آمارنامه؛ آینه شهر یا قطب‌نمای مدیریت شهری؟

مدیریت کلان‌شهرهای معاصر بدون تکیه بر آمار دقیق، استانداردهای بین‌المللی و نظام جامع داده‌محور، ناگزیر در چنبره تصمیم‌های شهودی و هزینه‌های گزاف گرفتار می‌شود؛ مسئله‌ای که گذار از توصیف ایستا به تبیین علمی و تخصیص بهینه منابع را به حیاتی‌ترین ضرورت مدیریت شهری بدل کرده است.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، زیست و پویایی جهان معاصر در بستر کلان‌شهرها، مدیریت شهری را از الگوهای سنتی و اداره روزمره خارج کرده و آن را به دانشی چندوجهی، پیچیده و نیازمند محاسبه‌پذیری دقیق بدل ساخته است.

شهرها به‌عنوان کانون‌های متمرکز تراکم جمعیت، جریان‌های اقتصادی، تعاملات اجتماعی، شبکه‌های زیرساختی و چالش‌های زیست‌محیطی، موجودیت‌هایی زنده و مدام در حال دگرگونی‌اند.

اداره چنین سامانه‌های پیچیده‌ای بدون در دست داشتن ابزارهای اندازه‌گیری و سنجش واقعیت‌های موجود، تصمیم‌گیران را در معرض به‌کارگیری سیاست‌های شهودی، آزمون‌وخطاهای پرهزینه و اتلاف منابع عمومی قرار می‌دهد، در این میان، آمار و اطلاعات رسمی، استاندارد و سازمان‌یافته، بنیان عقلانیت اداری و ستون فقرات هرگونه برنامه‌ریزی توسعه‌ای پایدار به‌شمار می‌آید.

در نظام مدیریت شهری نوین، «آمارنامه» تجلی عینی شناخت کالبد و روح شهر در قالب سنجه‌های کمی و کیفی است. آمارنامه تنها یک گزارش اداری مرسوم، خلاصه فعالیت سازمان‌ها یا کتابچه‌ای آماری برای بایگانی اسناد نیست، بلکه تصویری نظام‌مند و جامع از گذشته و حال یک زیست‌بوم شهری را ترسیم می‌کند.

این سند با گردآوری، تدوین و دسته‌بندی اطلاعات در حوزه‌های بنیادین نظیر جغرافیای طبیعی، دموگرافی، اقتصاد، بازار کار، مسکن، شبکه ارتباطی و خدمات رفاهی، امکان قرائت واقع‌بینانه از پدیده‌ها را فراهم می‌آورد. هنگامی که فرایند تولید این اطلاعات مبتنی بر تعاریف علمی و استانداردهای معتبر بین‌المللی باشد، زبان مشترکی میان ارکان مختلف اداری و علمی ایجاد می‌شود که مانع پراکنده‌گویی، تناقض‌گویی در داده‌ها و ارزیابی‌های سلیقه‌ای می‌شود.

ارزش راهبردی آمارنامه در گذار مدیریت شهری از مرحله «توصیف وضعیت» به مرحله «تبیین علت‌ها و پیش‌بینی آینده» آشکار می‌شود. تداوم و استمرار زمانی در انتشار این اسناد، مجموعه‌ای از داده‌های سری زمانی را شکل می‌دهد که امکان پایش روندها، کشف شکاف‌ها و بازشناسی نابرابری‌های فضایی را پیش‌روی کارشناسان و مدیران قرار می‌دهد.

به این ترتیب، مشخص می‌شود که توسعه شهری در کدام بخش‌ها هم‌راستا با اهداف پیش رفته و در کدام نقاط با انحراف روبه‌رو شده است، علاوه بر این، آمارنامه پیونددهنده میان نظام برنامه‌ریزی شهری، نهادهای علمی و افکار عمومی است؛ سندی که ظرفیت تبدیل شدن به مرجع تخصصی دانشگاهیان و پژوهشگران شهری را دارد و پایه‌ای محکم برای طراحی چشم‌اندازهای میان‌مدت و بلندمدت شهر می‌سازد.

