به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، رشد جمعیت شهری، گسترش بسته‌بندی‌های پلاستیکی و ضعف زیرساخت‌های بازیافت، موجب شده‌اند که بعضی از شهرهای جهان با انباشت زباله، آلودگی رودخانه‌ها و دریاها و افزایش فشار بر زمین و منابع طبیعی، روبه‌رو شوند. در واقع همه این شهرها، وضعیت یکسانی ندارند و در بعضی موارد، تهدید اصلی نه حجم زباله، بلکه ضعف زیرساخت‌ها یا آلودگی ناشی از دفع غیراصولی آن‌ها است.
بر اساس گزارش‌های بین‌المللی منتشرشده تا سال ۲۰۲۶، مسئله اصلی فقط مقدار زباله تولیدشده نیست، بلکه شیوه جمع‌آوری، تفکیک، بازیافت و دفع آن نیز اهمیت دارد. در ادامه به معرفی شهرهایی از قاره‌های آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و اروپا می‌پردازیم که بحران زباله در آن‌ها به تهدیدی برای محیط‌زیست، زندگی شهروندان و توسعه پایدار تبدیل شده است.
جاکارتا؛ شهری زیر فشار کوه‌های زباله
بخش بزرگی از پسماند این کلان‌شهر به محل دفن بانتارگبانگ (Bantargebang) در حومه جاکارتا، منتقل می‌شود؛ محوطه‌ای که با انباشت گسترده زباله، فشار بر زمین و خطرهای ناشی از ناپایداری توده‌های پسماند روبه‌روست. در مارس ۲۰۲۶، فروریختن بخشی از توده زباله در این محل، به مرگ هفت نفر منجر شد.
به گزارش رویترز، این محل دفن با وسعتی حدود ۱۱۰ هکتار، روزانه نزدیک به ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ تن زباله دریافت می‌کند. بارندگی شدید در زمان حادثه به فروریختن توده زباله در این مکان کمک کرد و بار دیگر خطرهای ایمنی و زیست‌محیطی محل‌های دفن بزرگ را به نمایش گذاشت. تهدید جاکارتا فقط به این حادثه محدود نیست. افزایش مصرف شهری و وابستگی به دفن زباله، خطر آلودگی خاک و آب در اثر شیرابه، تولید گاز متان و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و دفع پسماند را تشدید می‌کند. آینده این شهر به توانایی آن در کاهش تولید زباله، تفکیک از مبدا، بازیافت و کاهش وابستگی به محل‌های دفن بزرگ وابسته است.
داکا و زباله‌هایی که رودخانه‌ها را تهدید می‌کنند
داکا یکی از متراکم‌ترین کلان‌شهرهای جهان، با بحرانی چندلایه در مدیریت پسماند و آلودگی آب روبه‌روست. رشد سریع جمعیت، گسترش ساخت‌وساز و توسعه فعالیت‌های صنعتی، ظرفیت زیرساخت‌های جمع‌آوری و دفع زباله را در این شهر، تحت فشار قرار داده است. در داکا ورود پسماند جامد به آبراهه‌ها کنار فاضلاب تصفیه‌نشده و پساب صنعتی، رودخانه‌ها و کانال‌های شهری را به یکی از نقاط آسیب‌پذیر محیط‌زیست، تبدیل کرده است.
گزارش بانک جهانی در فوریه ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که منطقه کلان‌شهری داکا، روزانه حدود ۱۰ هزار تن پسماند جامد شهری تولید می‌کند و برآورد شده است که ۵۰ تا ۷۰ درصد آن مستقیما در رودخانه‌ها، کانال‌ها یا محل‌های تخلیه مجاور، ریخته می‌شود. همین گزارش از تصویب تامین مالی ۳۷۰ میلیون‌دلاری برای بهبود خدمات بهداشتی، مدیریت پسماند و کاهش آلودگی آب در داکا و مناطق پیرامون آن خبر می‌دهد. تداوم این وضعیت می‌تواند کیفیت آب، سلامت ساکنان و زیست‌بوم رودخانه‌ها را بیش‌ازپیش، تضعیف کند. انباشت زباله در کانال‌های زهکشی نیز ظرفیت عبور آب را کاهش می‌دهد و می‌تواند کنار دیگر عوامل، خطر آب‌گرفتگی شهری را افزایش دهد، بنابراین آینده داکا به اصلاح نظام جمع‌آوری پسماند، کنترل تخلیه غیرقانونی و بهبود هم‌زمان مدیریت فاضلاب و زباله وابسته است.
