فلک‌الافلاک در مسیر احیا؛ گردشگری، مشارکت مردم و سرمایه‌گذاری در کانون برنامه‌ها

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در حفاظت از قلعه فلک‌الافلاک گفت: سامان‌دهی این اثر تاریخی باید از حصارکشی صرف فراتر برود و با مشارکت مردم، تکمیل زیرساخت‌های گردشگری و بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی دنبال شود.

به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، احسان کرم‌زاده امروز _سه‌شنبهبیست‌ویکم مهر_ در نشست با خبرنگاران، با اشاره به برنامه عملیاتی تدوین‌شده برای مدیریت و توسعه استان از ابتدای فعالیت استاندار لرستان اظهار کرد: در تدوین این برنامه، اسناد بالادستی از جمله برنامه هفتم توسعه، طرح‌های آمایش سرزمین، سند چشم‌انداز ۲۰ساله و سایر اسناد راهبردی مورد توجه قرار گرفته‌اند، بر همین اساس، پروژه‌های مهم و اولویت‌دار استان با در نظر گرفتن ظرفیت‌های موجود شناسایی شده‌اند و گردشگری، به‌عنوان یکی از صنایع مهم و پیشران اقتصاد جهان امروز، جایگاه ویژه‌ای در این برنامه دارد.

وی با بیان اینکه تعیین اولویت‌های عمرانی باید با پیش‌بینی راهکارهای تأمین مالی همراه باشد، افزود: رویکرد مدیریت استان بر این اساس نبوده است که اجرای طرح‌ها صرفاً به اعتبارات دولتی یا منابع تملک دارایی‌های سرمایه‌ای اختصاص‌یافته از سوی سازمان برنامه‌وبودجه و وزارتخانه‌ها وابسته بماند، در همین راستا، ظرفیت‌هایی مانند اوراق خزانه، سازوکار ماده ۵۶ و مولدسازی دارایی‌ها نیز برای تأمین منابع مالی پروژه‌ها در نظر گرفته شده است.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان گفت: در ادبیات مدیریت توسعه، این رویکرد را می‌توان نظام تأمین مالی چندلایه دانست؛ نظامی که در آن، منابع مختلف در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا اجرای طرح‌های عمرانی به یک مسیر تأمین اعتبار محدود وابسته نباشد و امکان پیشبرد پروژه‌ها با اتکا به ظرفیت‌های متنوع فراهم شود.

تداوم پروژه‌های عمرانی لرستان در شرایط جنگی و محدودیت‌های مالی؛عملیات اجرایی راه‌آهن در بیش از ۲۰ جبهه کاری جریان

کرمزاده با اشاره به شرایط کشور در ماه‌های گذشته بیان کرد: در کمتر از یک سال، کشور دو جنگ تحمیلی را در پی اقدامات و زیاده‌خواهی‌های کشورهای متخاصم غربی، به‌ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، تجربه کرد؛ شرایطی که خساراتی در حوزه منابع مالی، نیروی انسانی و مردم به همراه داشت.

وی با اشاره به شهادت فرماندهان و شخصیت‌های برجسته کشور، از جمله رهبر شهید، افزود: این حوادث ضایعه‌ای بزرگ برای ایران، جهان اسلام و منطقه خاورمیانه بود، در کنار خسارات ناشی از جنگ، تحریم‌ها و محدودیت‌های بیشتری نیز بر کشور تحمیل شد و طبیعتاً این شرایط بر روند اجرای برنامه‌های توسعه‌ای و عمرانی اثرگذار بود.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با بیان اینکه پروژه‌های عمرانی استان با وجود این محدودیت‌ها ادامه یافته‌اند، گفت: با تدابیر اتخاذشده در سطح استان، فعالیت طرح‌های عمرانی متوقف نشده است و بسیاری از پروژه‌ها با حجم کاری قابل توجهی در حال اجرا هستند.

کرم‌زاده با اشاره به آخرین وضعیت پروژه‌های مهم استان اظهار کرد: عملیات اجرایی راه‌آهن در بیش از ۲۰ جبهه کاری جریان دارد؛ سد مخمل‌کوه به حدود ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده و میزان پیشرفت سد آبسرده نیز از ۶۰ درصد فراتر رفته است.