به گفته کارشناسان تدوین و انتشار نظام‌مند آمارنامه، ابزاری بنیادین برای ارتقای شفافیت سازمانی، قانون‌مندی تصمیم‌ها و تحقق حکمرانی شایسته در کلان‌شهرها محسوب می‌شود.

وقتی اعداد راه شهر را نشان می‌دهند؛ آمارنامه یا زیرساخت حکمرانی اصفهان؟

آمارنامه باید از سند آماری به زیرساخت حکمرانی داده‌محور شهر تبدیل شود

مصطفی نباتی‌نژاد، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان با بیان اینکه آمار و اطلاعات دقیق، معتبر و به‌روز، یکی از پایه‌های اصلی حکمرانی مطلوب است، به خبرنگار ایمنا اظهار می‌کند: هیچ مدیری نمی‌تواند بدون شناخت صحیح از وضعیت موجود، تصمیمی اثربخش برای آینده بگیرد، به همین دلیل، آمارنامه شهر اصفهان را نباید تنها یک مجموعه آماری یا کتاب مرجع تلقی کرد؛ این مجموعه می‌تواند یکی از زیرساخت‌های اصلی شناخت مسائل شهر، ارزیابی روندهای توسعه و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مدیریت شهری باشد.

وی می‌افزاید: آمارنامه ۱۴۰۴ اصفهان که هجدهمین نسخه از این مجموعه مستمر است، با مشارکت بیش از ۶۰ دستگاه اجرایی تدوین شده است، در ساختار آن، ۲۰ فصل استاندارد بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی فعالیت‌های اقتصادی، آیزیک (ISIC)، در نظر گرفته شده است و فصل بیست‌ویکم با عنوان «مدیریت شهر» نیز حدود ۳۰۰ شاخص مرتبط با فعالیت‌های شهرداری را دربرمی‌گیرد، همچنین بر اساس توضیحات ارائه‌شده در مراسم رونمایی، اطلاعات دریافتی از دستگاه‌ها پس از طی فرایند رفت‌وبرگشت فرم‌ها و راستی‌آزمایی استفاده می‌شوند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه می‌دهد: این ساختار از یک جهت اهمیت ویژه‌ای دارد، وقتی اطلاعات دستگاه‌های مختلف با تعاریف و چارچوب‌های مشترک گردآوری شوند، امکان شکل‌گیری تصویری جامع‌تر از شهر فراهم می‌شود و می‌توان از تصمیم‌گیری بر مبنای برداشت‌های پراکنده و متعارض فاصله گرفت.

میان تولید آمار و حکمرانی داده باید تفاوت گذاشت

نباتی‌نژاد تاکید می‌کند: با این حال معتقدم باید میان «تولید آمار» و «استقرار نظام حکمرانی داده» تمایز قائل شویم؛ مشارکت گسترده دستگاه‌ها و انتشار منظم آمارنامه، اقدامات مهمی هستند، اما اطمینان پایدار از کیفیت اطلاعات مستلزم استقرار چرخه‌ای مستمر برای تولید، اعتبارسنجی، به‌روزرسانی، تحلیل و استفاده از داده‌هاست.

وی با بیان اینکه در این زمینه، چهار موضوع اهمیت اساسی دارد، می‌گوید: نخست، باید برای هر شاخص، تعریف مشخص، روش محاسبه، منبع تولید، دستگاه مسئول و دوره زمانی به‌روزرسانی تعیین شود، برای مثال زمانی که شاخصی با عنوان دسترسی به خدمات شهری منتشر می‌شود، لازم است روشن باشد این شاخص به‌طور دقیق چگونه محاسبه شده، بر چه جمعیتی استوار است و چه محدوده مکانی را پوشش می‌دهد، زیرا بدون این شفافیت، حتی دو عدد صحیح نیز ممکن است به‌دلیل تفاوت در روش محاسبه، قابلیت مقایسه نداشته باشند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان می‌کند: دوم، اعتبارسنجی داده‌ها باید از طریق کنترل سازگاری داخلی، مقایسه با دوره‌های آماری گذشته و تطبیق با منابع معتبر دیگر ادامه پیدا کند، همچنین ضروری است مسئولیت صحت اطلاعات هر دستگاه مشخص باشد و اصلاح داده‌های اشتباه یا تغییر روش محاسبه شاخص‌ها، فرایندی مستند و قابل پیگیری داشته باشد.

