به گزارش خبرگزاری ایمنا، میلاد عرفان‌پور صبح امروز _شنبه شانزدهم آبان_ در نشست خبری این رویداد ادبی با اشاره به سابقه حضور خود در این رویداد ادبی اظهار کرد: خدا را شاکرم که طی سال‌های گذشته توفیق حضور در محافل پربرکت و اثرگذار سوختگان وصل را به‌عنوان عضوی کوچک از جامعه ادبی کشور داشته‌ام. از زمانی که نوجوان بودم تا امروز، همواره خود را شاگرد مکتب ادبیات می‌دانم و امیدوارم بتوانم قدردان این فرصت و محبت الهی باشم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های گسترده ادبیات دفاع مقدس افزود: پرداختن به ادبیات دفاع مقدس و سرودن و نوشتن در این حوزه، عرصه‌ای بسیار گسترده است که در این مجال فرصت پرداختن به همه ابعاد آن وجود ندارد؛ اما درباره ماندگاری رویدادی همچون سوختگان وصل باید به نکته‌ای مهم اشاره کنم.
دبیر هیئت داوران بخش شعر با بیان اینکه بسیاری از محافل و جشنواره‌های ادبی و هنری در گذر زمان استمرار و پویایی خود را از دست می‌دهند، تصریح کرد: به اعتقاد من، رویدادهایی در حوزه شعر، ادبیات و هنر کشور ظرفیت ماندگاری و استمرار خواهند داشت که یک جان آگاه و نیتی خالص و صادق از میان مردم و اهالی آن هنر، پشتوانه و پشتیبان آنها باشد.
عرفان‌پور با قدردانی از تلاش‌های سعید حدادیان در تداوم این رویداد ادبی گفت: باید از آقای حدادیان تشکر کنیم که از سال ۱۳۸۰ تاکنون، بیش از دو دهه با اخلاص، شناخت و درک عمیق از ادبیات، زیر پرچم این همایش ایستاده و با عشق، همت و سختکوشی، زمینه استمرار آن را فراهم کرده است. همچنین همکاران ایشان در این سال‌ها، با وجود مشکلات متعدد، از تأمین هزینه‌ها تا مسائل اجرایی، برای سرپا ماندن این رویداد تلاش کرده‌اند.
وی ادامه داد: دعای خیر شهدا، خانواده‌های معظم شهدا و رهبر شهید انقلاب نیز در کنار تلاش دست‌اندرکاران، موجب شده است سوختگان وصل به حرکتی ماندگار تبدیل شود؛ حرکتی که هم پایگاهی برای استعدادیابی در ادبیات انقلاب اسلامی و هم محلی برای سرایش، آفرینش و گردآوری آثار در حوزه‌های کمتر مورد توجه و دارای اولویت این ادبیات بوده است.
سوختگان وصل؛ محفل ماندگار ادبیات انقلاب اسلامی
عرفان‌پور با اشاره به اختصاص بیست‌وسومین دوره همایش به رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار داشت: امروز از یک سو بسیار دل‌شکسته‌ایم که زنده هستیم و شاهد برگزاری همایشی به نام آن بزرگوار هستیم، اما ایشان در ظاهر در میان ما حضور ندارند؛ از سوی دیگر، خدا را شاکریم که آن بزرگوار به یکی از والاترین آرزوهای انسانی، یعنی شهادت، دست یافتند.
وی افزود: یقین قلبی ما این است که امام شهیدمان بیش از گذشته دعاگوی هنرمندان، نویسندگان و شاعران انقلاب اسلامی و محافل اثرگذاری همچون سوختگان وصل هستند؛ محافلی که سال‌هاست محل آمدوشد فرشتگان و شکل‌گیری بنیان‌های پرظرفیت ادبیات و هنر انقلاب اسلامی بوده‌اند.
دبیر هیئت داوران بخش شعر تأکید کرد: امیدواریم در بیست‌وسومین همایش سوختگان وصل که به نام رهبر شهید برگزار می‌شود، سربازان و فرزندان شایسته‌تری برای ایشان باشیم.
بخش ویژه همایش به شهدای خانواده رهبر شهید اختصاص دارد
عرفان‌پور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به شهدای خانواده رهبر شهید انقلاب گفت: در ماه‌های گذشته، به‌طور طبیعی و به دلیل جایگاه ویژه رهبر انقلاب، برخی از شهدای دیگر خانواده ایشان کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ در حالی که رهبر عزیز ما، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای نیز دغدغه داشتند که به خانواده محترم رهبر شهید و شهدایی که در کنار ایشان به فیض شهادت نائل شدند، توجه ویژه‌ای شود.
وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، بخش ویژه بیست‌وسومین همایش سوختگان وصل علاوه بر پرداختن به رهبر شهید انقلاب، به شهدای خانواده ایشان نیز اختصاص خواهد داشت.
انتشار مجموعه شعر «عهد امین» با موضوع رهبر شهید
دبیر هیئت داوران بخش شعر در پایان از انتشار مجموعه‌ای از اشعار سروده‌شده درباره رهبر شهید انقلاب خبر داد و گفت: مجموعه‌ای ارزشمند از شعرهایی که طی هشت ماه گذشته در سوگ و بزرگداشت رهبر شهید سروده شده است، با عنوان «عهد امین» و با انتخاب استاد محمود حبیبی کسبی و احمد بابایی، به‌زودی از سوی انتشارات سوره مهر منتشر و در اختیار مخاطبان قرار خواهد گرفت.
مهدی قزلی: روایت باید از کلی‌گویی و شعارزدگی فاصله بگیرد
در ادامه مهدی قزلی دبیر بخش روایت همایش سوختگان وصل، با اشاره به جایگاه روزافزون ادبیات روایی در جهان و به‌ویژه در کشورمان اظهار داشت: روایت به‌عنوان یک قالب ادبی که پیشینه قابل توجهی در فرهنگ و ادبیات ما دارد، این روزها بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. همایش سوختگان وصل نیز با سابقه‌ای حدود ۲۳ سال، همواره تلاش کرده است متناسب با تحولات و نیازهای روز حرکت کند.
وی با اشاره به روند تکامل موضوعی این همایش افزود: در ابتدا جانبازان شیمیایی محور اصلی جشنواره بودند، اما برگزارکنندگان به‌سرعت دریافتند که برای حفظ جایگاه و پویایی این رویداد باید دامنه موضوعات را گسترش دهند. به همین دلیل، در دوره دوم داستان نیز به بخش‌های جشنواره اضافه شد و اکنون با توجه به افزایش علاقه‌مندی مخاطبان و تولیدکنندگان آثار ادبی به حوزه روایت، این بخش نیز مورد توجه قرار گرفته است.
قزلی با بیان اینکه ادبیات روایی ظرفیت ویژه‌ای برای ثبت جزئیات و تجربه‌های انسانی دارد، تصریح کرد: اتفاقات بزرگ تاریخی معمولاً در قالب تاریخ ثبت می‌شوند، اما آنچه ادبیات می‌تواند به این اتفاقات اضافه کند، جزئیات، احساسات و تجربه‌های انسانی است. روایت این امکان را فراهم می‌کند که فضایی را که در یک رویداد شکل گرفته و تجربه‌ای را که افراد از آن داشته‌اند، به شکلی ملموس و ماندگار ثبت کنیم.
دبیر بخش روایت همایش سوختگان وصل با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه ثبت و انتشار خاطرات و روایت‌های مرتبط با دیدارها و جلسات رهبر شهید انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: در سال ۱۳۸۷، با توجه به تأکید رهبر شهید انقلاب بر ضرورت انعکاس صمیمیت و فضای واقعی جلسات، تلاشی در مجموعه رسانه‌ای برای تولید گونه‌ای متفاوت از اطلاع‌رسانی در کنار اخبار رسمی آغاز شد. در همین راستا، از اردیبهشت سال ۱۳۸۸ تا اردیبهشت سال ۱۳۹۷، در برخی جلسات، سفرها، بازدیدها و برنامه‌های عمومی و خصوصی حضور داشتم که حاصل این تجربه‌ها در کتاب «روایت اول» منتشر شد.
وی ادامه داد: نکته مهم این تجربه آن بود که رهبر شهید انقلاب علاقه‌مند بودند علاوه بر انعکاس رسمی اخبار، فضای واقعی، صمیمیت و اتمسفر جلسات نیز به مخاطب منتقل شود. این دقیقاً یکی از ظرفیت‌های ادبیات روایی و ادبیات غیرداستانی است.
قزلی با تأکید بر ضرورت پرهیز از کلی‌گویی در آثار ارسالی به همایش سوختگان وصل گفت: بزرگی یک موضوع به‌تنهایی موجب ارزشمندی اثر ادبی نمی‌شود. نویسنده باید بتواند با قدرت روایتگری، ثبت جزئیات و انتقال فضای واقعی یک اتفاق، اثری خلق کند که امضای شخصی او را داشته باشد و مشابه آن را در جای دیگری نتوان یافت.
وی افزود: اگرچه موضوع کلی آثار این بخش به رهبر شهید انقلاب اسلامی مربوط می‌شود، اما آنچه به هر اثر هویت می‌بخشد، جزئیات و نسبتی است که راوی با موضوع و اتفاق مورد روایت دارد.