وی با اشاره به آغاز مرحله جدیدی از عملیات اجرایی سد معشوره افزود: بتن‌ریزی بدنه این سد از حدود دو هفته پیش آغاز شده است. ورود پروژه به این مرحله، اهمیت تداوم عملیات اجرایی و تأمین نیازهای فنی و مالی آن را دوچندان می‌کند.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان سد معشوره را از طرح‌های مهم توسعه‌ای لرستان دانست و گفت: چهار شهرستان از ظرفیت‌های این پروژه بهره‌مند خواهند شد و در دو مرحله اجرای طرح نیز امکان تولید بیش از ۴۰ مگاوات برق‌آبی پیش‌بینی شده است.

کرم‌زاده با اشاره به پروژه‌های حوزه آب بیان کرد: ایستگاه‌های پمپاژ نیله، اسماعیل‌آباد و جایدر پس از حدود ۲۳ سال وارد مرحله اجرایی شده‌اند و بخشی از این طرح‌ها در هفته دولت و مهرماه به بهره‌برداری رسیده‌اند، اجرای این پروژه‌ها در تأمین و انتقال آب و تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز مناطق هدف اهمیت دارد.

وی همچنین از ادامه فعالیت پروژه‌های بیمارستانی استان خبر داد و افزود: عملیات اجرایی طرح‌های بیمارستانی در حال پیگیری است و پروژه‌های مرتبط با توسعه زیرساخت‌های خدماتی نیز در دستور کار قرار دارند.

وی درباره وضعیت ساختمان استانداری اظهار کرد: این پروژه که حدود پنج سال تعطیل مانده بود، از پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصد به بیش از ۹۸ درصد رسیده و در آستانه بهره‌برداری قرار دارد.

کرم‌زاده ادامه داد: فضای اداری پیش‌بینی‌شده برای این مجموعه که در ابتدای کار حدود سه هکتار بود، اکنون به ۱۱ هکتار افزایش یافته است و توسعه فضاهای اداری در بخش‌های مختلف مجموعه انجام شده است.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به طرح‌های راه‌سازی استان گفت: کمربندی دورود برای بهره‌برداری در همین هفته هدف‌گذاری شده است، پروژه واریان‌چنار نیز در مراحل پایانی قرار دارد و عملیات اجرایی محور کوهدشت ـ زانوگه ادامه دارد.

وی افزود: پیش‌بینی شده است محور الیگودرز ـ داران تا پایان سال به بهره‌برداری برسد و فاز نخست محور خرم‌آباد ـ پلدختر نیز در صورت فراهم بودن شرایط، تا دهه فجر امسال تکمیل و آماده بهره‌برداری شود.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به گستردگی طرح‌های در دست اجرا خاطرنشان کرد: پروژه‌های یادشده تنها بخشی از طرح‌های عمرانی فعال استان هستند. هدف این است که با وجود محدودیت‌های مالی و شرایط دشوار کشور، روند اجرای پروژه‌ها با جدیت و برنامه‌ریزی بیشتری ادامه پیدا کند و در آینده نزدیک، طرح‌های بیشتری به مرحله تکمیل و بهره‌برداری برسند.

آزادسازی نزدیک به دو هکتار از محدوده پیرامونی قلعه فلک‌الافلاک

کرم‌زاده در ادامه سخنان خود به حمله به پادگان امام حسین(ع) در محدوده حریم قلعه فلک‌الافلاک اشاره کرد و گفت: عصر ۱۷ اسفند و در جریان جنگ رمضان، چند نقطه از استان لرستان هدف حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت که یکی از آن‌ها پادگان امام حسین(ع) در محدوده حریم این اثر تاریخی بود با وجود تخلیه محل پادگان از هفته ها قبل، این محدوده هدف حمله قرار گرفت.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به جایگاه پادگان امام حسین(ع) در تاریخ معاصر استان افزود: این مجموعه در دوران دفاع مقدس از مراکز مهم اعزام رزمندگان بود و شمار زیادی از شهدای والامقام کشور با آن ارتباط داشتند. از این رو، پادگان علاوه بر کارکرد نظامی، جایگاهی معنوی و تاریخی در حافظه جمعی مردم لرستان دارد.

