به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، ورزش شهروندی طی سال‌های اخیر جایگاه پررنگ‌تری در برنامه‌های مدیریت شهری پیدا کرده است، شهرداری‌ها که زمانی فعالیت آن‌ها در حوزه ورزش بیشتر به نگهداری سالن‌ها، زمین‌های ورزشی و برگزاری مسابقات محدود می‌شد، اکنون از احداث مجموعه‌های چندمنظوره، توسعه ورزش بانوان، برگزاری رقابت‌های محله‌ای و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بزرگ ورزشی سخن می‌گویند.
بررسی گزارش‌های منتشرشده از عملکرد شهرداری‌های تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و کرج نشان می‌دهد که این کلان‌شهرها با رویکردها و امکانات متفاوت، تلاش کرده‌اند سهم بیشتری در توسعه ورزش همگانی داشته باشند؛ هرچند میزان سرمایه‌گذاری، گستردگی مشارکت شهروندان و وضعیت بهره‌برداری از پروژه‌ها در آن‌ها یکسان نیست.
تهران؛ مشارکت میلیونی در مسابقات قهرمان شهر
در پایتخت، اقبال عمومی از برنامه‌های حوزه تربیت‌بدنی و ورزش همگانی بسیار است و متولی ورزش در شهرداری تلاش کرده است از این اقبال به نفع اجرای همایش‌های ورزشی پرجمعیت بهره بگیرد.
حسین اوجاقی، مدیرعامل سازمان ورزش شهرداری تهران در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به توجه ویژه شهرداری تهران به مقوله ورزش و نشاط اجتماعی، از راه‌اندازی ۵۵ مجموعه ورزشی، بازسازی ۲۸۹ مجموعه و اجرای عملیات احداث ۵۴ مجموعه دیگر طی دوره چهارساله مورد بررسی خبر می‌دهد.
کنار توسعه امکانات، مسابقات «قهرمان شهر» به یکی از برنامه‌های شاخص ورزش همگانی تهران تبدیل شده است و بر اساس اعلام مدیرعامل سازمان ورزش شهرداری تهران، در چهارمین دوره این مسابقات بیش از یک میلیون نفر مشارکت داشته‌اند.
اوجاقی عنوان می‌کند: فعالیت حدود ۱۰۵۰ ایستگاه ورزش صبحگاهی و عصرگاهی، شامل ۷۰۰ ایستگاه ویژه بانوان و ۳۵۰ ایستگاه آقایان، بخش دیگری از برنامه‌های ورزش شهروندی پایتخت است.
وی سرانه فضای ورزشی تهران را ۰.۵۷ متر مربع به ازای هر نفر اعلام کرده است که با احتساب فضاهای روباز به ۰.۹۸ متر مربع می‌رسد؛ هرچند این آمار ممکن است با سرانه‌های جهانی فاصله داشته باشد اما در حیطه سرانه‌های ملی و با توجه به تراکم جمعیت پایتخت، موثر و پرفایده به نظر می‌رسد.
اصفهان؛ اعتبارات ورزش ۳۰ برابر شد
در اصفهان، افزایش اعتبارات حوزه ورزش و تفریح از مهم‌ترین تحولات اعلام‌شده در دوره ششم مدیریت شهری است؛ علی صالحی، رئیس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شورای اسلامی شهر اصفهان اعلام کرده است: اعتبارات معاونت ورزشی و تفریحی سازمان فرهنگی شهرداری از حدود چهار میلیارد تومان در آغاز دوره ششم به ۱۲۰ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است؛ رشدی که به گفته وی، بیانگر ۳۰ برابر شدن اعتبارات این حوزه است.
رئیس کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شورای اسلامی شهر اصفهان از افتتاح ۳۰ سالن ورزشی در محلات و مجاورت مساجد و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از ۲۰ مرکز دیگر خبر داده است؛ فراخوان ۲۰ زمین ورزشی روباز و اجرای طرح تفریحات خانوادگی در ۱۰ نقطه شهر نیز از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده است.