دبیر بخش روایت همایش سوختگان وصل، صداقت را از مهم‌ترین تفاوت‌های روایت با داستان و شعر دانست و عنوان کرد: برخلاف داستان و شعر که نویسنده در آنها از آزادی بیشتری برای خلق اثر برخوردار است، روایت متعهد به آن چیزی است که واقعاً اتفاق افتاده است. بنابراین، صداقت و راستی از مهم‌ترین مؤلفه‌های این قالب ادبی به شمار می‌رود.
قزلی با اشاره به معیارهای داوری آثار بخش روایت بیان کرد: اصالت تجربه و صداقت روایت، داشتن زاویه دید تازه و خلاقانه، قدرت داستان‌پردازی و روایتگری، ثبت جزئیات زنده، تصویرسازی مؤثر، انسجام ساختاری و کیفیت زبان از جمله معیارهایی هستند که در ارزیابی آثار مورد توجه قرار خواهند گرفت.
وی با بیان اینکه هر خاطره‌ای الزاماً یک روایت ادبی محسوب نمی‌شود، اظهار داشت: روایت ادبی به حضور راوی و اهمیت نسبت او با اتفاق نیاز دارد. لازم نیست حتماً اتفاق بزرگی رخ داده باشد؛ حتی یک اتفاق کوچک نیز اگر از زاویه دیدی مناسب و با جزئیات دقیق روایت شود، می‌تواند به تجربه‌ای ماندگار تبدیل شود و اثر را از سطح گزارش یا خاطره معمولی فراتر ببرد.
قزلی در ادامه با تأکید بر ضرورت پرهیز از غلبه احساسات بر روایت گفت: قابل درک است که هنوز در مواجهه با فقدان رهبر شهید انقلاب اسلامی، احساسات مختلفی داریم و ممکن است نتوانسته باشیم به‌طور کامل با این موضوع کنار بیاییم؛ اما در حوزه روایت نباید احساسات، پیشران اصلی و موتور محرک اثر باشند.
وی افزود: آنچه اهمیت دارد، توجه به جزئیات، پردازش مناسب اتفاقات، ترسیم فضای واقعی و کشفی است که راوی از مواجهه با یک رویداد به دست می‌آورد. این عناصر باید بیش از بیان مستقیم احساسات و شعارزدگی مورد توجه نویسنده قرار بگیرند.
دبیر بخش روایت همایش سوختگان وصل در تشریح این موضوع به خاطره‌ای از سفر رهبر شهید انقلاب اسلامی به مناطق زلزله‌زده کرمانشاه اشاره کرد و گفت: در جریان بازدید ایشان از سرپل‌ذهاب و روستاهای اطراف، پس از ساعت‌ها حضور در میان مردم و گفت‌وگو با آسیب‌دیدگان و مسئولان، در جلسه‌ای که پیش از اذان برگزار شده بود، به دلیل نزدیک بودن زمان نماز، صحبت‌های ایشان به بعد از نماز موکول شد. در همین فاصله، ایشان ساعت زنجیردار خود را از جیب خارج کردند و نگاهی به آن انداختند.
وی ادامه داد: این رفتار و جزئیات ظاهراً ساده، می‌تواند برای یک راوی اهمیت داشته باشد؛ زیرا از خلال همین جزئیات است که می‌توان ویژگی‌های شخصیتی و شیوه مواجهه یک فرد با موقعیت‌های مختلف را به مخاطب منتقل کرد. مقصود من این است که روایت باید به‌جای گرفتار شدن در احساسات و توصیف‌های کلی، به جزئیات واقعی و قابل مشاهده توجه کند.
قزلی در پایان با تأکید بر ضرورت ماندگاری آثار تولیدشده در این همایش خاطرنشان کرد: نباید هدف ما صرفاً جمع‌آوری آثاری باشد که به یک مناسبت یا مقطع زمانی محدود می‌شوند. امیدوارم آثاری که در این بخش تولید و دریافت می‌شوند، از جنس ادبیات ماندگار باشند تا نسل‌های آینده نیز بتوانند از آنها استفاده کنند.
وی تأکید کرد: ما امروز به دلیل نزدیکی زمانی و شناختی که از رهبر شهید انقلاب اسلامی داریم، این فرصت را در اختیار داریم که تجربه‌ها و مشاهدات خود را ثبت کنیم. این فرصت همیشگی نیست و گذر زمان ممکن است بسیاری از جزئیات را از حافظه‌ها پاک کند؛ بنابراین باید از این فرصت برای افزودن آثار ارزشمند به ادبیات و رسانه کشور استفاده کنیم.
