خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و مینی‌بوس‌های خودران به‌تدریج وارد شبکه حمل‌ونقل عمومی شهرهای جهان می‌شوند و شیوه جابه‌جایی شهروندان را تغییر می‌دهند؛ بررسی تجربه شهرهایی مانند سئول، سنگاپور و تامپره نشان می‌دهد این فناوری فرصت‌ها و چالش‌هایی برای آینده حمل‌ونقل شهری به همراه دارد.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، ورود خودروهای خودران به خیابان‌های شهرها، یکی از مهم‌ترین تحولات آینده حمل‌ونقل شهری است؛ تحولی که می‌تواند شیوه جابه‌جایی شهروندان، مدیریت ناوگان عمومی و حتی طراحی خیابان‌ها را تغییر دهد. اتوبوس‌های بدون راننده، تاکسی‌های رباتیک و مینی‌بوس‌های هوشمند، به‌تدریج از مرحله آزمایش خارج می‌شوند و در بعضی شهرهای جهان به خدمات واقعی حمل‌ونقل می‌پیوندند. این فناوری‌ها با استفاده از هوش مصنوعی، حسگرهای لیزری، دوربین‌ها و سامانه‌های ارتباطی، امکان حرکت بدون دخالت مستقیم راننده را فراهم می‌کنند. بااین‌حال، آینده حمل‌ونقل عمومی تنها به جایگزینی رانندگان با نرم‌افزار، وابسته نیست، بلکه به چگونگی ادغام خودروهای خودران با مترو، اتوبوس، دوچرخه و سایر شیوه‌های جابه‌جایی بستگی دارد. بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در سال ۲۰۲۶، ناوگان جهانی تاکسی‌های خودران در سال ۲۰۲۵ بیش از دوبرابر شد و به حدود ۸ هزار دستگاه در نزدیک به ۲۰ شهر رسید. بیشتر این خدمات در چین و ایالات متحده متمرکز هستند، اما آزمایش‌ها و برنامه‌های توسعه در اروپا، ژاپن، کره جنوبی و کشورهای خاورمیانه نیز گسترش یافته‌اند. نکته مهم این است که تاکسی‌های خودران تجاری فعال در این بازار بیشتر برقی هستند و به همین دلیل می‌توانند هم‌زمان با کاهش نیاز به راننده، به کاهش انتشار آلاینده‌های ناشی از حمل‌ونقل نیز کمک کنند. بااین‌حال، هزینه بالای فناوری، مسائل ایمنی، قوانین مسئولیت حقوقی و احتمال افزایش سفرهای خودرویی همچنان از موانع گسترش آن‌ها محسوب می‌شوند.

خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

سئول؛ اتوبوس‌های خودران در شبکه حمل‌ونقل عمومی

سئول از شهرهای آسیایی است که توسعه خودروهای خودران را مستقیماً در برنامه حمل‌ونقل عمومی خود قرار داده است. این شهر پیش‌تر خدمات اتوبوس خودران شبانه و صبحگاهی را برای جابه‌جایی شهروندان، راه‌اندازی کرد و در بعضی مناطق نیز از خودروهای خودران برای خدمات محلی استفاده کرده است. هدف این اقدامات، افزایش دسترسی ساکنان مناطق کم‌برخوردار به حمل‌ونقل عمومی و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی است. استفاده از اتوبوس‌های خودران در ساعات کم‌تردد نیز می‌تواند به افزایش پوشش خدمات حمل‌ونقل در زمان‌هایی کمک کند که بهره‌برداری از اتوبوس‌های معمولی از نظر اقتصادی، دشوارتر است. بر اساس برنامه اعلام‌شده شهرداری سئول در اوت ۲۰۲۶، این شهر قصد دارد تعداد اتوبوس‌های خودران خود را تا سال ۲۰۳۰ به ۵۰۰ دستگاه برساند. طبق همین گزارش، تا پایان ژوئیه ۲۰۲۶، تعداد مسافران جابه‌جاشده با وسایل نقلیه خودران این شهر از ۲۳۴ هزار نفر، فراتر رفته بود. سئول همچنین قصد دارد در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، نمونه‌های اولیه اتوبوس‌های شهری خودران را توسعه دهد، در سال ۲۰۲۸ آزمایش‌های گسترده‌تری انجام دهد و از سال ۲۰۲۹ به سمت بهره‌برداری وسیع‌تر حرکت کند. این برنامه نشان می‌دهد که خودروهای خودران در این شهر قرار است مکمل شبکه موجود باشند و جایگزین کامل مترو و اتوبوس‌های متداول نمی‌شوند.

خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

تامپره فنلاند؛ ورود نخستین اتوبوس خودران به خطوط عادی

تامپره در شمال اروپا، یکی از شهرهایی است که آزمایش خودروهای خودران را از محیط‌های محدود به شبکه واقعی حمل‌ونقل عمومی، منتقل کرده است. این شهر در چارچوب پروژه اروپایی metaCCAZE، از اتوبوس‌های برقی خودران برای جابه‌جایی مسافران استفاده می‌کند. این وسایل نقلیه ابتدا با حضور اپراتور ایمنی در خیابان‌ها آزمایش شدند تا عملکرد حسگرها، سامانه‌های تشخیص موانع و واکنش خودرو در شرایط مختلف ترافیکی، ارزیابی شود. هدف پروژه، بررسی امکان استفاده از ناوگان خودران در مسیرهای ثابت و اتصال محله‌های مسکونی به مراکز حمل‌ونقل عمومی است. از ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، یک اتوبوس رباتیک، بدون راننده و سرنشین ناظر، فعالیت خود را آغاز کرد. باوجود حذف اپراتور از داخل وسیله نقلیه، عملکرد اتوبوس همچنان از طریق مرکز کنترل از راه دور نظارت می‌شود و امکان مداخله در شرایط اضطراری وجود دارد. این تجربه ازآن‌جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد خودروهای خودران می‌توانند از مرحله آزمایش‌های نمایشی عبور کنند و به بخشی از خدمات روزمره شهر تبدیل شوند.

خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

استاوانگر نروژ؛ حرکت به‌سوی اتوبوس‌های بدون ناظر انسانی

استـاوانگر یکی دیگر از شهرهای اروپایی است که در سال،۲۰۲۶ گام مهمی در استفاده از اتوبوس‌های خودران برداشت. در بسیاری از پروژه‌های پیشین، خودروهای خودران تنها با حضور راننده یا ناظر ایمنی، اجازه حرکت در خیابان‌های عمومی را داشتند، اما در این شهر، مجوز فعالیت اتوبوس برنامه‌ریزی‌شده بدون ناظر داخل وسیله نقلیه صادر شد. این مجوز در آوریل ۲۰۲۶ از سوی اداره راه‌های عمومی نروژ تایید شد و زمینه را برای ورود فناوری خودران به خدمات منظم حمل‌ونقل عمومی فراهم کرد. اهمیت تجربه استاوانگر در تغییر نقش نیروی انسانی است. در مدل جدید، به‌جای حضور دائمی راننده در هر وسیله نقلیه، بخشی از نظارت و مدیریت ناوگان می‌تواند از مراکز کنترل، انجام شود. این تغییر در بلندمدت هزینه‌های عملیاتی را کاهش می‌دهد و امکان افزایش دفعات حرکت وسایل نقلیه در مسیرهای کم‌تقاضا را فراهم می‌کند. البته چنین مدلی به زیرساخت ارتباطی مطمئن، سامانه‌های تشخیص خطر، مقررات مشخص و برنامه واکنش اضطراری، نیاز دارد.

خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

سنگاپور؛ مینی‌بوس‌های خودران برای اتصال محله‌ها به مترو

سنگاپور از کشورهای آسیایی است که توسعه خودروهای خودران را باهدف تکمیل شبکه گسترده حمل‌ونقل عمومی دنبال می‌کند. یکی از پروژه‌های مهم این کشور در منطقه پونگول اجرا شده است؛ جایی که مینی‌بوس‌های خودران برای اتصال محله‌های مسکونی به ایستگاه‌های مترو، مراکز درمانی، بازارها و سایر خدمات شهری، به کار گرفته شده‌اند. این وسایل نقلیه از سپتامبر ۲۰۲۵ آزمایش شدند و از اول آوریل ۲۰۲۶ امکان استفاده عمومی از آن‌ها فراهم شد. برخلاف مترو و اتوبوس‌های پرتردد، این شاتل‌ها برای پوشش مسیرهای کوتاه و محلی، طراحی شده‌اند و می‌توانند فاصله میان خانه و ایستگاه حمل‌ونقل عمومی را کاهش دهند. بر اساس اطلاعات سازمان حمل‌ونقل زمینی سنگاپور، تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۶، بیش از ۱۱ هزار و ۵۰۰ نفر از خدمات این شاتل‌ها استفاده کردند و ۹۹ درصد از حدود ۹۰۰ شرکت‌کننده در نظرسنجی پس از سفر اعلام کردند که احساس امنیت داشته‌اند و استفاده از این خدمات را به دیگران توصیه می‌کنند. در مرحله بعد، برنامه توسعه خدمات درخواستی نیز مطرح شد تا مسافران بتوانند به‌جای حرکت در مسیر ثابت، نقطه سوار و پیاده‌شدن خود را انتخاب کنند.

این تغییر می‌تواند حمل‌ونقل عمومی را انعطاف‌پذیرتر کند و دسترسی ساکنان محله‌های دورتر به خدمات شهری را افزایش دهد. بااین‌حال تجربه سنگاپور نشان می‌دهد که توسعه این فناوری بدون چالش نیست. در نوامبر ۲۰۲۶، وزارت حمل‌ونقل این کشور اعلام کرد که برنامه آزمایش اتوبوس‌های خودران در دو خط عمومی به شکل اولیه اجرا نخواهد شد. مدیران حمل‌ونقل این کشور تصمیم گرفتند به‌جای ورود سریع به مسیرهای پیچیده شهری، ابتدا از وسایل نقلیه خودران در مسیرهای محدودتر مانند سرویس کارکنان استفاده کنند. این تصمیم نشان می‌دهد که حتی شهرهای پیشرو نیز برای گسترش اتوبوس‌های خودران با ملاحظات فنی، ایمنی و ظرفیت جابه‌جایی مسافران، روبه‌رو هستند.

خودروهای خودران؛ آینده حمل‌ونقل عمومی شهرها چگونه خواهد بود؟

کد مطلب 1021176

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.