به گزارش خبرگزاری ایمنا، زمینهای کشاورزی از مهمترین سرمایههای راهبردی هر کشور در مسیر تأمین امنیت غذایی و پایداری تولید به شمار میروند؛ سرمایهای که برخلاف بسیاری از منابع اقتصادی، محدود و تجدیدناپذیر است و ازدسترفتن ظرفیت تولیدی آن میتواند پیامدهایی بلندمدت برای اقتصاد و معیشت جامعه به همراه داشته باشد، در این میان حفاظت از اراضی زراعی تنها به جلوگیری از ساختوسازهای غیرمجاز و تغییر کاربری محدود نمیشود، بلکه حفظ ساختار مناسب مالکیت، یکپارچگی زمینها و امکان بهرهبرداری اقتصادی از آن ها نیز بخش مهمی از این مأموریت است.
یکی از دغدغههایی که بهتدریج ظرفیت تولید در بخش کشاورزی را تحت تأثیر قرار میدهد، خردشدن اراضی و تبدیل زمینهای یکپارچه به قطعات کوچک و پراکنده است. این روند که در موارد متعددی پس از فوت مالکان و تقسیم ارث میان وراث اتفاق میافتد، میتواند زمینه بهرهبرداری غیراقتصادی از زمینها را فراهم کند و امکان استفاده از ماشینآلات، فناوریهای نوین و روشهای نوین مدیریت مزارع را کاهش دهد. در چنین شرایطی، کشاورزی از یک فعالیت اقتصادی برنامهپذیر فاصله میگیرد و اداره واحدهای کوچک و پراکنده دشوارتر میشود.
از سوی دیگر، زمانی که بهرهبرداری از زمینهای کشاورزی به دلیل کوچکشدن قطعات یا کاهش صرفه اقتصادی با محدودیت مواجه شود، احتمال خروج تدریجی این اراضی از چرخه تولید افزایش مییابد؛ مسئلهای که تغییر کاربری زمینهای زراعی را به یکی از نگرانیهای جدی بخش کشاورزی تبدیل میکند. بنابراین، خردشدن اراضی و تغییر کاربری را نمیتوان دو موضوع مستقل از یکدیگر دانست؛ چراکه ضعف در مدیریت مالکیت و بهرهبرداری از زمین ممکن است زمینهساز تغییر کاربری شود و در نهایت، بخشی از ظرفیت تولید محصولات غذایی کشور را از بین ببرد.
در چنین شرایطی، بازنگری در قوانین مرتبط با اراضی کشاورزی و تعیین تکلیف خلأهای موجود در حوزه تقسیم و انتقال مالکیت، ضرورتی انکارناپذیر است. ورود کمیسیون کشاورزی مجلس به بررسی طرحهای مرتبط با جلوگیری از خردشدن و تغییر کاربری زمینهای زراعی نیز از همین منظر اهمیت دارد؛ اقدامی که با هدف تسریع در قانونگذاری و جمعبندی پیشنهادها ظرف ۱۰ روز آینده دنبال میشود تا زمینه طرح آنها در صحن علنی مجلس فراهم شود. با این حال، مسئله اصلی تنها تدوین و تصویب قانون نیست، بلکه پیشبینی راهکارهایی است که بتواند در عمل از یکپارچگی اراضی، استمرار فعالیت کشاورزی و حفظ ظرفیت تولید حمایت کند.

صیانت از زمینهای زراعی؛ طرحها ظرف ۱۰ روز به صحن مجلس میرود
حامد یزدیان نایبرئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس در گفتوگو با خبرنگار ایمنا از اولویتبندی طرحهای جلوگیری از خردشدن و تغییر کاربری اراضی کشاورزی با هدف صیانت از زمینهای زراعی و حفظ ظرفیت تولید خبر داد و گفت: این طرحها ظرف ۱۰ روز آینده در قالب قوانین کوتاهتر یا یک ماده واحده جمعبندی و برای بررسی به صحن علنی مجلس ارسال میشوند.
