به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در شرایطی که تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های طولانی و افزایش جمعیت، فشار زیادی بر منابع آب شهری وارد کرده‌اند، بعضی شهرهای جهان به‌جای وابستگی کامل به رودخانه‌ها، سدها و منابع زیرزمینی، آب باران را نیز به بخشی از چرخه تامین آب خود تبدیل کرده‌اند. در این شهرها، بارندگی فقط پدیده‌ای طبیعی یا عاملی برای آب‌گرفتگی خیابان‌ها نیست، بلکه منبعی ارزشمند است که با کمک مخازن ذخیره‌سازی، شبکه‌های جمع‌آوری، سطوح نفوذپذیر و سامانه‌های تصفیه، می‌توان آن را برای مصارف مختلف به‌کار گرفت. در واقع روش استفاده از آب باران در همه شهرها یکسان نیست. بعضی آن را در مخازن بزرگ ذخیره و پس از تصفیه وارد شبکه آب آشامیدنی می‌کنند، بعضی دیگر برای آبیاری فضای سبز، شست‌وشو، فلاش‌تانک و مصارف غیرآشامیدنی از آن بهره می‌برند. گروهی نیز با هدایت آب به سفره‌های زیرزمینی، به تقویت منابع آب محلی کمک می‌کنند.
سنگاپور؛ تبدیل دوسوم مساحت کشور به حوضه جمع‌آوری آب باران
سنگاپور با محدودیت منابع طبیعی آب روبه‌رواست و برای تامین پایدار آب، سامانه‌ای گسترده برای جمع‌آوری بارندگی، ایجاد کرده است. در این کشور، حدود دوسوم سطح زمین، به حوضه آبریز تبدیل شده است و باران از طریق شبکه‌ای شامل بیش از ۸۰۰۰ کیلومتر کانال، رودخانه و آبراه به ۱۷ مخزن، هدایت می‌شود. سپس آب ذخیره‌شده تصفیه می‌شود تا بخشی از نیاز آبی کشور را برطرف کند. این گستردگی موجب شده است سنگاپور به یکی از نمونه‌های شاخص جهان در استفاده از روان‌آب شهری برای تامین آب آشامیدنی تبدیل شود. یکی از پروژه‌های مهم این کشور، سد مارینا است که با ایجاد مخزن آب شیرین در قلب شهر، سه کارکرد اصلی ذخیره آب، کنترل سیلاب و فراهم‌کردن فضای تفریحی را بر عهده دارد. حوضه آبریز مارینا حدود ۱۰ هزار هکتار، وسعت دارد و یکی از بزرگ‌ترین حوضه‌های شهری سنگاپور محسوب می‌شود، البته آب باران تنها منبع تامین آب این کشور نیست، بلکه سنگاپور در کنار آن از آب وارداتی، آب بازیافتی پیشرفته موسوم به نیوواتر و آب شیرین‌شده دریا نیز استفاده می‌کند.
توکیو؛ ذخیره باران در ساختمان‌ها و محله‌ها
منطقه سومیدا در توکیو، از نمونه‌های شناخته‌شده استفاده محلی از آب باران است. در این منطقه، ساختمان‌های عمومی، تجاری و مسکونی به مخازن جمع‌آوری باران، مجهز شده‌اند تا آب پشت‌بام‌ها ذخیره شود و برای مصارفی مانند شست‌وشو، آبیاری درختان و فلاش‌تانک استفاده شود. برای مثال، ورزشگاه سومو ریوگوکو کوکوگیکان، آب باران جمع‌آوری‌شده از سقفی به مساحت حدود ۸۴۰۰ متر مربع را در مخزنی زیرزمینی با ظرفیت هزار متر مکعب، ذخیره می‌کند. بر اساس آمار رسمی منطقه سومیدا که در اوت ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است، در مجموع ۸۵۴ تاسیسات جمع‌آوری آب باران در این منطقه، ثبت شده‌اند که ظرفیت ذخیره‌سازی آن‌ها حدود ۲۷ هزار و ۸۴۳ متر مکعب است و سطح آبگیر این تاسیسات به بیش از ۲۵۹ هزار مترمربع می‌رسد. بخشی از سامانه‌ها نیز در مقیاس محله‌ای فعالیت می‌کنند و در شرایط اضطراری برای تامین آب موردنیاز آتش‌نشانی و مصارف ضروری کاربرد دارند. این طرح به کاهش مصرف آب شبکه شهری کمک می‌کند و با نگهداری موقت بارندگی، فشار بر سیستم دفع آب‌های سطحی را کاهش می‌دهد.