دانشگر: داستان‌نویسان باید ابعاد شخصیتی، مدیریتی و اجتماعی رهبر شهید انقلاب را برای نسل‌های آینده روایت کنند
بهزاد دانشگر نویسنده و داستان‌نویس در ادامه این نشست با اشاره به علاقه و اشراف رهبر شهید انقلاب به ادبیات داستانی اظهار داشت: کمتر شخصیت سیاسی، دینی و بین‌المللی را می‌توان یافت که به اندازه ایشان با داستان و رمان آشنایی داشته و بر آثار ادبی ایران و جهان تسلط داشته باشد.
وی افزود: در سال‌های نخست انقلاب، بارها پیش می‌آمد که برخی رمان‌ها و کتاب‌ها برای جمع‌آوری و خمیر شدن در نظر گرفته می‌شدند، اما رهبر شهید انقلاب در جلسات مختلف از بعضی از همان آثار نام می‌بردند و درباره آنها اظهارنظر می‌کردند؛ موضوعی که گاهی موجب تجدیدنظر در تصمیم‌ها و بازگشت کتاب‌ها می‌شد.
دانشگر با اشاره به ارتباط رهبر شهید انقلاب با نویسندگان و داستان‌نویسان گفت: ایشان سال‌ها با نویسندگان و اهالی ادبیات نشست و گفت‌وگو داشتند و تلاش می‌کردند با گفت‌وگویی صمیمانه، مسیرهای تازه‌ای پیش روی آنها قرار دهند و آسیب‌های احتمالی آثارشان را با زبانی لطیف و دلسوزانه گوشزد کنند.
وی ادامه داد: اگر امروز داستان‌نویسی در ایران پس از انقلاب همچنان حیات و پویایی دارد، بخشی از این حیات را مدیون حمایت‌ها، پیگیری‌ها و توجه رهبر شهید انقلاب به ادبیات و داستان هستیم.
این نویسنده با تأکید بر ضرورت پرداختن داستان‌نویسان به ابعاد مختلف زندگی رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم برای نویسندگان، روایت دوران حیات و رهبری ایشان در عرصه‌های مختلف است؛ از شیوه مدیریت در سطح بین‌المللی و اجتماعی گرفته تا مدیریت سیاسی و نحوه مواجهه با رویدادها و افراد.
ضرورت روایت ابعاد کمتر گفته‌شده شخصیت رهبر شهید انقلاب
دانشگر با اشاره به اهمیت ثبت و انتقال ویژگی‌های شخصیتی رهبر شهید انقلاب به نسل‌های آینده گفت: نسل جوان امروز برای شناخت ایشان نباید صرفاً به سخنرانی‌ها و بیاناتشان محدود شود. سخنرانی‌های ایشان گنجینه‌ای ارزشمند است، اما بخش مهمی از شخصیت ایشان در رفتار، سلوک، تواضع و نحوه مواجهه با انسان‌ها و حوادث مختلف نمود پیدا می‌کرد.
وی افزود: بسیاری از علاقه‌مندان پس از شهادت ایشان، تنها به دلیل سخنان و بیاناتشان دچار تأثر نشدند؛ بلکه رفتار، منش و ویژگی‌های شخصیتی ایشان نیز در شکل‌گیری این احساس نقش داشت. داستان می‌تواند این ابعاد را به شکلی ملموس و اثرگذار برای مخاطب روایت کند.
دانشگر با اشاره به نقش ادبیات داستانی در انتقال مفاهیم به مخاطبان بین‌المللی خاطرنشان کرد: داستان یکی از ظرفیت‌های مهم برای گفت‌وگو با مردم دنیاست؛ زبانی که می‌تواند تجربه‌ها، باورها و تحولات یک جامعه را به مخاطبانی از فرهنگ‌های مختلف منتقل کند.
وی با بیان اینکه جامعه ایران در حال تجربه یک حماسه تاریخی است، اظهار داشت: ما در دل حماسه‌ای قرار داریم که شاید هنوز شناخت و درک کاملی از ابعاد آن نداشته باشیم. نویسندگان باید بتوانند این حماسه را برای خود مردم ایران و مخاطبان سایر کشورها روایت کنند و نشان دهند که چگونه ایستادگی، امید و تسلیم‌نشدن مردم می‌تواند مسیر تاریخ را تغییر دهد.
