به گزارش خبرگزاری ایمنا، علی قاسم‌زاده امروز _سه‌شنبه پنجم آبان_ در دومین اجلاس نماز شهرداری اصفهان اظهار کرد: پدیده اجتماعات شبانه مردم در خیابان‌ها، پدیده‌ای نادر است که در تاریخ جوامع بشری سابقه ندارد؛ اینکه این تعداد از مردم یک شهر در خیابان‌ها گرد هم می‌آیند تا از یک ارزش یا مجموعه‌ای از ارزش‌ها دفاع کنند، اگر این اتفاق در هر جای دیگر دنیا رخ می‌داد، دانشگاه‌ها و محققان اجتماعی آن را تحلیل می‌کردند.
وی با بیان اینکه درباره خاستگاه این رفتار دست‌کم چند فرضیه می‌توان مطرح کرد، افزود: نخست آنکه مبدا این حضور را «احساس خطر و تهدید» بدانیم؛ تهدید، هوشیاری و انسجام را افزایش می‌دهد؛ همچنان‌که کسی که در جنگل صدای غرش شیر می‌شنود، به‌طور طبیعی هوشیار می‌شود، منسجم می‌شود و اعضای گروه که تا پیش از آن رها بودند، همه متحد می‌شوند و حداکثر قدرت را برای مقابله یا گریز به کار می‌گیرند، اما این فرضیه نمی‌تواند مبدا همه حضورها باشد.
شهردار اصفهان با بیان اینکه فرضیه دوم، «احساس تکلیف» است، تصریح کرد: به‌طور حتم بخشی از مردم با احساس تکلیف می‌آیند و برای دفاع از نظام و کشورشان می‌ایستند، اما تکلیف تا جایی کشش دارد و ممکن است پس از مدتی، کار احساس سختی و سنگینی کند و فرد به‌تدریج نسبت به آن اکراه پیدا کند، بنابراین نمی‌توان همه این حضور را تنها به تکلیف ربط داد، هرچند اثر آن نیز انکارشدنی نیست.
قاسم‌زاده با بیان اینکه فرضیه سوم، «لذت» است، ادامه داد: گاهی برای لذت سراغ کاری می‌رویم؛ به‌عنوان مثال شب‌ها دور هم جمع می‌شویم، دوستان را می‌بینیم و دمنوش و چای می‌خوریم و فرصت دورهمی فراهم می‌شود، اما این انگیزه نیز تداوم‌پذیر نیست؛ آنجا که لذت مبناست، با تکرار، سیری و زدگی ایجاد می‌شود؛ چنان‌که لقمه اول با لذت خورده می‌شود و در لقمه سوم، لذت کم‌تر شده است، پس لذت هم نمی‌تواند مبدا این میل باشد.
مردم بر اساس عشق، ارادت و ولایت در اجتماعات شبانه جمع می‌شوند
وی تصریح کرد: انگیزه چهارم و مبدا اصلی از نگاه من، «عشق، ارادت و ولایت» است؛ حضور شبانه مردم را فقط با احساس تهدید، فقط با ادای تکلیف و ادای دین و فقط با دورهمی و لذت با هم بودن نمی‌توان فهمید؛ مردم بر اساس یک مبدا درونی که عشق و ارادت و ولایت است جمع می‌شوند.
شهردار اصفهان با اشاره به اینکه اهمیت طرح این بحث آن است که اگر ساعت و شرایط این اجتماع‌ها را ندانیم، درک موضوع دشوار می‌شود، تاکید کرد: در شب عاشورا، حضرت اباعبدالله الحسین (ع) تکلیف اصحاب را ساقط کرد و فرمود تکلیفی بر شما نیست؛ آنانی ماندند که ارادت و ولایتشان قوی بود. یعنی عنصری در کار است که فراتر از عقلانیت، فراتر از غریزه و ترس و فراتر از تکلیف و ادای دین است.
قاسم‌زاده با اشاره به عنصر ارادت و ولایت گفت: آنجا که پای عشق و ارادت میان می‌آید، ترس و لذت‌ها از میدان خارج می‌شوند و مردم تا وقتی امر مولا باشد در میدان می‌مانند.
ولایت، امام و امت را به یک اراده واحد تبدیل می‌کند
وی با بیان اینکه حضور مردم در میدان، مظهر و تجلی رابطه امام و امت و ولایتی است که میان امام و امت حاکم است، تصریح کرد: رهبر شهید ایران در کتاب «ولایت» تعریف دومی از مفهوم ولایت ارائه می‌دهند و می‌فرمایند ولایت همان انسجام، نزدیکی، ارتباط و تعلق عاطفی‌ای است که امام و امت را به هم متصل می‌کند و چنان پیوستگی ایجاد می‌کند که امام و امت یک اراده واحد می‌شوند؛ چنان‌که فرد به صرف ارادت و ولایتی که به امام پیدا می‌کند، حتی جایی که عقلانیت آن کشش را نداشته باشد، وارد عرصه می‌شود.
شهردار اصفهان خاطرنشان کرد: هشت سال دفاع مقدس نمونه کامل‌تری از این ماجراست؛ در آن دوران نیز آنچه غالب بود نه تکلیف، بلکه ارادت و ولایت بود.
قاسم‌زاده ادامه داد: با این ملاک می‌توان عمق اجتماعات شبانه را در این نظام درک کرد و فهمید چرا مردم بیش از ۲۰۰ شب در سرما، گرما، زیر برف و باران در اطاعت از امامت، پای نظام و انقلاب و کشورشان ایستادگی کردند.
مستندسازی اجتماعات شبانه مردم وظیفه‌ای سنگین بر دوش معاصران است
وی با بیان اینکه همه اندیشمندان باید برای این پدیده اجتماعی وقت بگذارند و از کنار آن به‌سادگی نگذرند، عنوان کرد: از اکنون باید مستندسازی کرد؛ با خود مردم مصاحبه کرد و کتاب تولید کرد؛ درباره این پدیده تاکنون در اصفهان پژوهش‌های کیفی انجام شده است که پژوهشگران رفته‌اند در میدان و با مردم سخن گفته‌اند.
شهردار اصفهان با تاکید بر اینکه جامعه‌شناسان و روانشناسان باید تحلیل کنند و اسلام‌شناسان نیز این پدیده را تبیین کنند، ادامه داد: این پدیده ممکن است در آینده تکرار نشود و ما معاصران وظیفه‌ای سنگین برای فهم، مستندسازی و تبیین این پدیده بزرگ اجتماعی داریم.
نظر شما