وی با بیان اینکه کمیسیون کشاورزی مجلس با هدف صیانت از اراضی زراعی و جلوگیری از تضعیف ظرفیت تولید، بررسی طرحهای مرتبط با خردشدن و تغییر کاربری زمینهای کشاورزی را در اولویت قرار داد، اظهار کرد: کمیسیون کشاورزی مجلس با قرار دادن موضوع خردشدن اراضی و تغییر کاربری زمینهای کشاورزی در اولویت بررسیهای تقنینی، به دنبال تدوین راهکارهای قانونی برای صیانت از ظرفیت تولید و جلوگیری از خروج زمینهای زراعی از چرخه کشاورزی است.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس با اشاره به جمعبندی طرحهای مرتبط با این موضوع ظرف ۱۰ روز آینده، افزود: با توجه به محدودیت زمانی دوره فعلی مجلس، تلاش میشود پیشنهادهای قانونی در قالب قوانین کوتاهتر یا یک ماده واحده تدوین و برای بررسی به صحن علنی ارسال شود.
یزدیان با اشاره به مصوبات و مباحث مطرحشده در نشست اخیر این کمیسیون تصریح کرد: در جلسه اخیر، چند موضوع مرتبط با قانونگذاری در حوزه زمین و اراضی کشاورزی مورد بررسی قرار گرفت که از جمله آنها میتوان به خردشدن اراضی پس از فوت مالک، تغییر کاربری اراضی و حفاظت از زمینهای زراعی و کشاورزی اشاره کرد.
وی توضیح داد: بعضی از این طرحها طی یکی دو سال گذشته در کمیسیون مطرح شده بودند و حتی در یکی از موارد، موضوع استفساریه نیز مورد بررسی قرار گرفته بود، اما تاکنون در اولویت رسیدگی قرار نگرفته بودند. اعضای کمیسیون به این جمعبندی رسیدند که این موضوعات نیز در دستور کار قرار گیرند و بررسی آنها در اولویت برنامههای کمیسیون قرار داشته باشد.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان اینکه اهمیت این تصمیم از آن جهت است که خردشدن اراضی، بهویژه در فرآیند انتقال مالکیت و تقسیم زمین میان وراث، میتواند ساختار بهرهبرداری کشاورزی را با چالش روبهرو کند، یادآور شد: کوچکشدن قطعات زمین، امکان استفاده اقتصادی از تجهیزات و فناوریهای نوین، اجرای طرحهای یکپارچه تولیدی و برنامهریزی بلندمدت برای کشت را محدود میکند و در برخی موارد، انگیزه تغییر کاربری زمینهای کشاورزی را افزایش میدهد.
یزدیان با تأکید بر پیامدهای این روند گفت: خردشدن اراضی کشاورزی اتفاق نامطلوبی در بخش کشاورزی است؛ چراکه میتواند هرگونه برنامهریزی برای تولید را با اختلال روبهرو کند و در بسیاری از موارد نیز زمینه تغییر کاربری اراضی کشاورزی را فراهم سازد.
وی پیرامون اینکه تغییر کاربری زمینهای کشاورزی نیز بهعنوان یکی از تهدیدهای جدی ظرفیت تولید محصولات غذایی، ضرورت توجه همزمان به ابعاد مالکیتی، اقتصادی و نظارتی این موضوع را مطرح میکند، اظهار کرد: بر همین اساس، اعضای کمیسیون نسبت به مسائل مرتبط با تغییر کاربری اراضی حساسیت جدی نشان دادهاند و تصمیم گرفتهاند طرحهای موجود با سرعت بیشتری بررسی و تعیین تکلیف شوند.
نماینده مردم اصفهان در مجلس با اشاره به برنامه زمانی کمیسیون برای پیشبرد این موضوعات، افزود: حساسیت اعضای کمیسیون نسبت به مسائل مربوط به تغییر کاربری اراضی کشاورزی بهطور جدی مطرح شده و مقرر شده است طرحهای مربوطه در فرصت ۱۰ روزه جمعبندی شود.