شهادت رهبر انقلاب؛ موضوعی مهم برای داستان‌نویسان
این داستان‌نویس در ادامه به برخی محورهای پیشنهادی برای خلق آثار داستانی درباره رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم، تأثیر خبر شهادت ایشان بر تحولات فردی، سیاسی و اجتماعی جامعه است؛ از حضور مردم در میدان‌ها و تلاش برای همراهی و همدلی در مواجهه با این فقدان تا شکل‌گیری الگوهای تازه‌ای از کنش اجتماعی.
وی افزود: شکل‌گیری تجمعات مردمی، فعالیت مواکب، حضور مستمر مردم در میدان‌ها و تغییراتی که پس از شهادت در فضای اجتماعی کشور به وجود آمد، ظرفیت‌های مهمی برای روایت داستانی هستند.
دانشگر، تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب و حوادث و اتفاقات پیرامون آن را از دیگر موضوعات قابل توجه برای نویسندگان دانست و تصریح کرد: تأثیرات بین‌المللی شهادت ایشان، واکنش‌ها در کشورهای همسایه، جلب توجه افکار عمومی و اندیشمندان غربی به ایران و همچنین تحولاتی که در نگرش برخی افراد نسبت به جامعه ایران ایجاد شد، می‌تواند دستمایه خلق داستان‌های متنوع قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت روایت تحول‌های فردی پس از این حادثه اظهار داشت: می‌توان سراغ افرادی رفت که پس از شهادت رهبر انقلاب دچار تحول روحی و فکری شدند و تغییراتی در نگرش سیاسی، اجتماعی و حتی روابط خانوادگی آنها به وجود آمد. این افراد ممکن است پس از تغییر باورها و نگرش‌هایشان، با فشارهای تازه‌ای مواجه شده و حتی از سوی اطرافیان گذشته خود طرد شده باشند؛ در مقابل، دوستان و محیط اجتماعی جدیدی پیدا کرده باشند. همه این موقعیت‌ها ظرفیت شکل‌گیری کشمکش‌ها و روایت‌های داستانی جذابی را دارند.
داستان؛ زبانی برای روایت حماسه مردم ایران به جهان
دانشگر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه نویسندگان به مخاطب جهانی گفت: امروز بسیاری از مردم دنیا می‌خواهند بدانند ایرانیان چگونه فکر می‌کنند، چگونه زندگی می‌کنند و چه عواملی موجب شده است در شرایط دشوار همچنان ایستادگی کنند. داستان می‌تواند این پرسش‌ها را از دریچه زندگی انسان‌ها و تجربه‌های واقعی آنها پاسخ دهد.
وی در پایان با اشاره به ضرورت رعایت چارچوب‌های مورد نظر در فراخوان داستانی همایش «سوختگان وصال» خاطرنشان کرد: امیدوارم داستان‌نویسان بتوانند بخشی از حق این موضوع را ادا کنند و آثاری خلق کنند که ابعاد مختلف زندگی، شخصیت و سیره رهبر شهید انقلاب و همچنین تحولات اجتماعی پس از شهادت ایشان را به تصویر بکشد. بر اساس چارچوب اعلام‌شده، بهتر است حجم داستان‌های ارسالی از پنج هزار کلمه بیشتر نباشد.
آغاز دریافت آثار بیست‌وسومین همایش ادبی «سوختگان وصل» تا پنجم آذر
فاطمه نانی‌زاد از آغاز دریافت آثار بیست‌وسومین همایش ادبی «سوختگان وصل» با عنوان «امام شهید» خبر داد و گفت: علاقه‌مندان تا پنجم آذرماه فرصت دارند آثار خود را در سه حوزه شعر، داستان و روایت از طریق پیام‌رسان بله به دبیرخانه این رویداد ارسال کنند.
وی با اشاره به اینکه آثار متعددی در این سه حوزه تولید شده است، اظهار داشت: هدف از تعیین این مهلت، فراهم کردن فرصت برای بازبینی آثار پیشین و همچنین خلق آثار تازه با توجه به موضوعات و نکات مطرح‌شده در این همایش است.
نانی‌زاد با اشاره به شرایط کشور و ضرورت تسهیل در دریافت آثار افزود: با توجه به شرایط جنگی، پیام‌رسان بله به‌عنوان مسیر دریافت آثار در نظر گرفته شده است و علاقه‌مندان می‌توانند آثار خود را از طریق نشانی «امام شهید آی‌آر» در این پیام‌رسان به دبیرخانه ارسال کنند.
وی در تشریح زمان برگزاری اختتامیه این رویداد ادبی خاطرنشان کرد: بیست‌وسومین همایش ادبی «سوختگان وصل» در دفتر ادبیات و هنر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران برگزار می‌شود و آیین اختتامیه آن هشتم دی سال‌جاری در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
نظر شما