نباتی‌نژاد تصریح می‌کند: سوم، باید به تفاوت میان سال انتشار آمارنامه و سال مرجع اطلاعات توجه کنیم، همه داده‌ها تنها در یک زمان تولید نمی‌شوند و بعضی شاخص‌ها به‌صورت سالانه، فصلی یا حتی روزانه قابلیت به‌روزرسانی دارند، بنابراین در کنار انتشار آمارنامه سالانه، باید سازوکاری وجود داشته باشد که مشخص کند هر داده به چه بازه زمانی مربوط است و چه زمانی باید دوباره به‌روزرسانی شود.

وی می‌افزاید: چهارم، کیفیت داده باید مستمر ارزیابی شود، اصول بنیادین آمارهای رسمی سازمان ملل متحد بر اعتبار حرفه‌ای، شفافیت روش‌ها، دسترسی برابر به اطلاعات و حفظ اعتماد عمومی تأکید دارند؛ این اصول برای مدیریت شهری نیز به‌طور کامل کاربردی هستند به‌ویژه در شرایطی که تصمیم‌های مربوط به سرمایه‌گذاری، خدمات عمومی و توزیع امکانات شهری باید با اتکا به شواهد قابل ارزیابی گرفته شوند.

رصدخانه شهری؛ حلقه اتصال داده، تحلیل و تصمیم‌گیری است

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان می‌کند: کنار تمام این موارد یک مسئله بنیادی‌تر وجود دارد که از دغدغه‌های اصلی ما در مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان بوده است؛ اینکه چگونه می‌توان از انتشار مجموعه‌های آماری به سمت استقرار یک نظام پایدار حکمرانی داده‌محور حرکت کرد؟ پاسخ این پرسش را باید در شکل‌گیری و استقرار مؤثر رصدخانه شهری اصفهان جست‌وجو کرد.

نباتی‌نژاد با تاکید بر اینکه رصدخانه شهری از نگاه حرفه‌ای، تنها یک ساختمان، پایگاه اینترنتی یا صفحه نمایش شاخص‌ها نیست، می‌گوید: رصدخانه شهری شبکه‌ای از دستگاه‌های تولیدکننده داده، مراکز علمی، تحلیلگران و تصمیم‌گیران است که با تعریف شاخص‌های مشترک، گردآوری و اعتبارسنجی اطلاعات، تحلیل روندهای شهری و انتشار نتایج، به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک می‌کند.

وی با بیان اینکه در راهنمای برنامه اسکان بشر ملل متحد برای ایجاد رصدخانه‌های شهری نیز بر همین کارکرد تأکید شده است، خاطرنشان می‌کند: رصدخانه باید امکان گردآوری، تحلیل، تفسیر و انتشار داده‌ها را فراهم کند و اطلاعات حاصل را در خدمت تدوین سیاست‌ها و ارزیابی عملکرد قرار دهد.

داده‌ها باید مسیر بودجه و پروژه‌ها را تعیین کنند

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه می‌دهد: در مرحله بعد، لازم است در فرایند تدوین و بررسی بودجه سالانه، ارتباط میان اعتبارات پیشنهادی و شاخص‌های هدف روشن باشد، برای مثال اگر هدف بهبود دسترسی محلات کم‌برخوردار به خدمات عمومی است، باید مشخص شود کدام پروژه‌ها برای تحقق این هدف طراحی شده‌اند، چه اعتباری به آن‌ها اختصاص پیدا می‌کند و با چه معیاری می‌توان میزان پیشرفت و اثربخشی آن‌ها را ارزیابی کرد.

