به گزارش خبرگزاری ایمنا، صنایع سنگین کشور در رویارویی با تحریم‌های بین‌المللی و ناترازی‌های انرژی، با دو راهی توقف یا تحول روبه‌رو هستند، طرح پروژه‌های زیرساختی بزرگ همچون احداث نیروگاه‌های خورشیدی اختصاصی و طرح‌های انتقال آب، نشان‌دهنده تغییر فاز صنعت از مطالبه‌گری سنتی از دولت به سمت خوداتکایی زیرساختی و مدیریت هوشمند منابع است. این اقدام، امنیت انرژی تولید را در بلندمدت تضمین می‌کند.
در اقتصاد جهانی امروز، مزیت رقابتی تنها به قیمت تمام‌شده محدود نمی‌شود، بلکه استانداردهای زیست‌محیطی و کربن‌زدایی نقشی تعیین‌کننده دارند. ورود به عرصه هوش مصنوعی، دیجیتالی‌سازی فرایندها و حرکت به‌سوی فولاد سبز، نشان‌دهنده تطبیق هوشمندانه صنایع پیشروی ایران به‌ویژه قطب‌های صنعتی همچون اصفهان با موج چهارم انقلاب صنعتی است.
یکی از ارزشمندترین گزاره‌های این متن، بازتعریف بومی‌سازی است، انتقال تمرکز از تامین و بازتولید قطعات ساده به خلق دانش فنی و تعامل عمیق با شرکت‌های دانش‌بنیان، نشان‌دهنده عمق‌بخشی به زنجیره ارزش است. این رویکرد، اقتصاد دانش‌بنیان را از حاشیه به متن خطوط تولید منتقل می‌کند، به‌طوری‌که امنیت تولید، فراتر از توسعه ظرفیت با احداث زیرساخت‌های انرژی و تامین پایدار آب زمانی به مزیت راهبردی تبدیل می‌شود که وابستگی عملیاتی صنعت به منابع محدود را کاهش دهد و تداوم تولید را تضمین کند.
در این میان فولاد سبز، یک ضرورت اقتصادی و تجاری کاهش شدت انتشار کربن تنها موضوعی زیست‌محیطی نیست، بلکه می‌تواند بر دسترسی به بازارها، هزینه‌های صادراتی و جایگاه رقابتی تولیدکنندگان فولاد اثر بگذارد، از این‌رو حکمرانی تکنولوژیک، نیازمند شاخص‌های عملکردی به‌ویژه سنجش بهره‌وری انرژی، شدت انتشار کربن، سهم فناوری داخلی، میزان توقف خطوط تولید و بازده سرمایه‌گذاری‌های فناورانه می‌تواند فاصله میان اهداف راهبردی و نتایج واقعی را روشن کند.
حکمرانی تکنولوژیک؛ دکترین نوین بازدارندگی در گذاری صنعتی
در همین راستا مینا جعفری، کارشناس ارشد تحلیل‌های اقتصادی و استراتژیک حوزه صنعت با تاکید بر حکمرانی تکنولوژیک؛ پیشران عبور از گذار صنعتی در دکترین پساجنگ گفت: در دوران پساجنگ اقتدار ملی بیش از میدان‌های نبرد، در خطوط تولید و توان صنعتی کشورها معنا پیدا می‌کند جایی که فولاد به مؤلفه‌ای راهبردی در حکمرانی صنعتی و بازدارندگی اقتصادی تبدیل می‌شود.
وی با بیان اینکه در ادبیات توسعه، مفهوم پساجنگ تنها به‌معنای سکوت توپخانه‌ها نیست، بلکه سرآغاز دورانی است که در آن اقتدار ملی از میدان‌های نبرد به خطوط تولید منتقل می‌شود، اظهار کرد: امروز، صنعت فولاد ایران و در قلب آن صنایع فولادی اصفهان، در میانه یک نبرد تمام‌عیار اقتصادی، وظیفه‌ای فراتر از تولید محصول برعهده دارند؛ وظیفه‌ای از جنس حکمرانی صنعتی و بازدارندگی اقتصادی.