لاگوس؛ کلان‌شهری با کوهی از پسماند روزانه
لاگوس یکی از بزرگ‌ترین مراکز اقتصادی و جمعیتی آفریقا، با افزایش حجم پسماند ناشی از رشد شهری و فعالیت‌های تجاری، روبه‌روست. بر اساس اعلام دولت ایالت لاگوس در مارس ۲۰۲۵، این شهر روزانه حدود ۱۳ تا ۱۴ هزار تن زباله، تولید می‌کند. در همان سال دولت محلی بر ضرورت تغییر الگوی «جمع‌آوری و دفن زباله» و حرکت به‌سوی اقتصاد چرخشی تأکید کرد؛ رویکردی که در آن، مواد قابل‌استفاده دوباره و بازیافت، به‌جای آنکه مستقیم راهی محل‌های دفن شوند، به چرخه تولید بازمی‌گردند. اگر در لاگوس، زیرساخت‌های جمع‌آوری، تفکیک و بازیافت همگام با رشد شهر توسعه پیدا نکنند، زباله‌های رهاشده می‌توانند آبراهه‌ها را ببندند، به آلودگی آب‌وخاک دامن بزنند و در زمان بارندگی، مشکلات زهکشی و آب‌گرفتگی را تشدید کنند. آینده پایدار برای لاگوس مستلزم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مدیریت پسماند، نظارت بر محل‌های دفع و مشارکت گسترده‌تر شهروندان و کسب‌وکارها است.
نایروبی؛ بحران دیرپای محل دفن دان‌دورا
نایروبی، پایتخت کنیا، سال‌هاست با پیامدهای زیست‌محیطی محل دفن دان‌دورا (Dandora) دست‌وپنجه نرم می‌کند. این محل در نزدیک مناطق مسکونی پرجمعیت قرار دارد و انباشت پسماند، سوزاندن زباله و گسترش فعالیت‌های غیررسمی بازیافت، نگرانی‌هایی درباره سلامت ساکنان و کیفیت محیط‌زیست، ایجاد کرده است. برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد در گزارشی درباره این محل، از ورود دود ناشی از زباله‌های در حال سوختن به محیط مدرسه‌ای در نزدیکی محل دفن و نگرانی درباره مشکلات تنفسی دانش‌آموزان خبر داده است. این سازمان همچنین به یافته‌های مربوط به وجود فلزات سنگین در محیط اطراف اشاره کرده است. شواهد جدیدتر نیز نشان می‌دهد که مسئله دان‌دورا، همچنان نیازمند مداخله جدی است. در یک سند ارزیابی زیست‌محیطی منتشرشده در سال ۲۰۲۵، به گسترش تدریجی محل دفن به سمت رودخانه نایروبی و تشدید آلودگی آب بر اثر زباله و شیرابه اشاره شده است. برنامه پیشنهادی احیا شامل پاک‌سازی بخش‌هایی از محدوده، تثبیت شیب‌ها و کاهش نفوذ شیرابه به رودخانه است. در چنین شرایطی، تهدید آینده نایروبی فقط افزایش زباله نیست، بلکه تداوم تماس جوامع کم‌درآمد با آلودگی و دشواری اصلاح محل دفنی است که طی سال‌ها گسترش یافته است. سامان‌دهی دفع پسماند، حفاظت از سلامت زباله‌گردها و ساکنان اطراف و بازسازی محیط‌زیست از مهم‌ترین اولویت‌های این شهر به‌شمار می‌روند.
نظر شما