وی ادامه داد: در این حمله حدود ۱۷ موشک، از جمله موشک‌های سنگرشکن، به پادگان تخلیه‌شده اصابت کرد که با توجه به موقعیت این مجموعه در مرکز شهر و قرارگیری آن در محدوده پیرامونی قلعه فلک‌الافلاک، این نگرانی وجود داشت که تخریب‌ها به شکل‌گیری فضایی ویران و آسیب‌دیده در یکی از مهم‌ترین نقاط تاریخی و شهری خرم‌آباد منجر شود.

کرم‌زاده با اشاره به آغاز سریع اقدامات عمرانی پس از حمله بیان کرد: عملیات بازسازی و سامان‌دهی محدوده قلعه فلک‌الافلاک بلافاصله در دستور کار قرار گرفت و در کمتر از یک ماه، اجرای پروژه‌های مرتبط با این مجموعه آغاز شد. با دستور استاندار و هماهنگی دستگاه‌های مسئول، احداث کنارگذر افلاک نیز در شرایطی پیگیری شد که کشور هنوز به ثبات کامل پس از جنگ نرسیده بود.

وی افزود: هم‌زمان با اجرای کنارگذر، عملیات احداث پیاده‌راه افلاک و بازسازی حریم قلعه نیز آغاز شد. با همراهی استاندار و وزیر میراث فرهنگی، تعریض محدوده و آزادسازی عرصه‌های پیرامونی انجام گرفت و نزدیک به دو هکتار از فضای شهری در اختیار مردم قرار گرفت.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان درباره وضعیت دیوارهای پیرامونی قلعه اظهار کرد: بخشی از دیوارهای موجود در این محدوده در جریان حمله آسیب دیده بودند و در چارچوب طرح جدید، عملیات بازسازی آن‌ها انجام شد. این بخش از عملیات اکنون به حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.

وی با اشاره به حضور شهروندان و مسافران در محدوده آزادشده گفت: با وجود آنکه همه مراحل اجرایی طرح به پایان نرسیده است، مردم در فضای پیرامونی قلعه حضور پیدا می‌کنند و از این محدوده برای ثبت تصاویر یادگاری استفاده می‌کنند. این استقبال نشان می‌دهد که فضای آزادشده، علاوه بر کارکرد عمرانی، ظرفیت اجتماعی و شهری نیز پیدا کرده است.

کرم‌زاده ادامه داد: محدوده‌ای که می‌توانست در پی حمله به فضایی آسیب‌دیده و مایه نگرانی مردم تبدیل شود، اکنون در مسیر احیا و تبدیل‌شدن به یکی از فضاهای عمومی شهر قرار دارد، به این ترتیب، اقدامات انجام‌شده از بازسازی کالبدی فراتر رفته و به بهبود فضای شهری و افزایش امکان حضور مردم در محدوده یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی استان کمک کرده است.

قلعه فلک‌الافلاک؛ بخشی از هویت تاریخی و ظرفیت گردشگری لرستان

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با تأکید بر جایگاه قلعه فلک‌الافلاک در هویت شهر خرم‌آباد اظهار کرد: این قلعه از بناهای شاخص تاریخی کشور است و اهمیت آن، به‌ویژه پس از زلزله بم و تخریب ارگ بم به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بناهای خشتی جهان، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت.

وی افزود: قلعه فلک‌الافلاک که با نام دژ شاپورخواست نیز شناخته می‌شود، صرفاً یک بنای تاریخی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خرم‌آباد به شمار می‌رود. این مجموعه یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری لرستان است و می‌تواند در رونق اقتصادی و معرفی توانمندی‌های تاریخی استان نقش مؤثری داشته باشد.

کرم‌زاده با بیان اینکه تصمیم‌گیری درباره این مجموعه نباید تنها از منظر عمرانی یا حفاظتی انجام شود، ادامه داد: هر اقدامی در محدوده قلعه و عرصه پیرامونی آن می‌تواند بر آینده شهر، کیفیت زندگی شهروندان و جایگاه گردشگری استان اثر بگذارد. به همین دلیل، حفاظت از اصالت تاریخی بنا باید هم‌زمان با احیای فضای شهری، ارتقای کیفیت محیط، توسعه گردشگری و مشارکت مردم در نگهداری از میراث فرهنگی دنبال شود.