چنای؛ جمع‌آوری باران برای تقویت منابع آب زیرزمینی
چنای در جنوب هند، به‌دلیل بارندگی‌های فصلی و دوره‌های طولانی کم‌آبی، از جمله شهرهایی است که جمع‌آوری آب باران را به یکی از محورهای مدیریت منابع آب، تبدیل کرده است. در این شهر، نصب سامانه‌های جمع‌آوری آب باران در ساختمان‌ها از سال ۲۰۰۱ با جدیت دنبال شد و مقررات ایالتی نیز ساختمان‌ها را به ایجاد زیرساخت‌های لازم برای ذخیره یا نفوذ آب باران ملزم کرد. در این روش، آب پشت‌بام‌ها از طریق لوله‌ها به مخازن یا چاه‌های تغذیه، هدایت می‌شود تا به‌جای جاری‌شدن در خیابان‌ها، به منابع زیرزمینی بازگردد. برنامه‌های جدید مدیریت آب شهری چنای نیز بر احیای دریاچه‌ها و تالاب‌ها، توسعه پارک‌های اسفنجی و افزایش ظرفیت ذخیره بارندگی تاکید دارند. در بودجه اقلیمی شهرداری برای سال مالی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، احیای ۴۴ حوضچه با ظرفیت مجموع حدود ۱.۵ میلیون متر مکعب و نصب سامانه‌های جمع‌آوری آب باران در پارک‌های عمومی، پیش‌بینی شده است. این اقدامات به ذخیره آب در فصل بارندگی و استفاده از آن در دوره‌های خشک کمک می‌کنند، همچنین برای کاهش بحران آب، کنترل برداشت از سفره‌های زیرزمینی و جلوگیری از نفوذ آلودگی نیز ضروری است.
ملبورن؛ استفاده دوباره از روان‌آب برای آبیاری شهر
ملبورن برای کاهش وابستگی فضای سبز شهری به آب آشامیدنی، از سامانه‌های برداشت و استفاده دوباره از روان‌آب بهره می‌گیرد. در این روش، آب بارانی که از خیابان‌ها، پارکینگ‌ها و سطوح سخت وارد شبکه زهکشی می‌شود، جمع‌آوری، تصفیه و در مخازن ذخیره می‌شود. سپس از آن برای آبیاری پارک‌ها، زمین‌های ورزشی و دیگر فضاهای سبز، استفاده می‌کنند. این رویکرد علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف آب شرب، میزان ورود روان‌آب آلوده به رودخانه‌ها و آبراه‌های طبیعی را نیز کاهش می‌دهد. بر اساس اطلاعات شهرداری ملبورن، سامانه‌های برداشت روان‌آب اکنون حدود ۲۳ درصد از مصرف آب این شهر را تامین می‌کنند. ملبورن شش سامانه برداشت روان‌آب دارد، اما باید توجه داشت که این آب پس از جمع‌آوری و تصفیه برای مصارف مشخصی استفاده می‌شود و جایگزین مستقیم آب آشامیدنی نیست. این تجربه نشان می‌دهد حتی آب بارانی که در خیابان‌ها و سطوح شهری جاری می‌شود، در صورت مدیریت و تصفیه مناسب می‌تواند به منبعی قابل استفاده تبدیل شود.
نظر شما