شهرداری اصفهان در دوره مدیریت علی قاسم‌زاده، توسعه ورزش همگانی را از طریق همکاری با فدراسیون ورزش‌های همگانی نیز دنبال کرده است. امضای تفاهم‌نامه اجرای طرح «شهر فعال» در خرداد ۱۴۰۵، بخشی از این رویکرد به‌شمار می‌رود.
از سوی دیگر، مسابقات جام مولای عرشیان و بانوی قدسیان همچنان از برنامه‌های اصلی ورزش شهروندی اصفهان است و برای بیست‌وسومین دوره آن، مشارکت حدود ۲۵ هزار ورزشکار پیش‌بینی شده بود.
مشهد؛ سرمایه‌گذاری در مجموعه‌های بزرگ و ورزش بانوان
در مشهد، مدیریت شهری علاوه بر توسعه سالن‌های ورزشی محله‌ای، اجرای پروژه‌های بزرگ ورزشی را در دستور کار قرار داده است؛ محمدرضا قلندرشریف، شهردار مشهد توسعه زیرساخت‌های ورزشی در مناطق کم‌برخوردار را از سیاست‌های دوره ششم مدیریت شهری عنوان کرده و بر افزایش دسترسی نوجوانان و جوانان به امکانات ورزشی تأکید داشته است.
یکی از پروژه‌های شاخص این دوره، کمپ ورزشی شهدای شهرداری در منطقه ۱۲ مشهد است؛ مجموعه‌ای شش هکتاری که با اعتبار اعلام‌شده حدود دو هزار میلیارد تومان در حال احداث بوده و طبق یکی از گزارش‌های اجرایی، به پیشرفت فیزیکی ۵۲ درصد رسیده است.
این مجموعه قرار است امکاناتی همچون زمین‌های چمن طبیعی و مصنوعی، سالن‌های ورزشی، مجموعه آبی و فضاهای اقامتی ورزشکاران را در بر بگیرد؛ شهرداری مشهد از وجود بیش از ۵۲ سالن ورزشی سرپوشیده، ۵۰ زمین چمن مصنوعی و ۱۳۰ زمین ورزشی روباز آسفالته در شبکه امکانات خود خبر داده است.
در حوزه ورزش بانوان نیز احداث مجموعه ورزشی بوستان بهشت با زیربنای حدود سه هزار متر مربع، توسعه زمین فوتبال ویژه بانوان در بوستان ملت و افزایش بوستان‌های اختصاصی زنان از جمله برنامه‌های اعلام‌شده است.
شهردار مشهد هدف‌گذاری برای توسعه بوستان‌های اختصاصی بانوان به ۱۸ مجموعه با مجموع مساحت ۸۳ هکتار تا پایان دوره ششم را نیز مطرح کرده است.
شیراز؛ ورزش در پیوند با نشاط اجتماعی
در شیراز، مدیریت شهری تلاش کرده است توسعه زیرساخت‌های ورزشی را با برگزاری رویدادهای عمومی و افزایش نشاط اجتماعی پیوند دهد؛ محمدحسن اسدی، شهردار شیراز توسعه امکانات فرهنگی و ورزشی را از محورهای برنامه‌های چهار سال اخیر مدیریت شهری معرفی کرده است.
مهر ۱۴۰۵ و در قالب نودمین رویداد جهش عمرانی شهرداری، پنج سالن ورزشی در مناطق مختلف شیراز افتتاح و عملیات اجرایی سالن اختصاصی بانوان در مجموعه کارگر نیز آغاز شد.
شهردار شیراز با اشاره به برنامه‌های ورزش همگانی شهر، از برگزاری پنج دوره پیاده‌روی بزرگ خانوادگی طی چهار سال اخیر خبر داده و اعلام کرده است: بر اساس گزارش رسانه ملی، در رویداد سال گذشته بیش از ۲۰۰ هزار نفر مشارکت داشته‌اند.
