هدف نظام آموزشی نباید تنها مدرک‌گرایی باشد

به گزارش خبرگزاری ایمنا، فاطمه مهاجرانی امروز _دوشنبه هجدهم آبان_ در آیین گرامیداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه و افتتاح نمایشگاه دهه ترویج علم ایران در دانشگاه تهران با اشاره به‌عنوان روز «علم در خدمت صلح و توسعه پایدار» اظهار کرد: علم دارای دو ساحت درونی و بیرونی است. ساحت بیرونی علم آن چیزی است که آثار و نتایج آن را در جهان پیرامون شاهد هستیم؛ موشک‌هایی که دانشمندان می‌سازند، انواع سلاح‌ها که حاصل دانش و توان علمی انسان‌ها هستند.

وی با اشاره به بعضی محصولات مخرب ساخت دست دانشمندان از جمله سلاح‌های میکروبی گفت: این‌ها هم ساخته علم است، چراکه نادانان که نمی‌توانند سلاح میکروبی بسازند، بنابراین اینکه علم در دست چه کسی قرار دارد، نکته بسیار مهمی است.

سخنگوی دولت ادامه داد: علم از یک سو می‌تواند منشا خیر و برکت باشد، به ما قدرت پیش‌بینی‌پذیری دهد و کمک کند تا برای آینده برنامه‌ریزی کنیم. علمی که به ما می‌گوید با پیش‌بینی بارندگی، چه اقداماتی باید انجام دهیم، علمی که به فناوری، صنعت و محصول تبدیل می‌شود و زندگی را برای انسان‌ها راحت‌تر می‌کند، اما از سوی دیگر، همین علم می‌تواند منشا آسیب‌های فراوانی باشد که همان ساحت بیرونی علم است.

مهاجرانی با تاکید بر اینکه علم در ساحت بیرونی خود، آثار و پیامدهایی برای جامعه بشری به‌همراه دارد، افزود: علم اثراتی بر صاحب علم نیز می‌گذارد و بر کسی که در مسیر شناخت و کاوش علمی قدم برمی‌دارد، تاثیرگذار است، اگر این تأثیر از جنس خودسازی باشد، بی‌تردید عالم، انسانی رستگار خواهد بود.

وی تصریح کرد: در ادبیات کشور ما آمده است که علم، ستاننده جهل است و از این منظر، علم باید به انسان کمک کند تا از نادانی فاصله بگیرد. انسانی که تصور کند، تنها به واسطه داشتن یک مدرک دانشگاهی به جایگاهی رسیده است و می‌تواند بر دیگران سروری کند، به‌یقین عالم نیست. هدف علم و دانش، تربیت انسان دانا و خردمند است. نخستین کاری که خرد با انسان می‌کند، این است که به او می‌آموزد بداند که هیچ نیست و آنچه برای عرضه دارد، در برابر گستره بی‌کران دانش، بسیار اندک است.

سخنگوی دولت خاطرنشان کرد: نباید تنها به‌دنبال این باشیم که انسان‌ها را نسبت به موضوعات مختلف کنجکاوتر کنیم، بلکه باید مراقب باشیم این مسیر به تربیت انسان‌هایی منجر نشود که با وجود برخورداری از دانش، از سفر به درون خویش غافل مانده‌اند. هرچه فرد عالم‌تر باشد، باید به سفر درونی خود و شناخت خویشتن نیز بیشتر توجه کند و به محدودیت دانش خود واقف‌تر باشد.

مهاجرانی با اشاره به شعری از مولانا که می‌فرماید: «قطره دانش که بخشیدی ز پیش، متصل گردان به دریاهای خویش» بیان کرد: اگر عالم یا کسی که به واسطه دانش خود از جایگاه اجتماعی برخوردار شده است، به این حقیقت واقف نباشد که آنچه در اختیار دارد، تنها قطره‌ای از دانش است و همین قطره را نیز خداوند به او عطا کرده، می‌تواند به عاملی خطرناک در دست خود تبدیل شود.

وی ابراز امیدواری کرد: همه رهروان مسیر علم واقف به این موضوع باشند و اظهار داشت: ما باید در همه سطوح نظام آموزشی، از پیش‌دبستانی تا دوره‌های تحصیلات تکمیلی، بر این موضوع کار کنیم که انسان‌های خردمند تربیت کنیم، نه تنها افرادی با رتبه‌های برتر دانشگاهی. چراکه جهان از دانشمندانی که از اخلاق بی‌بهره بوده‌اند، آسیب‌های فراوانی دیده است.