به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، اعتماد اجتماعی یکی از مولفه‌های مهم کیفیت زندگی در شهرها و جوامع امروزی است که می‌تواند بر روابط میان شهروندان، مشارکت اجتماعی، همکاری‌های جمعی و احساس تعلق به جامعه تأثیر بگذارد. میزان اعتماد افراد به یکدیگر همچنین می‌تواند در شکل‌گیری تعاملات روزمره، استفاده از فضاهای عمومی و همکاری برای حل مسائل مشترک شهری نقش داشته باشد، با این حال، سنجش اعتماد اجتماعی به عوامل متعددی وابسته است و نمی‌توان آن را تنها با شاخص‌های اقتصادی یا سطح توسعه کشورها توضیح داد.
بر اساس داده‌های شاخص جهانی اعتمادپذیری سال ۲۰۲۶ که از سوی مؤسسه پژوهشی ایپسوس منتشر شده و در گزارشی از ویژوال کپیتالیست بررسی شده است؛ هند با ۵۳ درصد در صدر کشورهای دارای بالاترین میزان اعتماد به هم‌وطنان قرار دارد، پس از آن، آرژانتین با ۴۶ درصد و مکزیک با ۴۵ درصد رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند. اسپانیا با ۴۱ درصد در جایگاه چهارم ایستاده است و نیوزیلند و ایرلند نیز هر کدام با ۴۰ درصد در رتبه بعدی قرار دارند.
این نظرسنجی با مشارکت ۲۳ هزار و ۵۳۷ بزرگسال از ۳۱ کشور جهان و در فاصله نوزدهم ژوئن تا سوم ژوئیه ۲۰۲۶ انجام شده است. نتایج آن نشان می‌دهد که اعتماد به مردم عادی در کشورهای مختلف تفاوت قابل‌توجهی دارد و بعضی کشورهای آمریکای لاتین، برخلاف تصورهای رایج درباره رابطه میان توسعه اقتصادی و اعتماد اجتماعی، در جایگاه‌های بالای جدول قرار گرفته‌اند.
هند در صدر اعتماد اجتماعی جهان
هند با ثبت ۵۳ درصد پاسخ مثبت، بالاترین میزان اعتماد به هم‌وطنان را در این بررسی به‌دست آورده است. در این کشور، ۲۱ درصد پاسخ‌دهندگان مردم عادی را غیرقابل اعتماد دانسته‌اند و باقی افراد در میانه طیف اعتماد و بی‌اعتمادی قرار گرفته‌اند.
پیوندهای خانوادگی و اجتماعات محلی می‌توانند بخشی از زمینه اجتماعی این نتیجه را توضیح دهند. پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که اعتماد به اعضای خانواده و همسایگان در میان هندی‌ها اهمیت زیادی دارد؛ هرچند اعتماد به خانواده و آشنایان معادل اعتماد به عموم مردم نیست و نمی‌توان این عامل را به‌تنهایی علت جایگاه هند در رتبه‌بندی دانست.
نتایج پیشین نیز از سطح بالای اعتماد اجتماعی در هند حکایت داشته است. در یک نظرسنجی ایپسوس در سال ۲۰۲۲، حدود ۵۶ درصد هندی‌ها هم‌وطنان خود را قابل اعتماد ارزیابی کرده بودند، با این حال، در تفسیر داده‌های جدید باید به محدودیت‌های روش نظرسنجی توجه کرد، زیرا نظرسنجی‌های آنلاین در هند ممکن است بیشتر بازتاب‌دهنده دیدگاه گروه‌های شهری، تحصیل‌کرده و برخوردار باشند و نتوانند تصویر کاملی از کل جمعیت ارائه دهند.
آمریکای لاتین؛ حضوری پررنگ در میان کشورهای قابل اعتماد
یکی از نکات قابل‌توجه این رتبه‌بندی، جایگاه کشورهای آمریکای لاتین است. آرژانتین و مکزیک به‌ترتیب رتبه‌های دوم و سوم را کسب کرده‌اند و شیلی نیز با ۳۷ درصد در میان ۱۰ کشور نخست قرار گرفته است. کلمبیا با ۳۴ درصد و پرو با ۳۳ درصد در بخش میانی جدول جای دارند.
در آرژانتین، ۴۶ درصد پاسخ‌دهندگان مردم عادی را قابل اعتماد می‌دانند، در حالی که این رقم در مکزیک ۴۵ درصد است. در شیلی نیز سهم افراد دارای چنین دیدگاهی به ۳۷ درصد می‌رسد. با وجود این، میزان بی‌اعتمادی در این کشورها یکسان نیست، برای مثال، ۲۱ درصد پاسخ‌دهندگان شیلیایی، ۲۲ درصد کلمبیایی‌ها و ۲۲ درصد پرویی‌ها مردم عادی را غیرقابل اعتماد ارزیابی کرده‌اند.
