل دستگاه تحمل میکنند. اگر میخواهید هر هفته درگیر باز کردن هاتاند و تمیز کردن پلاستیک ذوبشده نباشید، این سه نکته را همیشه یادتان باشد:
- تعویض بهموقع نازل: نازلهای برنجی معمولی قطعه مصرفی هستند و عمر ابدی ندارند. بعد از چند کیلوگرم چاپ (بهخصوص اگر از فیلامنتهای ساینده مثل فیبر کربن، چوب یا شبتاب استفاده کنید)، سوراخ نازل گشاد میشود و کیفیت چاپ افت میکند. هر چند ماه یکبار نازل را عوض کنید؛ هزینه ناچیزی دارد اما کیفیت کار را زیرورو میکند.
- تمیز کردن چرخدندههای اکسترودر: وقتی فیلامنت وارد اکسترودر میشود، چرخدندهها کمی از پلاستیک را میتراشند. این برادههای ریز به مرور لای دندانهها جمع میشوند و باعث سر خوردن فیلامنت (Under-extrusion) میشوند. هر چند وقت یکبار با یک مسواک خشک یا هوای فشرده، چرخدندهها را تمیز کنید.
- خاموش نکردن ناگهانی دستگاه: این یکی از اشتباهات بسیار رایج است! وقتی چاپ تمام میشود و نازل هنوز ۲۰۰ درجه داغ است، بلافاصله کلید پاور پشت دستگاه را نزنید. اگر فن هاتاند ناگهان خاموش شود، گرما به سمت بالا حرکت میکند (Heat Creep) و پلاستیک داخل لوله تفلون آب شده و گیر میکند. همیشه پنج دقیقه صبر کنید تا دمای نازل زیر ۵۰ درجه بیاید و بعد دستگاه را خاموش کنید.
۴. اگر پرینتر رزینی دارید، این دو مورد حیاتی است
در دستگاههای رزینی (SLA/MSLA) داستان کمی حساستر است. گرانترین قطعه مصرفی دستگاه شما نمایشگر LCD و مهمترین بخش مخزن، فیلم شفاف کف آن (FEP) است. بعد از هر چاپ ناموفق، حتماً رزین داخل مخزن را از صافی رد کنید تا هیچ تکه سفتشدهای کف آن باقی نماند؛ چون اگر یک تکه کوچک پلاستیک کف مخزن باشد و صفحه ساخت با فشار روی آن پایین بیاید، به راحتی نمایشگر LCD شما را میشکند! همچنین برای جدا کردن رزین از روی فیلم FEP هرگز از کاردک فلزی استفاده نکنید و حتماً روی صفحه نمایش یک محافظ شفاف نصب کنید تا اگر روزی رزین نشت کرد، فاجعه به بار نیاید.

۵. با متریال ارزان و فشار بیمورد، دستگاهتان را پیر نکنید
گاهی برای صرفهجویی چند ده هزار تومانی، سراغ فیلامنتهای بیکیفیت و نامرغوب میرویم؛ فیلامنتهایی که قطرشان یکدست نیست، ناخالصی دارند و رطوبت گرفتهاند. نتیجه این صرفهجویی ظاهری، گرفتگی مداوم نازل، فشار به موتور اکسترودر و هدر رفتن ساعتها چاپ است. همیشه از مواد مصرفی استاندارد استفاده کنید و فیلامنتها را در کیسه وکیوم یا جعبه خشککن نگه دارید.
نکته مهم دیگر، درک ظرفیت واقعی دستگاه است. اگر یک پرینتر خانگی دارید، قرار نیست برای تولید یک قطعه صنعتی سنگین با متریالهای دمای بالا که به دستگاه فشار وحشتناکی میآورد، جانش را بگیرید! در چنین پروژههایی، یا زمانی که دستگاهتان در حال سرویس دورهای است، برونسپاری کار به مراکز ارائهدهنده خدمات پرینت سه بعدی قطعات هم کیفیت نهایی بهتری به شما میدهد و هم از استهلاک بیمورد دستگاه شخصیتان جلوگیری میکند.
از طرفی، اگر کارگاه شما به سمت پروژههای حرفهایتر و مهندسی معکوس رفته و در کنار پرینتر از اسکنر پرینتر سه بعدی هم استفاده میکنید، یادتان باشد همین وسواس نگهداری را باید برای کل میز کارتان داشته باشید؛ محیط تمیز، بدون لرزش و به دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت، هم دقت اسکنر را در بالاترین سطح نگه میدارد و هم عمر الکترونیک و مکانیک پرینترتان را تضمین میکند.
یک همراه مطمئن برای روزهای سرویس و ارتقا
حقیقت این است که حتی با بهترین نگهداری هم، هر دستگاهی بعد از مدتی به نازل نو، تسمه یدکی، صفحه PEI جدید یا یک راهنمایی فنی برای رفع یک خطای عجیب نیاز پیدا میکند. داشتن یک مرجع مطمئن که قطعات یدکی اصلی، فیلامنت و رزین باکیفیت و مشاوره تخصصی را یکجا در اختیارتان بگذارد، خیال شما را برای سالها راحت میکند.
مجموعه جهان 3D (jahan3d) دقیقاً با همین هدف کنار کاربران خانگی و کارگاههای حرفهای ایستاده است. چه به دنبال تهیه قطعات مصرفی استاندارد و متریال باکیفیت برای افزایش عمر دستگاهتان باشید، چه قصد ارتقای کارگاه با پرینتر و اسکنر جدید را داشته باشید و چه بخواهید سفارشهای سنگین خود را به بخش خدمات چاپ بسپارید، تیم فنی جهان 3D همیشه آماده است تا دستگاه و کسبوکار شما بدون کوچکترین وقفهای به کارش ادامه دهد.



نظر شما