نباتی‌نژاد خاطرنشان می‌کند: پس از اجرای پروژه نیز باید بررسی کنیم که آیا شاخص موردنظر واقعاً بهبود پیدا کرده است یا خیر؛ اگر نتیجه مورد انتظار محقق نشده، لازم است علت آن تحلیل شود و در صورت نیاز، شیوه اجرا، طراحی پروژه یا اولویت تخصیص منابع مورد بازنگری قرار گیرد؛ این همان تفاوت اساسی میان بودجه‌ریزی مبتنی بر هزینه و بودجه‌ریزی بر پایه عملکرد و نتایج است.

وی می‌گوید: برای نشان دادن اهمیت این موضوع، می‌توان به گزارش «Government at a Glance 2025» سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) اشاره کرد، طبق نتایج پیمایش سال ۲۰۲۳ این سازمان درباره دولت‌های مرکزی و فدرال، از میان ۳۳ کشور پاسخ‌دهنده، ۲۸ کشور از شکلی از بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد استفاده می‌کردند، همچنین در میان همین ۲۸ کشور، ۲۰ کشور، معادل ۷۱ درصد، از اطلاعات عملکردی برای کمک به تصمیم‌گیری درباره تخصیص منابع سالانه بهره می‌گرفتند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان تاکید می‌کند: این ارقام به شهرداری‌ها اختصاص ندارند، اما نشان می‌دهند که پیوند میان اطلاعات عملکردی، اهداف قابل اندازه‌گیری و تخصیص منابع، در نظام‌های مدیریتی پیشرفته، موضوعی جدی و قابل پیگیری است.

داده‌ها باید در تصمیم‌های واقعی مدیریت شهری اثرگذار باشند

نباتی‌نژاد با بیان اینکه در اصفهان نیز نمونه‌هایی از کاربست داده در تصمیم‌گیری‌های اجرایی وجود دارد، ادامه می‌دهد: برای مثال بر اساس گزارش منتشرشده از اظهارات معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار اصفهان در اسفند ۱۴۰۴، در مدیریت ترافیک آغاز سال تحصیلی، داده‌ها به‌صورت روزانه تحلیل می‌شدند و بر اساس شناسایی گره‌ها و تنش‌های ترافیکی، تصمیم‌های تاکتیکی و عملیاتی برای روز بعد گرفته می‌شد؛ در همان گزارش اعلام شد که طول صف‌های ترافیکی در دو هفته ابتدایی مهر نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۵۹ درصد کاهش پیدا کرده است.

وی می‌گوید: این نمونه را باید به‌عنوان تجربه‌ای از استفاده عملیاتی از داده در مدیریت ترافیک در نظر گرفت، نه نتیجه مستقیم انتشار آمارنامه ۱۴۰۴ یا فعالیت رصدخانه شهری، زیرا اهمیت آن در این است که نشان می‌دهد اطلاعات زمانی بیشترین ارزش را پیدا می‌کنند که مستمر تحلیل شوند و نتایج تحلیل، به اقدام اجرایی و ارزیابی پیامد آن منتهی شود.

رصدخانه، پایش مستمر وضعیت شهر را ممکن می‌کند

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان با تاکید بر اینکه برای نهادینه‌کردن چنین رویکردی در تمام حوزه‌های مدیریت شهری، اقدامات موردی کافی نیستند، ادامه می‌دهد: ما به یک نظام منسجم نیاز داریم که در آن شاخص‌های برنامه راهبردی، اطلاعات آمارنامه، داده‌های جاری دستگاه‌ها، تصمیم‌های بودجه‌ای و گزارش‌های عملکرد در ارتباط با یکدیگر قرار گیرند، اینجاست که نقش رصدخانه شهری اصفهان برجسته می‌شود.

