به گزارش خبرگزاری ایمنا، تحولات سیاسی در سرزمینهای اشغالی پس از شکست انتخاباتی ائتلاف بنیامین نتانیاهو وارد مرحله تازهای شده است. در تازهترین تحول، متان کاهانا، نامزد حزب یاشار و از چهرههای نزدیک به گادی آیزنکوت، با کسب ۶۶ رأی به ریاست کنست اسرائیل رسید تا پس از حدود شش سال، این جایگاه مهم پارلمانی از اختیار حزب لیکود خارج شود.
این جابهجایی در شرایطی اتفاق افتاده است که مخالفان نتانیاهو تلاش میکنند با استفاده از ظرفیتهای پارلمانی، موقعیت سیاسی نخستوزیر رژیم صهیونیستی را بیش از گذشته تضعیف کنند. ریاست کنست نخستین سنگر مهمی است که مخالفان نتانیاهو در مسیر تغییر موازنه قدرت در ساختار سیاسی این رژیم به دست آوردهاند.
مخالفان نتانیاهو چگونه ریاست کنست را تصاحب کردند؟
یکی از نکات قابل توجه در انتخاب رئیس جدید کنست، ترکیب آرای حامیان او است. کاهانا با کسب ۶۶ رأی در برابر ۵۲ رأی رقیب خود از حزب لیکود به پیروزی رسید؛ نتیجهای که نشان میدهد ائتلاف مخالفان نتانیاهو توانسته است با عبور از اختلافات داخلی، حمایت احزاب عربی را نیز برای تصاحب این جایگاه جلب کند.
همراهی احزاب عربی با جریان مخالف نتانیاهو، از شکلگیری یک ائتلاف پارلمانی گسترده علیه نخستوزیر رژیم صهیونیستی حکایت دارد. این همکاری نشان میدهد مخالفان نتانیاهو برای کنار زدن او از قدرت، دستکم در مقطع کنونی، اختلافات سیاسی خود را کنار گذاشتهاند.
البته این ائتلاف به معنای همسویی کامل جریانهای تشکیلدهنده آن نیست؛ بلکه نقطه اشتراک آنها در این مرحله، مخالفت با ادامه قدرت نتانیاهو است.
ریاست کنست؛ ابزار تازه برای فشار بر نتانیاهو
اهمیت ریاست کنست از آن جهت است که این نهاد، مرکز اصلی قانونگذاری در ساختار سیاسی اسرائیل محسوب میشود و رئیس آن در مدیریت جلسات، تعیین دستور کار پارلمان و پیشبرد روندهای قانونی نقش مؤثری دارد.
با تغییر رئیس کنست، مخالفان نتانیاهو امکان بیشتری برای به جریان انداختن طرحهایی پیدا میکنند که در دوره دولت او با موانع سیاسی روبهرو بوده است. اصلاحات قضایی، محدودسازی اختیارات نخستوزیر و پیگیری پرونده عملکرد دولت و نهادهای امنیتی در جریان عملیات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ از جمله موضوعاتی است که میتواند در دستور کار جریان جدید قرار بگیرد.
پیش از این، امیر اوحانا از حزب لیکود ریاست کنست را برعهده داشت؛ اما اکنون این جایگاه به یکی از چهرههای اردوگاه آیزنکوت رسیده است. این تغییر را باید بخشی از رقابت گستردهتر بر سر کنترل نهادهای قدرت در اسرائیل دانست.
آیزنکوت به دنبال پایان دادن به دوران نتانیاهو
گادی آیزنکوت که در جایگاه رهبری جریان مخالف نتانیاهو قرار گرفته، اکنون در موقعیتی قرار دارد که میتواند از دستاوردهای پارلمانی برای افزایش فشار بر نخستوزیر استفاده کند.
با این حال، تصاحب ریاست کنست به معنای پایان کار نتانیاهو نیست. ساختار سیاسی اسرائیل بر پایه نظام پارلمانی اداره میشود و تشکیل دولت به برخورداری از حمایت اکثریت نمایندگان نیاز دارد. از این رو، مخالفان نتانیاهو برای کنار زدن او باید علاوه بر تصاحب جایگاههای پارلمانی، توافق لازم برای تشکیل دولت جدید را نیز به دست آورند.
در مقابل، نتانیاهو با وجود شکست انتخاباتی و از دست دادن بخشی از موقعیت پارلمانی خود، همچنان از ظرفیتهای سیاسی و ائتلافی برای ادامه رقابت برخوردار است.
اختلاف نتانیاهو و آیزنکوت؛ رقابت بر سر شیوه اداره جنگ
با وجود اختلافات عمیق میان نتانیاهو و آیزنکوت، نباید رقابت سیاسی این دو جریان را به معنای تغییر ماهیت سیاستهای رژیم صهیونیستی در منطقه تلقی کرد. هر دو جریان در چارچوب ساختار سیاسی و نظامی اسرائیل فعالیت میکنند و در موضوعاتی مانند تقابل با جمهوری اسلامی ایران، حفظ برتری نظامی اسرائیل و مقابله با جریان مقاومت، اشتراکات راهبردی دارند.
تفاوت اصلی آنها را باید در شیوه مدیریت قدرت، ائتلافسازی سیاسی و نحوه پیشبرد اهداف نظامی و امنیتی جستوجو کرد. نتانیاهو در سالهای گذشته توانسته است با ایجاد پیوندهای نزدیک با دولت دونالد ترامپ، حمایت واشنگتن را برای پیشبرد سیاستهای خود جلب کند؛ موضوعی که در دوره جنگ با ایران نیز در معادلات سیاسی و نظامی اهمیت پیدا کرد.
از این منظر، تغییر احتمالی نخستوزیر در اسرائیل لزوما به معنای تغییر رویکرد این رژیم در قبال ایران نیست و نباید جریان مخالف نتانیاهو را جریانی میانهرو یا دارای تفاوت ماهوی با دولت کنونی دانست.
جنگ قدرت در تلآویو؛ رقابت دو جریان در یک ساختار
آنچه امروز در کنست اسرائیل جریان دارد، بیش از هر چیز نشاندهنده تشدید اختلافات درونی ساختار سیاسی این رژیم است. نتانیاهو که سالها توانسته بود با اتکا به ائتلاف راستگرایان مذهبی و احزاب متحد خود قدرت را حفظ کند، اکنون با جبهه گستردهای از مخالفان روبهرو شده است؛ جبههای که حتی احزاب عربی نیز در مقطع کنونی با آن همراه شدهاند.
برای جمهوری اسلامی ایران، این تحولات از منظر تشدید اختلافات داخلی رژیم صهیونیستی و درگیری جریانهای رقیب بر سر قدرت اهمیت دارد. با این حال، نباید از رقابت دو جریان سیاسی اسرائیل انتظار تغییر در ماهیت اشغالگری، تجاوزگری و سیاستهای ضدایرانی این رژیم را داشت.
در واقع، اختلاف اصلی نتانیاهو و رقبایش بر سر قدرت و چگونگی اداره رژیم صهیونیستی است، نه بر سر پایان دادن به سیاستهای تجاوزکارانه آن. از همین رو، تحولات اخیر را باید در چارچوب تشدید جنگ قدرت در تلآویو تحلیل کرد؛ جنگی که میتواند شکافهای سیاسی این رژیم را عمیقتر کند.




نظر شما