کارشناس ارشد تحلیل‌های اقتصادی و استراتژیک حوزه صنعت با اشاره به اینکه حکمرانی صنعتی در عصر حاضر، دیگر به معنای مدیریت سنتی منابع و نیروی کار نیست، افزود: نگاهی به رویکردهای اخیر در لایه سیاست‌گذاری صنایع فولادی، نشان می‌دهد که تکنولوژی نه یک ابزار جانبی، بلکه هسته مرکزی دکترین توسعه قرار گرفته است، این همان نقطه‌ای است که در آن، نگاه کلان حاکمیتی با تخصص عملیاتی گره می‌خورد.
تکنولوژی؛ سلاح عبور از تنگناهای راهبردی
جعفری تصریح کرد: در دکترین پساجنگ، صنعت فولاد با دو چالش راهبردی تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت‌های انرژی روبه‌رو است، چالش‌هایی که عبور از آن‌ها مستلزم اتکا به دانش بومی، توسعه فناوری و سرمایه‌گذاری هوشمندانه در زیرساخت‌های پایدار است.
وی ادامه داد: احداث نیروگاه خورشیدی ۵۲۲ مگاواتی و اجرای پروژه‌های کلان انتقال آب، فراتر از طرح‌های زیرساختی، نمادی از پیوند فناوری با پایداری تولید و رویکردی آینده‌نگر در حکمرانی صنعتی به شمار می‌روند؛ رویکردی که با درک پیچیدگی‌های اقتصاد سیاسی انرژی، تقویت تاب‌آوری و امنیت تولید را در افق بلندمدت دنبال می‌کند.
انقلاب صنعتی چهارم و بازخوانی جایگاه فولاد سبز
کارشناس ارشد تحلیل‌های اقتصادی و استراتژیک حوزه صنعت با بیان اینکه در چشم‌انداز جدید تجارت جهانی، کربن‌زدایی و کاهش انتشار آلاینده‌ها به یکی از معیارهای تعیین‌کننده رقابت‌پذیری صنایع تبدیل شده است، گفت: حرکت به‌سوی فولاد سبز، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین کاهش آلایندگی، هوش مصنوعی در پایش خطوط تولید و دیجیتالی‌سازی فرایندها، بیانگر گذار به حکمرانی صنعتی برپایه فناوری و نوآوری است؛ مسیری که می‌تواند ضمن ارتقای بهره‌وری و پایداری زیست‌محیطی، الگویی برای تحول فناورانه در سراسر زنجیره ارزش صنعت فولاد کشور فراهم آورد.
رویکرد حمایتی؛ بومی‌سازی فراتر از قطعه‌سازی
وی با اشاره به اینکه در الگوی نوین حکمرانی صنعتی، بومی‌سازی از تامین و بازتولید قطعات فراتر رفته و به خلق دانش فنی، توسعه فناوری و تقویت زیست‌بوم نوآوری گسترش یافته است، گفت: حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و انتقال دستاوردهای فناورانه به صنایع پایین‌دستی، می‌تواند ضمن تقویت زنجیره ارزش، زمینه‌ساز اشتغال پایدار و رونق اقتصادی در سطح ملی باشد.
کارشناس ارشد تحلیل های اقتصادی و استراتژیک حوزه صنعت افزود: صنعت فولاد در دوران پساجنگ، بیش از هر زمان دیگری به مدیریتی نیاز دارد که با شناخت تحولات فناورانه و پایبندی به اصول حکمرانی راهبردی، مسیر گذار صنعتی را هدایت کند. هم‌افزایی در تصمیم‌گیری، بهره‌گیری از تخصص و تمرکز بر فناوری‌های پیشران، از مؤلفه‌های کلیدی ارتقای توان رقابتی و عبور از چالش‌های پیش‌رو به شمار می‌روند.
جعفری با بیان اینکه تلفیق نوآوری، اتکا به ظرفیت‌های داخلی و ثبات در سیاست‌گذاری و مدیریت کلان، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت جایگاه صنعت فولاد ایران در منطقه و تسریع حرکت به‌سوی اقتصاد دانش‌بنیان باشد، خاطرنشان کرد: آینده صنعتی کشور به صنایعی تعلق دارد که با سرمایه‌گذاری در دانش، جسارت در نوآوری و نگاهی بلندمدت، ظرفیت‌های امروز را به مزیت‌های رقابتی فردا تبدیل می‌کنند.
نظر شما