نباتی‌نژاد تاکید می‌کند: اگر این رصدخانه به‌صورت مؤثر تجهیز و راه‌اندازی شود، می‌تواند علاوه بر انتشار اطلاعات، به زیرساخت مشترک پایش شاخص‌های شهر تبدیل شود؛ زیرساختی که مدیران و اعضای شورا از طریق آن تغییرات را رصد کنند، پژوهشگران بتوانند مسائل واقعی شهر را تحلیل کنند و شهروندان نیز به اطلاعات قابل فهم درباره وضعیت و روند پیشرفت شهر دسترسی داشته باشند.

وی با بیان اینکه برای تحقق این هدف، باید بتوانیم در یک مسیر مشخص حرکت کنیم، ادامه می‌دهد؛ ابتدا شاخص‌ها و مسائل اولویت‌دار را تعریف، سپس داده‌های معتبر را به‌صورت مستمر گردآوری و تحلیل کنیم و نتایج را در برنامه‌ریزی و تخصیص منابع به کار بگیریم تا در نهایت بتوانیم میزان تحقق اهداف و اثر اقدامات را ارزیابی و منتشر کنیم.

شفافیت، شهروندان را در جریان نتیجه تصمیم‌ها قرار می‌دهد

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان می‌کند: در این میان، شفافیت اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا شهروندان باید بتوانند بدانند برای حل یک مسئله مهم شهری چه هدفی تعیین شده، چه اقداماتی در دستور کار قرار گرفته، چه میزان پیشرفت حاصل شده است و منابع عمومی تا چه اندازه به نتیجه مورد انتظار منتهی شده‌اند.

نباتی‌نژاد می‌گوید: جمع‌بندی من این است که آمارنامه، رصدخانه شهری و بودجه‌ریزی مبتنی بر شواهد، سه موضوع جدا از یکدیگر نیستند، بلکه اجزای یک زنجیره واحد برای بهبود حکمرانی شهری هستند.

وی ادامه می‌دهد: آمارنامه تصویری از وضعیت شهر ارائه می‌کند، رصدخانه امکان پایش مستمر و تحلیل تغییرات را فراهم می‌آورد و نظام تصمیم‌گیری و بودجه‌ریزی باید از این اطلاعات برای انتخاب اولویت‌ها و سنجش نتایج استفاده کند.

داده‌ها باید از مرحله انتشار عبور کنند و در مدیریت شهری اثر بگذارند

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان می‌گوید: دغدغه اصلی ما در مرکز پژوهش‌های شورا این است که داده‌ها تنها تولید و منتشر نشوند، بلکه در تصمیم‌گیری‌های واقعی مدیریت شهری اثرگذار باشند؛ باید از وضعیتی عبور کنیم که اطلاعات در سامانه‌های مختلف تولید می‌شوند، اما ارتباط آن‌ها با تصمیم‌ها و نتایج اجرایی به‌اندازه کافی روشن نیست.

وی تصریح می‌کند: از همین منظر، پیگیری ایجاد و راه‌اندازی رصدخانه شهری اصفهان برای بنده تنها یک مطالبه فناورانه نیست؛ این موضوع بخشی از ضرورت اصلاح شیوه حکمرانی شهری است، در مواضع و پیگیری‌های پیشین نیز بر تسریع در تجهیز و راه‌اندازی این رصدخانه تأکید کرده‌ام، زیرا معتقدم شهر اصفهان باید به زیرساختی پایدار برای شناخت علمی مسائل خود دست پیدا کند.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان می‌گوید: رصدخانه باید بتواند اطلاعات دستگاه‌های مختلف را در چارچوبی مشخص گردآوری کند، تعاریف و روش‌های محاسبه شاخص‌ها را یکسان‌سازی کند، اطلاعات را به‌صورت مستمر به‌روزرسانی کند و زمینه استفاده از آن‌ها را برای مدیران، اعضای شورا، پژوهشگران، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و شهروندان فراهم آورد، البته در این مسیر، دسترسی عمومی به داده‌های قابل انتشار باید با رعایت محرمانگی اطلاعات شخصی و الزامات امنیتی همراه باشد.

