بازآفرینی ساختارهای علمی و صنعتی متناسب با شرایط جدید ضروری است

معاون پژوهشی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختارهای علمی و صنعتی کشور پس از جنگ، گفت: دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها باید با شبکه‌سازی و هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی، صنعتی و بخش خصوصی، به‌ویژه در حمایت از شرکت‌های کوچک و متوسط آسیب‌دیده، در مسیر بازآفرینی و توسعه کشور نقش‌آفرینی کنند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، سیدمهدی ابطحی روز سه‌شنبه در همایش نقش دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور در تاب‌آوری ملی اظهار کرد: پس از جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، در وزارت علوم به دنبال ایجاد ساختاری بودیم که وضعیت جامعه دانشجویی را بهبود بخشد. در همین راستا، درخواستی از مجموعه پژوهشگاه‌های علوم انسانی مطرح کردم و مطالعاتی درباره تجربه کشورهای مختلف پس از جنگ انجام شد که نتایج آن عبرت‌آموز بود.

وی افزود: بررسی سوابق کشورهای اروپایی پیش از جنگ جهانی و تحولات پس از آن نشان می‌دهد کشورهایی که آسیب دیده بودند، با وجود از دست دادن بخشی از منابع ملی، با واقع‌بینی نسبت به ظرفیت‌های خود توانستند به ساختارهای دقیق توسعه دست یابند. در این دوره، توجه به توسعه متوازن شکل گرفت و تطبیق میان ظرفیت‌ها و نیازها با نگاهی سیستمی دنبال شد؛ به عبارت دیگر، دوره پساجنگ برای این کشورها دوره تغییر نگرش سیستمی بود.

معاون پژوهشی وزارت علوم با بیان اینکه جنگ و تحریم‌ها در صورت تحلیل درست می‌توانند به تقویت تاب‌آوری منجر شوند، گفت: تاب‌آوری به این معناست که یک جامعه با وجود شکنندگی بتواند توان و ظرفیت خود را نشان دهد، اما در مقابل، ممکن است شرایط به فرسودگی و گسترش فساد نیز منتهی شود.

ابطحی با اشاره به تجربه ایران پس از جنگ هشت ساله دفاع مقدس ادامه داد: پس از دفاع مقدس، سدهای بزرگی ساخته شد و پروژه‌های عظیمی به اجرا درآمد، اما این پرسش مطرح است که آیا در کنار این اقدامات به توسعه دست یافتیم؟ در همان دوره، عدم توازن در وضعیت معیشتی نیز تشدید شد.

وی با بیان اینکه در برخی حوزه‌های اقتصادی رشد و در برخی دیگر نقصان وجود داشت، اظهار داشت: در حوزه آموزش عالی نیز دانشگاه‌هایی در بخش خصوصی توسعه یافتند، اما برخی از این مجموعه‌ها با وجود تلاش‌های انجام‌شده با شکست مواجه شدند.

ابطحی تصریح کرد: تجربه پس از جنگ دفاع مقدس نشان می‌دهد اگر نگاه همه‌جانبه نداشته باشیم و نهاد آموزش عالی نتواند به توسعه کشور کمک کند، ممکن است به شرایط مطلوب‌تری دست پیدا نکنیم. حتی ممکن است برخی شاخص‌ها بهبود یابد، اما جایگاه ایران در سطحی که شایسته آن است، قرار نگیرد.

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به شرایط کنونی کشور و ظرفیت‌های ایجادشده پس از جنگ گفت: آنچه اکنون احساس می‌کنیم، افزایش علاقه‌مندی به ایران‌زمین و همدلی میان افرادی است که دغدغه ایران اسلامی را دارند. این وضعیت یک فرصت تاریخی است تا از همه ظرفیت‌ها استفاده کنیم و مسیر پساجنگ را به‌درستی رقم بزنیم.

وی با تأکید بر نقش محوری نهادهای علمی در این مسیر افزود: نهادهای علمی اصلی‌ترین وظیفه را در این زمینه برعهده دارند و باید برای تحقق آن گروه‌های هم‌افزا تشکیل دهیم. هرچند گروه‌های پژوهشگاهی وجود دارند، اما در شبکه‌سازی موفق نبوده‌ایم.