تدوین قوانین کوتاهتر برای تسریع در رسیدگی مجلس
یزدیان تصریح کرد: یکی از ملاحظات مهم در مسیر پیگیری این طرحها، محدودیت زمان باقیمانده از دوره فعلی مجلس است؛ موضوعی که میتواند بررسی طرحهای جامع و دارای ابعاد متعدد را با دشواری مواجه کند. از این منظر، کوتاهکردن مسیر قانونگذاری و تمرکز بر راهکارهای مشخص و قابل طرح در صحن علنی، به یکی از محورهای اصلی تصمیمگیری اعضای کمیسیون تبدیل شده است.
وی ادامه داد: با توجه به نزدیکشدن به سالهای پایانی دوره فعلی مجلس و محدودیت زمان باقیمانده، این نگرانی وجود دارد که بررسی طرحهای جامع زمانبر شود و فرصت طرح و تصویب آنها در صحن علنی فراهم نشود.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس افزود: بر همین اساس، تأکید اعضای کمیسیون بر این است که مسائل مرتبط با خردشدن و تغییر کاربری اراضی کشاورزی تا حد امکان در قالب قوانین کوتاهتر یا یک ماده واحده تدوین و پیگیری شوند تا روند بررسی و تصویب آنها با سرعت بیشتری انجام شود.
یزدیان توضیح داد: این رویکرد در واقع تلاشی برای تبدیل موضوعات معطلمانده در فرآیند قانونگذاری به پیشنهادهای مشخص و قابل پیگیری است؛ بهویژه آنکه حفاظت از اراضی کشاورزی تنها به جلوگیری از تغییر کاربری محدود نمیشود و موضوعاتی همچون نحوه انتقال مالکیت، جلوگیری از تقسیم زمین به قطعات غیراقتصادی و حفظ قابلیت بهرهبرداری تولیدی نیز در این زمینه اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه جمعبندی سریع طرحهای موجود و ارائه آنها به صحن علنی میتواند زمینه تصمیمگیری درباره بخشی از موانع قانونی حفاظت از زمینهای کشاورزی را فراهم کند، گفت: هرچند اثربخشی این اقدامات در نهایت به تصویب قوانین کارآمد، پیشبینی سازوکارهای اجرایی و نظارت بر حسن اجرای آنها وابسته خواهد بود.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس با ابراز امیدواری نسبت به تسریع در روند بررسی این طرحها خاطرنشان کرد: امیدواریم با جمعبندی سریعتر طرحها در کمیسیون، زمینه ارسال آنها به صحن علنی مجلس فراهم شود تا مشکلات مرتبط با خردشدن و تغییر کاربری اراضی کشاورزی از طریق قانونگذاری پیگیری و برای آنها راهکارهای مؤثر پیشبینی شود.
به گزارش ایمنا، خردشدن اراضی و تغییر کاربری زمینهای کشاورزی، چالشهایی بههمپیوسته هستند که مقابله با آنها نیازمند سیاستگذاری هماهنگ و قوانین متناسب با واقعیتهای اقتصادی و حقوقی بخش کشاورزی است. اولویتبندی این موضوعات در کمیسیون کشاورزی مجلس و تلاش برای جمعبندی طرحها ظرف ۱۰ روز آینده، فرصتی برای تعیین تکلیف بخشی از موانع قانونی حفاظت از زمینهای زراعی فراهم میکند؛ اما نتیجهبخشبودن این اقدام به کیفیت مصوبات، ضمانت اجرایی و نظارت مستمر بر اجرای آنها وابسته است. آنچه اهمیت دارد، جلوگیری از تبدیل زمینهای کشاورزی به قطعات غیرقابل بهرهبرداری و حفظ آنها بهعنوان زیرساخت اصلی تولید غذاست؛ هدفی که تحقق آن مستلزم عبور از قانونگذاری مقطعی و حرکت به سمت مدیریت پایدار و اقتصادی اراضی کشاورزی است.




نظر شما