به گزارش خبرگزاری ایمنا، تحولات نظامی جنوب یمن در روزهای اخیر با گسترش عملیات نیروهای انصارالله در استان لحج وارد مرحله تازه‌ای شده است. پیشروی در مناطق راهبردی المضاربه، المجزاع و رأس‌العاره و رسیدن به جاده ساحلی متصل‌کننده استان‌های لحج و عدن، موقعیت نیروهای انصارالله را در جنوب غرب یمن تقویت کرده و مسیرهای پشتیبانی نیروهای مقابل را با محدودیت جدی روبه‌رو ساخته است.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مناطق غربی استان لحج به یکی از کانون‌های اصلی درگیری میان نیروهای انصارالله و گروه‌های مسلح وابسته به دولت مورد حمایت عربستان تبدیل شده است. نیروهای انصارالله پیش از این موفق شده بودند، مناطقی همچون غیل البریر، هویرب و اردوگاه خرز را در شهرستان المضاربه به کنترل خود درآورند و هم‌زمان از محورهای دیگر به سمت اردوگاه خرز و منطقه خور عمیره در حدفاصل عدن و لحج پیشروی کنند.
اهمیت این پیشروی زمانی بیشتر آشکار می‌شود که موقعیت جغرافیایی مناطق درگیر در نظر گرفته شود. المضاربه، رأس‌العاره و مناطق پیرامونی آن‌ها در مسیرهای منتهی به سواحل باب‌المندب قرار دارند و کنترل این محدوده‌ها می‌تواند دسترسی نیروهای مقابل به مسیرهای زمینی و خطوط پشتیبانی مورد استفاده برای تهدید مواضع انصارالله در نزدیکی باب‌المندب را محدود کند.
در جریان عملیات اخیر، نیروهای انصارالله با دور زدن بعضی مواضع نظامی و قطع مسیرهای ارتباطی، فشار بر یگان‌های مستقر در منطقه را افزایش دادند. گزارش‌ها از محاصره دو گردان از تیپ بیست‌ویکم پیاده‌نظام نیروهای درع‌الوطن در منطقه المجزاع حکایت دارد؛ نیروهایی که پس از قطع مسیر ارتباطی میان المجزاع و الضریبه و تسلط انصارالله بر ارتفاعات پیرامونی، با محدودیت جدی در پشتیبانی و جابه‌جایی روبه‌رو شدند.
هم‌زمان، گزارش‌هایی از عقب‌نشینی بخشی از نیروهای العمالقه از منطقه السقیه به سمت عدن و خروج تدریجی یگان‌هایی از نیروهای درع‌الوطن از مناطق المضاربه منتشر شده است. این عقب‌نشینی‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که پیشروی انصارالله به سمت الصریح، مسیرهای پشتیبانی نیروهای وابسته به عربستان را نیز تحت فشار قرار داده است.
لحج؛ حلقه راهبردی تثبیت موقعیت انصارالله در باب‌المندب
اهمیت عملیات اخیر انصارالله تنها به گسترش محدوده نفوذ این جنبش در استان لحج محدود نمی‌شود، بلکه این تحولات بخشی از رقابت بر سر کنترل محورهای زمینی و ساحلی پیرامون باب‌المندب است.
تنگه باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان است که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند. موقعیت جغرافیایی یمن در مجاورت این آبراه، به مناطق ساحلی و جزایر آن اهمیت ویژه‌ای بخشیده است. از همین‌رو، تسلط بر مسیرهای زمینی منتهی به سواحل باب‌المندب می‌تواند در تثبیت موقعیت نظامی نیروهای مستقر در این منطقه نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
پیشروی در لحج از این منظر اهمیت دارد که امکان استفاده نیروهای وابسته به عربستان از محورهای رأس‌العاره و مناطق مجاور برای فشار بر مواضع انصارالله را محدود می‌کند. قطع مسیرهای ارتباطی و تدارکاتی نیز می‌تواند توان عملیاتی نیروهای مقابل را کاهش دهد و حفظ مواضع پیشین را برای آن‌ها دشوارتر سازد.
در کنار این تحولات، حملات موشکی نیروهای مسلح یمن به تجمعات نظامی تیپ‌های العمالقه و نیروهای درع‌الوطن در مناطق رأس‌العاره و خرز نیز بر فشار نظامی در این جبهه افزوده است. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، پیش‌تر از اجرای چند عملیات علیه تجمعات این نیروها خبر داده بود.
عدن؛ هدف راهبردی در معادلات سیاسی جنوب یمن
در میان تحولات اخیر، نزدیک شدن نیروهای انصارالله به محورهای منتهی به عدن از اهمیت سیاسی و نظامی ویژه‌ای برخوردار است. عدن مهم‌ترین بندر یمن و دومین شهر بزرگ این کشور است و به‌دلیل موقعیت جغرافیایی در مجاورت خلیج عدن، جایگاه مهمی در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه دارد.
