حجت‌الاسلام احمد بهرامی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در این زمینه با اشاره به مضامین دعاهای روزانه حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: یکی از نکات قابل تأمل در این دعاها، گستردگی خواسته‌هایی است که انسان در پیشگاه خداوند مطرح می‌کند؛ خواسته‌هایی که هم نیازهای زندگی دنیوی را در بر می‌گیرد و هم به رشد معنوی، اصلاح اخلاق و سرانجام زندگی انسان توجه دارد.
وی افزود: در دعاهای منسوب به حضرت زهرا(س)، درخواست رحمت الهی در کنار طلب روزی حلال و پاک قرار گرفته است. این همراهی نشان می‌دهد که در نگاه دینی، تأمین نیازهای زندگی از معنویت جدا نیست و انسان در کنار تلاش برای زندگی بهتر باید به پاکی راه کسب روزی و حفظ ارتباط خود با خداوند نیز توجه داشته باشد.
این کارشناس علوم دینی با اشاره به مضامین دعای پس از نماز ظهر تصریح کرد: در این دعا، انسان از خداوند رحمت، روزی پاک، بی‌نیازی از دیگران و توفیق شکرگزاری می‌خواهد. نکته مهم آن است که درخواست بی‌نیازی در کنار افزایش شکر و اظهار نیاز به خداوند قرار می‌گیرد؛ به این معنا که برخورداری از نعمت‌ها نباید انسان را از یادآوری سرچشمه نعمت‌ها غافل کند.
بهرامی با بیان اینکه بخشی از دعاهای حضرت زهرا(س) به اصلاح اخلاق اختصاص دارد، ادامه داد: در دعای پس از نماز عصر، دوری از صفاتی همچون عجب، ریا، تکبر و حسد از خداوند درخواست می‌شود. این مضامین نشان می‌دهد که در مسیر بندگی، تنها انجام اعمال عبادی مطرح نیست، بلکه انسان باید مراقب صفاتی باشد که می‌تواند نیت، رفتار و رابطه او با دیگران را تحت تأثیر قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: درخواست رهایی از این صفات، بیانگر اهمیت مراقبت از درون است. ممکن است انسان در ظاهر به عبادت مشغول باشد، اما برای حفظ ارزش معنوی اعمال خود، به اصلاح نیت و دوری از خودبرتربینی و خودنمایی نیز نیاز دارد. از این منظر، دعا فرصتی برای شناخت ضعف‌های اخلاقی و درخواست یاری از خداوند برای اصلاح آن‌هاست.
این کارشناس علوم دینی با اشاره به دعای پس از نماز مغرب بیان کرد: در این دعا، موضوعاتی همچون تنهایی پس از مرگ، غربت در قیامت، حسابرسی اعمال و پناه‌بردن به خداوند از آتش مطرح می‌شود. یادآوری این مفاهیم، افق نگاه انسان را از زندگی روزمره فراتر می‌برد و او را به توجه نسبت به مسئولیت اعمال و پیامد انتخاب‌های خود دعوت می‌کند.
بهرامی با تأکید بر اهمیت فهم معنای دعاها گفت: آشنایی با مضامین مناجات‌های اهل‌بیت(ع) زمانی می‌تواند در زندگی انسان اثرگذارتر باشد که به تأمل در معنا و تلاش برای عملی‌کردن آموزه‌های آن‌ها منجر شود. خواندن دعا در کنار توجه به مفهوم آن، زمینه‌ای فراهم می‌کند تا مفاهیمی مانند شکرگزاری، پاکی نیت، توکل و پرهیز از رذایل اخلاقی از محدوده الفاظ فراتر برود و در رفتار روزانه نمود پیدا کند.
وی افزود: دعاهای منسوب به حضرت فاطمه زهرا(س) مجموعه‌ای از خواسته‌های مادی و معنوی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد؛ از درخواست گشایش در زندگی و روزی حلال تا طلب آمرزش، دوری از صفات ناپسند و برخورداری از رحمت الهی. توجه به این مضامین می‌تواند شناخت عمیق‌تری از جایگاه دعا در تربیت معنوی انسان فراهم کند.
مضامین مطرح‌شده در دعاهای روزانه حضرت زهرا(س) در مجموع بر پیوند میان عبادت، اخلاق و مسئولیت انسان در زندگی تأکید دارد؛ پیوندی که در آن، نیایش تنها به بیان خواسته‌ها محدود نمی‌شود، بلکه زمینه‌ای برای بازنگری در رفتار و حرکت به سوی زندگی آگاهانه‌تر فراهم می‌آورد.
نظر شما