ارزش آمارنامه زمانی آشکار می‌شود که داده به تصمیم تبدیل شود

نباتی‌نژاد می‌افزاید: آمارنامه ۱۴۰۴ یک سرمایه اطلاعاتی مهم برای اصفهان است، اما مأموریت ما نباید به انتشار سالانه آن محدود شود، باید بتوانیم این سرمایه را در قالب یک نظام یکپارچه حکمرانی داده توسعه دهیم؛ نظامی که در آن کیفیت اطلاعات قابل سنجش باشد، به‌روزرسانی داده‌ها استمرار پیدا کند و اطلاعات تولیدشده در تصمیم‌گیری و نظارت بر مدیریت شهری به کار گرفته شوند.

وی تصریح می‌کند: ارزش واقعی آمارنامه زمانی مشخص می‌شود که بتوانیم از مرحله شناخت و توصیف وضعیت شهر عبور کنیم و اطلاعات را به تصمیم‌های اجرایی، اولویت‌بندی پروژه‌ها، تخصیص منابع و ارزیابی نتایج پیوند دهیم، اگر آمارنامه به ما بگوید در چه وضعیتی هستیم، گام بعدی آن است که بر اساس همین اطلاعات مشخص کنیم کدام مسائل اولویت بیشتری دارند، منابع محدود شهر باید در چه حوزه‌هایی هزینه شوند و از اجرای هر پروژه چه نتیجه قابل اندازه‌گیری انتظار داریم.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان می‌کند: برای نمونه، اگر داده‌های جمعیتی نشان دهند که رشد جمعیت یا تغییر الگوی سکونت در منطقه‌ای از شهر اتفاق افتاده، باید بررسی کنیم آیا ظرفیت خدمات عمومی آن منطقه متناسب با این تغییرات توسعه پیدا کرده است یا خیر؛ اگر شاخص‌های دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، فضای سبز، مراکز فرهنگی یا سایر خدمات شهری از وجود شکاف میان محلات حکایت کنند، این اطلاعات باید در اولویت‌بندی مداخلات و پروژه‌های سالانه مؤثر باشند.

نباتی‌نژاد می‌گوید: داده‌های مرتبط با ترافیک، کیفیت هوا، مصرف انرژی، پسماند، وضعیت زیرساخت‌ها و شرایط اجتماعی محلات می‌توانند به شناسایی دقیق‌تر مسائل و ارزیابی راهکارهای مختلف کمک کنند، در چنین رویکردی، اولویت یک پروژه تنها نباید بر اساس میزان مطالبه‌گری، سابقه تخصیص اعتبار یا امکان اجرای سریع آن تعیین شود، بلکه لازم است شدت مسئله، تعداد شهروندان بهره‌مند، میزان محرومیت، هزینه اجرا، اثربخشی مورد انتظار و انطباق پروژه با اهداف راهبردی شهر نیز مورد توجه قرار گیرد.