این شهر در تاریخ معاصر یمن نیز نقش محوری داشته است. عدن در دوران استعمار انگلیس به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های دریایی انگلستان تبدیل شده بود و پس از مبارزات استقلال‌طلبانه مردم جنوب یمن، در سی‌ام نوامبر ۱۹۶۷ استقلال جنوب یمن و خروج نیروهای انگلیسی رقم خورد.
از سوی دیگر، عدن تا پیش از اتحاد دو یمن در سال ۱۹۹۰، پایتخت یمن جنوبی بود. به همین دلیل، این شهر همچنان در طرح‌های مرتبط با احیای ساختار سیاسی مستقل در جنوب یمن جایگاه محوری دارد.
پیشروی انصارالله در استان لحج و نزدیک شدن به مسیرهای ارتباطی عدن می‌تواند موقعیت نیروهای مخالف این جنبش را در جنوب تضعیف کند و بر برنامه‌های مرتبط با تجزیه دوباره یمن اثر بگذارد. در صورت گسترش این پیشروی‌ها و تغییر موازنه نظامی در مناطق پیرامونی عدن، نیروهای حامی تشکیل یمن جنوبی با چالش‌های جدی‌تری برای حفظ مواضع و ساختار سیاسی مورد نظر خود روبه‌رو خواهند شد.
سقطرا و سواحل جنوبی؛ اهمیت فراتر از مرزهای یمن
در کنار عدن، جزیره سقطرا نیز یکی از نقاط مهم در معادلات ژئوپلیتیکی جنوب یمن به شمار می‌رود. این جزیره در شمال غربی اقیانوس هند و در نزدیکی مسیرهای مهم کشتی‌رانی قرار گرفته و به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خود، از اهمیت ویژه‌ای در رقابت‌های دریایی منطقه برخوردار است.
حضور امارات در سقطرا و تلاش برای گسترش نفوذ در مناطق ساحلی جنوب یمن، نشان‌دهنده اهمیت این محدوده در محاسبات امنیتی و راهبردی بازیگران منطقه‌ای است. کنترل سواحل جنوبی یمن و جزایر پیرامونی آن می‌تواند بر معادلات دریایی خلیج عدن و مسیرهای ارتباطی اقیانوس هند اثرگذار باشد.
در صورت تثبیت موقعیت انصارالله در مناطق ساحلی لحج، گسترش نفوذ به سمت عدن و مناطق شرقی‌تر یمن می‌تواند در معادلات آینده مطرح شود. منطقه مکلا و جزیره سقطرا نیز از جمله نقاطی هستند که به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و دریایی، در ارزیابی‌های راهبردی جنوب یمن اهمیت دارند.
البته رسیدن به سواحل عدن و لحج به‌تنهایی به معنای امکان تصرف سقطرا یا تسلط بر اقیانوس هند نیست؛ چنین تحولی به گسترش کنترل سرزمینی، توان دریایی و ایجاد زیرساخت‌های پشتیبانی نیاز دارد. با این حال، پیشروی‌های اخیر بار دیگر اهمیت سواحل جنوبی یمن را در معادلات امنیتی منطقه برجسته کرده است.
تغییر موازنه در جنوب یمن؛ انصارالله فراتر از ارتفاعات لحج پیشروی کرد
یکی از ویژگی‌های مهم عملیات اخیر انصارالله، عبور از محدوده ارتفاعات و گسترش پیشروی به سمت مناطق ساحلی است. تصرف ارتفاعات استان لحج در مراحل پیشین، موقعیت جغرافیایی مناسبی برای نظارت بر مناطق پیرامونی ایجاد کرد؛ با این حال، نیروهای این جنبش به حفظ مواضع مرتفع بسنده نکردند و حرکت به سمت سواحل را نیز در دستور کار قرار دادند.
این روند نشان می‌دهد که دامنه عملیات به تصرف چند منطقه محدود نیست و گسترش کنترل بر مسیرهای ارتباطی، مناطق ساحلی و محورهای منتهی به باب‌المندب نیز در کانون تحولات قرار دارد.
از سوی دیگر، عقب‌نشینی بخشی از نیروهای مقابل و دشوار شدن شرایط پشتیبانی و ارتباطی آن‌ها، نشانه‌ای از تغییر موازنه در جبهه‌های غربی لحج است. ادامه این روند می‌تواند موقعیت نیروهای وابسته به عربستان را در جنوب غرب یمن بیش از گذشته تضعیف کند.
در مجموع، پیشروی انصارالله در لحج را باید تحولی فراتر از جابه‌جایی خطوط درگیری دانست؛ تحولی که هم‌زمان بر امنیت باب‌المندب، مسیرهای پشتیبانی نظامی، آینده سیاسی جنوب یمن و جایگاه بازیگران منطقه‌ای اثر می‌گذارد. اکنون عدن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز سیاسی و اقتصادی یمن و باب‌المندب به‌عنوان گذرگاهی راهبردی، بیش از گذشته در کانون توجه تحولات جنوب این کشور قرار گرفته‌اند.
نظر شما