به گفته شهردار شیراز، طی شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۲۰ رویداد پیاده‌روی محله‌ای برگزار شده است؛ در کنار این رویدادها فعالیت ۹۰ ایستگاه ورزش صبحگاهی و برگزاری مسابقات محله‌ای از دیگر برنامه‌های شهرداری بوده است.
محمدعلی چوبینی، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز نیز خاطرنشان می‌کند: تعرفه استفاده از سالن‌های ورزشی شهرداری حدود ۵۰ درصد پایین‌تر از مراکز مشابه تعیین شده است؛ این سیاست در صورت پوشش مناسب محلات و تداوم اجرا، می‌تواند زمینه استفاده گروه‌های بیشتری از شهروندان از امکانات ورزشی را فراهم کند.
تبریز؛ ۹۰ طرح ورزشی در دوره ششم
در تبریز نیز توسعه زیرساخت‌های ورزشی یکی از محورهای برنامه‌های مدیریت شهری بوده است؛ یعقوب هوشیار، شهردار تبریز از اجرای ۹۰ طرح ورزشی در این شهر خبر می‌دهد که کمک می‌کنند تا ورزش همگانی قوت بگیرد.
به گفته وی، این طرح‌ها شامل ۲۵ سالن ورزشی، دو استخر و مجموعه‌ای از زمین‌ها و زیرساخت‌های ورزشی است که با هدف افزایش سرانه ورزش و گسترش دسترسی شهروندان تعریف شده‌اند.
در این دوره، سالن چندمنظوره امیرکبیر با هزینه ۴۰ میلیارد تومان، سالن شهید هادی رزقی با هزینه اعلام‌شده ۴۵ میلیارد تومان و سالن ورزشی بانوان الغدیر با اعتبار ۳۸ میلیارد تومان از جمله مجموعه‌های افتتاح‌شده بوده‌اند، همچنین پروژه مجموعه ورزشی «بانوی شهر» در زمینی به مساحت حدود ۹۰۰۰ متر مربع در دست اجرا قرار داشته است.
در بخش ورزش همگانی نیز میرمعصوم سهرابی، مدیرعامل باشگاه ورزشی شهرداری تبریز از مشارکت ۱۷ هزار نفر در برنامه تابستانی «تابستونتو با ورزش بساز» خبر می‌دهد.
کرج؛ ورزش محلات در کانون برنامه‌ها
در کرج، مسابقات ورزش محلات از مهم‌ترین برنامه‌های شهرداری در حوزه مشارکت شهروندان بوده است؛ بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مسئولان ورزش شهرداری در هشتمین دوره این مسابقات بیش از ۳۶ هزار ورزشکار در بیش از ۴۰ رشته ورزشی مشارکت داشته‌اند.
در کنار مسابقات، احداث سالن چندمنظوره ورزشی و مدیریت بحران مهرشهر با زیربنای حدود ۲۱۵۰ متر مربع از جمله پروژه‌های بهره‌برداری‌شده در بهمن ۱۴۰۴ بوده است؛ شهرداری کرج طرح احداث سه زمین چمن مصنوعی در محدوده بلوار مطهری و چهار زمین تنیس در مهرشهر را با استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاران مطرح کرده است.
از سوی دیگر در بودجه سال ۱۴۰۵ حدود هزار میلیارد تومان برای مجموع فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری پیش‌بینی شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد مسئله ورزش در شهرداری‌ها از موضوعات مورد توجه است و کلان‌شهرها سهم قابل توجهی به این مسئله اختصاص می‌دهند.
