به گزارش خبرگزاری ایمنا از البرز، مرتضی ضرابی ظهر امروز _دوشنبه هجدهم آبان_ در حاشیه بازدید از جهاد دانشگاهی استان البرز با اشاره به اهمیت حفظ و نگهداری ایمن ذخایر زیستی، اظهار کرد: ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی زمانی ارزشمند است که با رعایت استانداردهای علمی و کنترل مستمر کیفیت همراه باشد. تمامی نمونه‌های نگهداری‌شده در مجموعه رویان مطابق الگوهای استاندارد جهانی ذخیره‌سازی می‌شوند و ارزیابی‌های دوره‌ای نمونه‌های کنترل کیفی نیز زنده‌مانی سلول‌ها و قابلیت استفاده آن‌ها در فرآیند پیوند را تأیید می‌کند.
وی درباره مدت‌زمان نگهداری سلول‌های بنیادی افزود: استانداردهای بین‌المللی تاکنون نگهداری این سلول‌ها را در بازه‌های زمانی طولانی، از جمله ۲۵ سال، تأیید کرده‌اند و تجربه بانک‌های خون بندناف در دنیا نیز وارد دهه سوم فعالیت شده است. از نظر مبانی علمی، هنگامی که سلول‌ها در دمای منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد و در محیط نیتروژن مایع منجمد می‌شوند، امکان حفظ طولانی‌مدت آن‌ها وجود دارد و از این منظر محدودیت زمانی مشخصی برای نگهداری آن‌ها مطرح نیست.
پوشش بیمه‌ای تا ۴۰۰ میلیون تومان برای تأمین سلول و پیوند
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان با اشاره به اهمیت تناسب تعداد سلول‌های ذخیره‌شده با وزن بیمار بیان کرد: تعداد سلول‌های موجود در هر نمونه خون بندناف متفاوت است و به‌طور معمول ممکن است به حدود یک میلیارد سلول برسد. در برخی بیماری‌های خونی، به ازای هر کیلوگرم وزن بیمار حدود ۳۰ میلیون سلول مورد نیاز است؛ بنابراین نمونه‌ای با یک میلیارد سلول می‌تواند برای بیماری با وزن حدود ۳۰ کیلوگرم مناسب باشد، اما با افزایش وزن بیمار در سال‌های بعد، ممکن است تعداد سلول‌های موجود پاسخگوی نیاز درمانی او نباشد.
ضرابی ادامه داد: برای مواجهه با چنین شرایطی دو راهکار در نظر گرفته شده است؛ نخست استفاده از ظرفیت بانک عمومی خون بندناف در صورت وجود تطابق ژنتیکی و دوم بهره‌گیری از پوشش بیمه‌ای. در کشور، بیمه‌ها برای تأمین سلول و فرآیند پیوند، متناسب با شرایط و ضوابط مربوط، تا سقف حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان پوشش در نظر گرفته‌اند تا در صورت ناکافی بودن نمونه ذخیره‌شده یا نبود نمونه سازگار در بانک عمومی، هزینه‌های مربوط به تأمین سلول و پیوند برای خانواده جبران شود.
دندان عقل؛ منبعی ارزشمند برای استخراج سلول‌های بنیادی
وی با اشاره به منابع مختلف استخراج سلول‌های بنیادی گفت: علاوه بر سلول‌های بنیادی خون‌ساز، سلول‌های بنیادی مزانشیمی نیز ظرفیت‌های درمانی قابل توجهی دارند. یکی از منابع مهم این سلول‌ها بافت پالپ دندان است که دندان‌های شیری و به‌ویژه دندان عقل از جمله منابع مناسب برای استخراج آن‌ها به شمار می‌روند.
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان افزود: دندان عقل در صورت خارج شدن با جراحی و حفظ مناسب بافت پالپ و ریشه، می‌تواند منبع غنی‌تری از سلول‌های بنیادی باشد؛ به‌گونه‌ای که از نظر تعداد و غلظت سلولی، ظرفیت آن در برخی موارد با چند دندان شیری قابل مقایسه است. این امکان حتی در بزرگسالان نیز وجود دارد و سلول‌های استخراج‌شده می‌توانند برای تحقیقات و کاربردهای درمانی آینده، از جمله در حوزه ارتوپدی، مورد استفاده قرار گیرند.
ذخیره‌سازی نمونه ایرانیان خارج از کشور در بانک رویان
ضرابی درباره فعالیت‌های بین‌المللی این مجموعه در زمینه ذخیره‌سازی نمونه‌های زیستی اظهار کرد: تاکنون نمونه‌های متعددی از نوزادان خانواده‌های ایرانی مقیم کشورهای اروپایی و برخی کشورهای همسایه برای ذخیره‌سازی به کشور منتقل شده است.
وی افزود: در دوره‌ای به دلیل شرایط موجود، وقفه‌ای بیش از یک سال در این روند ایجاد شد، اما با هماهنگی‌های انجام‌شده، قرار است نمونه یک خانواده ایرانی مقیم عمان نیز برای ذخیره‌سازی به کشور منتقل شود.