حکمرانی داده‌محور، مسیر تصمیم‌گیری و پاسخگویی شهری را تغییر می‌دهد

وی ادامه می‌دهد: داده‌ها جایگزین قضاوت کارشناسی، مشارکت عمومی و مسئولیت تصمیم‌گیران نمی‌شوند، بلکه کمک می‌کنند تصمیم‌ها مستدل‌تر، شفاف‌تر و امکان ارزیابی نتایج آن‌ها بیشتر شود، در همین چارچوب در مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان، موضوع حکمرانی شهری را در قالب الگویی با عنوان «دما» دنبال کرده‌ایم؛ الگویی که متشکل از سه رکن از جمله داده‌محوری، مشارکت‌محوری و افق‌گشایی است.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان بیان می‌کند: منطق این الگو آن است که تصمیم‌گیری شهری باید از شناخت واقعیت‌ها آغاز شود، از ظرفیت دانش تخصصی و مشارکت ذی‌نفعان بهره بگیرد و در نهایت، به سمت اهداف روشن و قابل ارزیابی برای آینده شهر حرکت کند،بنابراین رصدخانه شهری در این الگو نقشی زیرساختی دارد، زیرا می‌تواند داده‌های معتبر و به‌روز را در اختیار فرایند تصمیم‌سازی قرار دهد، تغییرات وضعیت شهر را آشکار کند و امکان ارزیابی تأثیر سیاست‌ها و برنامه‌ها را فراهم آورد.

نباتی‌نژاد خاطرنشان می‌کند: برای اینکه این رویکرد در عمل محقق شود، معتقدم باید رابطه میان آمارنامه، رصدخانه شهری، برنامه راهبردی اصفهان ۱۴۱۰ و بودجه‌های سنواتی را به‌صورت مشخص تعریف کنیم، در خبرهای مربوط به رونمایی آمارنامه ۱۴۰۴ نیز به هدف‌گذاری حدود ۵۰ شاخص کلیدی شهر تا افق ۱۴۱۰ اشاره شده است، این ظرفیت می‌تواند نقطه اتکای مهمی برای پیوند برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی باشد؛ به این معنا که برای هر شاخص هدف، وضعیت پایه، مقدار مورد انتظار، افق زمانی تحقق و اقدامات اجرایی مرتبط مشخص شود.

وی تاکید می‌کند: هدف نهایی، استقرار حکمرانی داده‌محور در اصفهان است؛ حکمرانی‌ای که در آن تصمیم‌ها بر شناخت دقیق‌تر واقعیت‌ها استوار باشند، منابع شهری با توجه به اولویت‌های مستند تخصیص پیدا کند، عملکردها قابل ارزیابی باشند و دانش تولیدشده در شهر، در اختیار مدیران، دانشگاه‌ها، پژوهشگران و شهروندان قرار گیرد، به تعبیر روشن‌تر باید از شهر برخوردار از داده، به سمت شهری حرکت کنیم که با داده تصمیم می‌گیرد، با داده عملکرد خود را می‌سنجد و با داده در برابر شهروندان پاسخگوست.

وقتی اعداد راه شهر را نشان می‌دهند؛ آمارنامه یا زیرساخت حکمرانی اصفهان؟

به گزارش ایمنا، کارآمدی و حیات واقعی یک سند آماری نه در چاپ مجلدات فاخر یا ذخیره آن در سامانه‌ها، بلکه در میزان نفوذ آن در لایه‌های تصمیم‌گیری، بودجه‌ریزی و نظارت بر عملکرد شهری متجلی می‌شود.

آمارنامه زمانی به نقطه غایی کارکرد خود دست پیدا می‌کند که به مبنایی گسست‌ناپذیر برای تخصیص منابع، تعریف پروژه‌های عمرانی و سنجش اثربخشی سیاست‌ها بدل شود و فاصله‌ای میان اعداد روی کاغذ و واقعیت‌های عینی محلات باقی نگذارد.

گذار از نظام‌های مدیریتی بر پایه هزینه، به سمت حکمرانی متکی بر شواهد و نتایج ملموس، مستلزم آن است که داده‌های استاندارد آماری به‌طور پیوسته تحلیل و به اقدامات اجرایی تبدیل شوند.

با چنین رویکردی، آمارنامه از یک سند توصیفی ایستا به سرمایه‌ای راهبردی و زیرساختی پویا تغییر ماهیت می‌دهد؛ بستری که با ارتقای انضباط برنامه‌ریزی و تقویت شفافیت، پاسخگویی به مطالبات شهروندان را تضمین می‌کند و مسیر توسعه پایدار، متوازن و آینده‌نگر کلان‌شهر را هموار می‌سازد.

کد مطلب 1015736

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.