وی یکی از رویکردهای مورد تأکید وزارت میراث فرهنگی را اجتماعی‌کردن میراث تاریخی دانست و گفت: لرستان طی دو سال گذشته در پیگیری این رویکرد از استان‌های پیشرو بوده است. مقصود از اجتماعی‌کردن میراث فرهنگی آن است که آثار تاریخی صرفاً بناهایی محصور و دور از دسترس مردم نباشند، بلکه در زندگی اجتماعی شهر حضور داشته باشند و شهروندان نیز خود را در قبال حفاظت و نگهداری از آن‌ها مسئول بدانند.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان افزود: در چنین رویکردی، حفاظت از آثار تاریخی تنها با ایجاد حصار و دیوار دنبال نمی‌شود، بلکه تلاش می‌شود پیوند میان مردم و میراث تاریخی تقویت شود تا صیانت از این آثار به مسئولیتی عمومی تبدیل شود.

وی با اشاره به سفر اخیر وزیر میراث فرهنگی به لرستان در هفته دولت اظهار کرد: وزیر میراث فرهنگی در این سفر به نقش استان در پیگیری رویکرد اجتماعی‌کردن میراث فرهنگی اشاره کرد و لرستان را از نمونه‌های پیشرو در این زمینه دانست.

کرم‌زاده ادامه داد: با همراهی وزیر میراث فرهنگی، پیگیری‌های مستمر مهندس شاهرخی، استاندار لرستان، و همکاری دستگاه‌های مختلف، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مسیر تازه‌ای برای سامان‌دهی و احیای محدوده قلعه فلک‌الافلاک و چهارباغ تاریخی افلاک شکل گرفته است.

اجرای ۱۱ طرح در محدوده قلعه و احیای چهارباغ افلاک

کرم‌زاده با تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای محدوده قلعه فلک‌الافلاک بیان کرد: رویکرد جدید، عبور از حفاظت صرف و حرکت به سمت احیای یک مجموعه تاریخی ـ شهری است؛ مجموعه‌ای که مردم بتوانند در نگهداری و حفاظت از آن نقش مستقیم داشته باشند.

وی افزود: در همین چارچوب، علاوه بر اجرای پیاده‌راه افلاک، ۱۱ پروژه در محدوده قلعه فلک‌الافلاک تعریف شده است که مراحل نهایی طراحی و تکمیل طرح‌های مربوط به آن‌ها در حال انجام است. همچنین طرح ایجاد پیاده‌راه پیرامون قلعه نهایی شده و احیای شهر تاریخی ساسانی با استفاده از نمادها و نشانه‌های تاریخی این دوره، به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های بالقوه خرم‌آباد، در دستور کار قرار گرفته است.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با تأکید بر ابعاد تخصصی این طرح‌ها گفت: اجرای چنین برنامه‌هایی تنها به شناخت ارزش‌های تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه به درک صحیح از مدیریت شهری، رعایت ملاحظات فنی و اجرایی، طراحی منظر، سامان‌دهی مسیرهای دسترسی و ایجاد ارتباط متناسب میان فضاهای تاریخی و زندگی روزمره شهروندان نیاز دارد.

وی افزود: پیشبرد این برنامه‌ها مستلزم حضور مدیرانی است که علاوه بر آشنایی با میراث فرهنگی، از توان فنی و عمرانی، قدرت هماهنگی میان دستگاه‌ها و قابلیت راهبری پروژه‌های اجرایی برخوردار باشند.

کرم‌زاده با اشاره به موانع ایجادشده در روند اجرای برخی طرح‌ها اظهار کرد: با وجود آنکه پروژه‌های یادشده با هدف احیای میراث فرهنگی و تقویت ظرفیت‌های گردشگری تعریف شده‌اند، طی ماه‌های گذشته برخی موانع در داخل مجموعه اجرایی میراث فرهنگی استان، روند پیشرفت آن‌ها را با چالش مواجه کرد.

وی ادامه داد: تداوم این وضعیت می‌توانست به اهداف اصلی برنامه، از جمله توسعه گردشگری، رونق اقتصادی و اجتماعی‌کردن میراث فرهنگی، آسیب وارد کند، از این رو، با توجه به راهبردهای استاندار و توصیه‌های مطرح‌شده، تلاش شد رویکرد بدنه اجرایی میراث فرهنگی به‌گونه‌ای اصلاح شود که همراهی بیشتری برای پیشبرد پروژه‌ها شکل بگیرد.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان افزود: با وجود پیگیری‌ها و تلاش‌های انجام‌شده در ماه‌های اخیر، میزان همکاری و پیشرفت مورد انتظار در برخی بخش‌ها محقق نشد، در نتیجه، پروژه‌هایی که اکنون به حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده‌اند، می‌توانستند زودتر تکمیل شوند و مردم نیز در زمان کوتاه‌تری از نتایج آن‌ها بهره‌مند شوند.