صیانت از ذخایر زیستی در شرایط بحران
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان با اشاره به چالش‌های پیش‌آمده در زمان جنگ و شرایط بحرانی سال گذشته گفت: در برخی مقاطع، حضور فوری کارشناسان نمونه‌گیری در زایمان‌های اورژانسی بیمارستان‌ها و همچنین انتقال نمونه‌ها به دلیل لغو پروازها با دشواری‌هایی همراه بود، اما با مدیریت یکپارچه و پیش‌بینی تمهیدات لازم، این مشکلات بدون آسیب به ذخایر زیستی کشور مدیریت شد.
ضرابی تأکید کرد: مهم‌ترین اولویت مجموعه، حفظ ایمنی و صیانت از نمونه‌های زیستی بود. از حدود یک سال قبل برای مواجهه با شرایط احتمالی برنامه‌ریزی شده بود و در نتیجه، نمونه‌ها در زمان مناسب به محلی امن و دور از مخاطرات احتمالی منتقل شدند. خوشبختانه در این فرآیند هیچ آسیبی به ذخایر ژنتیکی کشور وارد نشد.
توسعه محصولات جوان‌سازی و زیبایی در رویان
وی با اشاره به ورود مجموعه رویان به حوزه فرآوری محصولات مرتبط با پوست و زیبایی گفت: ذخیره‌سازی و فرآوری فرآورده‌های زیستی در دنیا به یکی از حوزه‌های رو به توسعه فناوری تبدیل شده است و ما نیز در مجموعه رویان دو تا سه محصول تخصصی در حوزه جوان‌سازی و زیبایی را در دست فرآوری داریم که پس از تکمیل مراحل مربوط، وارد چرخه عرضه خواهند شد.
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان عصاره جفت را یکی از این محصولات عنوان کرد و افزود: فرآوری این محصول در بستر پالایشگاهی در حال انجام است. همچنین جداسازی و تهیه پلاسمای غنی از پلاکت یا PRP از خون بندناف نیز در دستور کار قرار دارد که می‌تواند در حوزه‌های مرتبط با پوست، کاهش چین‌وچروک و رویش مو کاربرد داشته باشد.
ظرفیت صادرات سلول‌های بنیادی و ارزآوری برای کشور
ضرابی با تأکید بر ضرورت توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه تبادل نمونه‌های زیستی تصریح کرد: در گذشته برای تأمین نمونه‌های سازگار با برخی بیماران، مبالغ قابل توجهی ارز به بانک‌های بین‌المللی پرداخت شده است؛ در حالی که ظرفیت بانک‌های داخلی می‌تواند در تأمین نیاز بیماران کشورهای دیگر نیز نقش‌آفرین باشد.
وی با اشاره به تجربه شناسایی نمونه سازگار برای یک کودک مبتلا به تالاسمی با تابعیت افغانستان توضیح داد: این کودک از طریق یک سازمان مردم‌نهاد به آلمان اعزام شده بود و با وجود بررسی بیش از دو میلیون نمونه در بانک دوسلدورف، نمونه منطبق برای او پیدا نشده بود؛ اما در بانک نمونه‌های ثبت‌شده ایران، نمونه‌ای سازگار شناسایی شد. با این حال، به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم برای انتقال بین‌المللی محموله‌های زیستی، امکان ارسال نمونه فراهم نشد.
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان خاطرنشان کرد: پیوستن به شبکه‌های جهانی حمل‌ونقل و تبادل نمونه‌های بیولوژیک می‌تواند علاوه بر تسهیل دسترسی بیماران ایرانی به نمونه‌های سازگار، زمینه صادرات خدمات و محصولات زیستی و ارزآوری برای کشور را نیز فراهم کند.
موفقیت بیش از ۷۵ درصدی پیوندهای خون بندناف در بیماری‌های خونی
ضرابی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نتایج درمانی استفاده از سلول‌های بنیادی خون بندناف گفت: شرکت رویان تأمین‌کننده سلول‌های مورد نیاز مراکز درمانی است و ارزیابی نتایج نهایی پیوند بر عهده مراکز تخصصی درمان و پیوند کشور قرار دارد.
وی افزود: بر اساس گزارش‌های رسمی این مراکز، طی ۱۰ سال گذشته میزان موفقیت پیوندهای انجام‌شده با استفاده از سلول‌های بنیادی خون بندناف در بیماری‌های خونی بیش از ۷۵ درصد بوده است؛ رقمی که در مقایسه با میانگین‌های بین‌المللی اعلام‌شده در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درصد، قابل توجه است.
مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان در پایان با تأکید بر نقش رسانه‌ها در افزایش آگاهی عمومی درباره فناوری‌های نوین زیستی اظهار امیدواری کرد با تکمیل و بهره‌برداری از ظرفیت‌های پالایشگاهی رویان، امکان توسعه محصولات و معرفی کاربردهای جدید سلول‌های بنیادی در حوزه سلامت و درمان فراهم شود.
نظر شما