محمود مسگری در حاشیه بازدید اعضای شورای اسلامی شهر قم از تیمچه و بازار تاریخی شهر و فضاهای رهاشده اطراف حرم مطهر در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به ظرفیت ارزشمند سراها و کاروان‌سراهای تاریخی در محدوده بازار، سه‌راه بازار و پیرامون حرم مطهر حضرت معصومه (س) اظهار کرد: این مجموعه‌ها به دلیل موقعیت مکانی ویژه و نزدیکی به حرم مطهر، از ظرفیت بالایی برای ایفای نقش در حوزه‌های اقتصادی، گردشگری و فرهنگی برخوردارند، اما در حال حاضر برخی از آن‌ها به فضاهای رهاشده شهری تبدیل شده‌اند و برخی دیگر نیز متناسب با ظرفیت تاریخی و موقعیت خود استفاده نمی‌شوند.
وی با بیان اینکه مشکلات این مجموعه‌ها یکسان نیست، افزود: بخشی از سراها با مسائل پیچیده مالکیتی و تعدد مالکان روبه‌رو هستند، برخی دارای موانع حقوقی و ثبتی هستند و تعدادی نیز به‌دلیل فرسودگی بنا و نبود سرمایه‌گذاری مناسب، نیازمند مداخله کالبدی و عملیات مرمت و احیا هستند، بنابراین نمی‌توان برای همه این مجموعه‌ها یک نسخه واحد در نظر گرفت.
رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر قم با تأکید بر ضرورت تدوین برنامه اختصاصی برای هر یک از این بناها تصریح کرد: نخستین گام، شناسایی و مستندسازی سراها و کاروانسراها، بررسی وضعیت مالکیت، تعیین موانع حقوقی، ارزیابی میزان استحکام و ارزش معماری و مشخص‌کردن ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی آن‌هاست.
مسگری گفت: یکی از رویکردهای قابل بررسی، استفاده از الگوهای مشارکت عمومی و خصوصی و تملک تدریجی در مجموعه‌هایی است که امکان توافق یکباره با تمام مالکان آن‌ها وجود ندارد، همچنین در بعضی موارد می‌توان با تجمیع ظرفیت‌های پراکنده و تعریف یک طرح مشترک، زمینه سرمایه‌گذاری و بازگشت این بناها به چرخه فعالیت شهری را فراهم کرد.
وی با اشاره به ضرورت تعریف کاربری‌های متناسب با ویژگی‌های تاریخی این مجموعه‌ها خاطرنشان کرد: احیای سراها نباید تنها به مرمت ساختمان‌ها محدود شود، بلکه باید برای فعالیت و حیات دوباره آن‌ها نیز برنامه داشت. کاربری‌های فرهنگی، گردشگری، صنایع‌دستی، عرضه محصولات بومی، خدمات گردشگری و فعالیت‌های اقتصادی سازگار با هویت تاریخی بازار می‌توانند در این زمینه مورد توجه قرار گیرند.
سخنگوی شورای اسلامی شهر قم تصریح کرد: حتی می‌توان در برخی مجموعه‌ها با طراحی مناسب، کاربری‌های ترکیبی از جمله فضاهای تجاری و فرهنگی و تأمین خدمات پشتیبان همچون پارکینگ را بررسی کرد، به‌گونه‌ای که ضمن حفظ ارزش‌های معماری و تاریخی، نیازهای امروز محدوده بازار نیز پاسخ داده شود.
مسگری تأکید کرد: سراها و کاروان‌سراهای تاریخی بازار قم بخشی از سرمایه هویتی، اقتصادی و گردشگری شهر هستند و رهاشدگی یا استفاده نامناسب از آن‌ها به‌معنای از دست رفتن بخشی از ظرفیت‌های ارزشمند محدوده پیرامونی حرم مطهر است.
وی اضافه کرد: احیای این مجموعه‌ها باید در قالب یک برنامه منسجم و مرحله‌بندی‌شده و با همکاری شهرداری، شورای اسلامی شهر، سازمان بهسازی اطراف حرم، دستگاه‌های میراث فرهنگی و مالکان دنبال شود تا این فضاها بار دیگر به عناصر فعال و اثرگذار در حیات شهری قم تبدیل شوند.
نظر شما