این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که قرار گرفتن کشورها در رتبه‌های بالای اعتماد به معنای نبود بی‌اعتمادی اجتماعی نیست. برای شناخت دقیق‌تر وضعیت هر جامعه، باید هم‌زمان سهم افراد دارای اعتماد، افراد بی‌اعتماد و کسانی را که در موضعی میانه قرار دارند، بررسی کرد.
اروپا؛ از جایگاه بالای اسپانیا تا اعتماد متوسط در آلمان و ایتالیا
در میان کشورهای اروپایی، اسپانیا با ۴۱ درصد بالاترین جایگاه را در این رتبه‌بندی دارد و پس از آن ایرلند و هلند با ۴۰ و ۳۹ درصد قرار گرفته‌اند. فرانسه با ۳۶ درصد، لهستان، آلمان و بلژیک با ارقام متفاوت و در محدوده ۳۲ تا ۳۵ درصد، در بخش میانی جدول دیده می‌شوند.
بریتانیا نیز با ۳۴ درصد در رتبه مشترک پانزدهم قرار دارد. در مقابل، ایتالیا با ۲۹ درصد و سوئد با ۲۸ درصد سهم کمتری از پاسخ‌دهندگان دارای اعتماد به هم‌وطنان را ثبت کرده‌اند. مجارستان نیز با ۲۰ درصد در میان سه کشور انتهایی جدول قرار دارد.
این اختلاف‌ها نشان می‌دهد که نمی‌توان اعتماد اجتماعی را ویژگی یکپارچه کشورهای اروپایی دانست. حتی میان کشورهایی که از نظر سطح توسعه اقتصادی یا بعضی ساختارهای نهادی شباهت‌هایی دارند، برداشت شهروندان از قابل اعتماد بودن دیگران می‌تواند متفاوت باشد.
کشورهای آسیایی در دو سوی جدول
در میان کشورهای آسیایی بررسی‌شده، هند در جایگاه نخست قرار دارد، اما بعضی دیگر از اقتصادهای منطقه در رتبه‌های پایین‌تری دیده می‌شوند. کره جنوبی با ۲۵ درصد و سنگاپور با ۲۴ درصد در میان کشورهای انتهایی جدول هستند. ژاپن نیز با ۱۶ درصد کمترین میزان اعتماد به مردم عادی را در میان ۳۱ کشور بررسی‌شده ثبت کرده است.
با این حال، پایین بودن سهم پاسخ‌دهندگان دارای اعتماد در ژاپن به معنای آن نیست که اکثریت مردم این کشور به دیگران بی‌اعتماد هستند. در واقع، ۶۴ درصد پاسخ‌دهندگان ژاپنی گزینه میانی مقیاس پنج‌درجه‌ای نظرسنجی را انتخاب کرده‌اند؛ سهمی که از تمام کشورهای دیگر این بررسی بیشتر است. در این مقیاس، انتخاب گزینه میانی الزاماً به معنای بی‌اعتمادی نیست، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده نداشتن موضعی قاطع در این زمینه باشد.
در کره جنوبی و سنگاپور نیز بخش قابل‌توجهی از پاسخ‌دهندگان در میانه طیف اعتماد و بی‌اعتمادی قرار گرفته‌اند، بنابراین رتبه پایین این کشورها را باید در کنار شیوه توزیع پاسخ‌ها ارزیابی کرد، نه اینکه آن را به‌تنهایی نشانه گسترش بی‌اعتمادی اجتماعی دانست.
ترکیه؛ بالاترین میزان بی‌اعتمادی در میان کشورهای بررسی‌شده
ترکیه در این رتبه‌بندی وضعیت متفاوتی دارد. تنها ۲۳ درصد پاسخ‌دهندگان ترکیه‌ای مردم عادی را قابل اعتماد دانسته‌اند، در حالی که ۳۳ درصد آن‌ها چنین افرادی را غیرقابل اعتماد ارزیابی کرده‌اند. این اختلاف، ترکیه را به کشوری تبدیل می‌کند که در آن میزان بی‌اعتمادی از اعتماد بیشتر است؛ وضعیتی که در کنار مجارستان و ژاپن، تنها نمونه‌های ثبت‌شده در این بررسی محسوب می‌شود.
بعضی یافته‌های پژوهشی پیشین می‌توانند زمینه اجتماعی این وضعیت را روشن‌تر کنند، هرچند رابطه علت و معلولی مستقیمی میان آن‌ها و نتایج نظرسنجی سال ۲۰۲۶ اثبات نشده است. بر اساس یک بررسی مرکز پژوهشی پیو در سال ۲۰۲۴، ۷۷ درصد بزرگسالان ترکیه از وجود تعارض‌های شدید میان هواداران احزاب سیاسی مختلف خبر داده بودند، همچنین ۵۹ درصد پاسخ‌دهندگان از اختلاف‌های عمده میان گروه‌های قومی سخن گفته بودند.
نظر شما