ابطحی با اشاره به ظرفیت‌های کشور در حوزه‌های مختلف اظهار داشت: ایران از ظرفیت‌های بزرگی برخوردار است؛ از مرزهای وسیع و تنوع تولیدات داخلی گرفته تا رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و تلاش بی‌دریغ بخش خصوصی. با وجود تلاش قدرت‌های بزرگ، کشور همچنان از ظرفیت مقاومت برخوردار است، اما اگر بتوانیم در قالب شبکه‌ای بزرگ این اجزا را به یکدیگر متصل کنیم و دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها را به همکاری با یکدیگر و پاسخگویی به نیازهای صنعت سوق دهیم، موفق خواهیم شد.

وی با اشاره به ضرورت یکپارچگی در تخصیص منابع پژوهشی و فعالیت نهادهای مرتبط با پژوهش گفت: آسیب‌هایی که در دوره جنگ به وجود آمده، مدیران صنعتی را به سمت بازگرداندن فوری شرایط به وضعیت عادی سوق داده است. این تلاش قابل تقدیر است، اما باید این پرسش را مطرح کنیم که آیا ساختاری را که ۴۰ سال پیش طراحی شده است، می‌توان به شکل دیگری بازآفرینی کرد؟ بازآفرینی عمیق و نوآوری می‌توانند در کنار یکدیگر قرار گیرند.

معاون پژوهشی وزارت علوم با انتقاد از تکرار الگوهای گذشته در ساختارهای تصمیم‌گیری اظهار داشت: گاهی ساختارهای تصمیم‌گیری، موضوعات آزموده‌شده را دوباره می‌آزمایند. ما ساختارهایی داشتیم که در جنگ آسیب دیدند و اکنون ممکن است همان ساختارها در پارک‌ها دوباره ساخته شوند. نگرانی ما این است که صرفاً اعلام کنیم به شرایط قبل بازگشته‌ایم؛ در حالی که بازگشت به وضعیت گذشته مدال افتخار نیست، بلکه اکنون در شرایط جدیدی قرار داریم و باید متناسب با این شرایط، ساختارها را احیا کنیم.

ابطحی با تقدیر از اعلام آمادگی دانشگاهیان برای ورود به عرصه صنعت گفت: اصرار و پیگیری دوستان دانشگاهی برای ورود به صنعت شایسته تقدیر است. اگر صنعت نیز در طرح درخواست‌ها و همکاری‌ها تأخیر دارد، دانشگاه‌ها باید ظرفیت‌های خود را معرفی و آمادگی‌شان را اعلام کنند. چنانچه برای آغاز این همکاری‌ها به پشتیبانی مالی اولیه نیاز باشد، ستاد باید این حمایت را فراهم کند.

وی در ادامه بر ضرورت توجه دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها به شرکت‌های کوچک و متوسط تأکید کرد و افزود: شرکت‌های کوچک و متوسطی وجود دارند که در جریان جنگ آسیب‌های جدی دیده‌اند و توان بازگشت به شرایط عادی را ندارند. به نظر من دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها باید به این مجموعه‌ها توجه ویژه داشته باشند و در صورت نیاز به حمایت، ستاد نیز برای تأمین آن کمک کند.

معاون پژوهشی وزارت علوم در پایان با اشاره به ضرورت مشارکت جمعی در مسیر توسعه کشور گفت: سنت الهی بر این است که ملت‌ها رستگار شوند و بر اساس آیه قرآن، خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه خودشان بخواهند. گاهی این مفهوم به‌درستی فهمیده نمی‌شود و تصور می‌شود خیر ملت‌ها صرفاً به دست خودشان رقم می‌خورد، در حالی که تقدیر الهی رشد ملت‌هاست. باید با چنین نگاهی حرکت کنیم و این مسیر را با همکاری دانشگاه، صنعت و جامعه پیش ببریم.

منبع: ایرنا

کد مطلب 1020595

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.