در کنار اقدامات اجرایی، موضوع دسترسی شهروندان به امکانات ورزشی نیز مورد توجه اعضای شورای اسلامی شهر قرار گرفته است. برخی اعضای شورا نسبت به نحوه بهره‌برداری از سالن‌های ورزشی، افزایش احتمالی هزینه استفاده شهروندان و تأخیر در احداث مجموعه‌های ورزشی محلات کم‌برخوردار انتقاد کرده‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد که در کنار تعداد مجموعه‌های ساخته‌شده، شیوه بهره‌برداری و امکان استفاده واقعی شهروندان از امکانات نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
نقش شهرداری در ورزش؛ از ایده تا اجرا
محمدرضا هنرور، کارشناس برنامه‌ریزی شهری با اشاره به افزایش سرمایه‌گذاری شهرداری‌های کلان‌شهرها در حوزه ورزش به خبرنگار ایمنا می‌گوید: توسعه زیرساخت‌های ورزشی و گسترش برنامه‌های همگانی، یکی از ضرورت‌های مدیریت شهری امروز است.
وی می‌افزاید: نباید فراموش کرد که هدف نهایی از احداث سالن‌ها، زمین‌های ورزشی و برگزاری مسابقات تنها افزایش تعداد پروژه‌ها یا ثبت آمار مشارکت نیست.
کارشناس حوزه شهر عنوان می‌کند: آنچه اهمیت دارد، تبدیل ورزش به بخشی از زندگی روزمره شهروندان است؛ موضوعی که می‌تواند در ارتقای سلامت عمومی، کاهش کم‌تحرکی، افزایش تعاملات اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی شهری نقش داشته باشد.
هنرور با تأکید بر ضرورت توزیع عادلانه امکانات ورزشی خاطرنشان می‌کند: یکی از چالش‌های مهم کلان‌شهرها، تمرکز بخشی از امکانات ورزشی در مناطق برخوردار و محدودیت دسترسی ساکنان محلات کم‌برخوردار است، از این رو افزایش سرانه ورزشی زمانی ارزشمند خواهد بود که با عدالت فضایی همراه باشد.
وی اضافه می‌کند: ساخت یک مجموعه بزرگ ورزشی در نقطه‌ای از شهر به معنای بهبود دسترسی همه شهروندان نیست، در مقابل ایجاد فضاهای ورزشی کوچک، استاندارد و در دسترس در محلات می‌تواند فرصت فعالیت بدنی را برای گروه‌های بیشتری از مردم به‌ویژه زنان، کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت فراهم کند.
کارشناس برنامه‌ریزی شهری با اشاره به آمار منتشرشده از مشارکت هزاران و حتی میلیون‌ها شهروند در مسابقات ورزشی شهرداری‌ها ادامه می‌دهد: برگزاری رویدادهای گسترده ورزشی می‌تواند نقش مؤثری در ایجاد انگیزه و افزایش نشاط اجتماعی داشته باشد، اما نباید تعداد شرکت‌کنندگان در یک مسابقه یا همایش را با تعداد ورزشکاران دائمی اشتباه گرفت.
هنرور اظهار می‌کند: مدیریت شهری باید برنامه‌هایی طراحی کند که شهروندان پس از پایان مسابقات نیز به فعالیت بدنی ادامه دهند؛ ایجاد شبکه پایدار ورزش محلات، استفاده هدفمند از بوستان‌ها و فضاهای عمومی، آموزش مربیان و کاهش هزینه دسترسی به امکانات ورزشی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به استمرار فعالیت بدنی کمک کند.
به گزارش ایمنا، کارنامه ورزشی شهرداری‌ها را نمی‌توان تنها با تعداد سالن‌های افتتاح‌شده، هزینه پروژه‌ها یا جمعیت حاضر در مسابقات سنجید؛ معیار مهم‌تر، میزان دسترسی شهروندان به امکانات ورزشی نزدیک، ایمن و مقرون‌به‌صرفه و توان مدیریت شهری در تبدیل ورزش از رویدادی مناسبتی به بخشی پایدار از زندگی روزمره شهروندان است.
نظر شما