وی با اشاره به ضرورت رفع موانع اجرایی بیان کرد: پس از بررسی شرایط و فرصت‌هایی که برای حل مشکلات در نظر گرفته شد، ضرورت تغییر در رأس مدیریت اجرایی میراث فرهنگی استان مطرح شد. هدف از این تغییر، تقویت رویکرد اجرایی، عمرانی و سازندگی در مدیریت پروژه‌ها بود.

کرم‌زاده ادامه داد: همان‌طور که روز گذشته نیز شاهد بودید، تغییراتی در مدیریت میراث فرهنگی استان انجام شد تا پروژه‌هایی که با هدف تقویت ظرفیت‌های گردشگری و احیای میراث تاریخی تعریف شده‌اند، با سرعت، جدیت و تمرکز بیشتری دنبال شوند.

وی ابراز امیدواری کرد که در روزهای آینده، روند اجرای طرح‌های پیرامونی قلعه فلک‌الافلاک شتاب بیشتری بگیرد و اقدامات پیش‌بینی‌شده با هماهنگی مؤثرتر دستگاه‌های مسئول پیش برود.

پل صفوی باید به مسیر پیاده‌راه تاریخی متصل شود

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به طرح‌های مرتبط با پل‌های تاریخی خرم‌آباد اظهار کرد: یکی از برنامه‌های مهم در محدوده قلعه فلک‌الافلاک، احیای مجموعه‌های تاریخی پیرامونی آن است، پل صفوی از بناهای ارزشمند تاریخی شهر و از نمونه‌های قابل توجه معماری دوره صفویه به شمار می‌رود و از نظر برخی ویژگی‌های معماری با پل خواجو و سی‌وسه‌پل اصفهان شباهت دارد.

وی افزود: پل صفوی باید نقش اصلی خود را به‌عنوان مسیر پیاده ایفا کند و با پیاده‌راه افلاک پیوند داشته باشد. برای تحقق این هدف، احداث دو پل در بالادست و پایین‌دست پل صفوی در دستور کار قرار گرفته است که پل افلاک در بالادست و پل قاضی در پایین‌دست قرار دارد.

کرم‌زاده با اشاره به آخرین وضعیت پل قاضی گفت: این پروژه اکنون حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. عملیات اجرایی آن به دلایلی، از جمله نگرانی درباره تأثیر بارندگی بر روند ساخت، متوقف شده بود؛ با این حال، در جلسه‌ای که دو روز پیش برگزار شد، بر ضرورت ازسرگیری سریع عملیات اجرایی تأکید کردیم.

وی ادامه داد: با توجه به پیش‌بینی‌های موجود درباره وضعیت بارندگی در هفته‌های پیش رو، دستور داده شد عملیات اجرایی پل در اسرع وقت از سر گرفته شود تا امکان تکمیل آن پیش از آغاز بارندگی‌ها فراهم شود.

کرم‌زاده با اشاره به چشم‌انداز تکمیل طرح‌های پیرامونی قلعه بیان کرد: پیش‌بینی می‌شود با پیشرفت این پروژه‌ها تا پایان سال یا اوایل سال آینده، ظرفیت تازه‌ای به مجموعه تاریخی قلعه فلک‌الافلاک و محدوده پیرامونی آن افزوده شود.

حفاظت از میراث تاریخی با حصارکشی به نتیجه نمی‌رسد

کرم‌زاده با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های حفاظت از آثار تاریخی گفت: در حوزه میراث فرهنگی نباید تنها به رویکردهای سلبی و محدودکننده اکتفا کرد. اگر حفاظت از میراث تاریخی به مسئولیتی اجتماعی تبدیل شود، نگهداری از این آثار آسان‌تر خواهد شد و می‌توان آثار مثبت گسترده‌تری در جامعه ایجاد کرد.

وی افزود: در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، بناهای تاریخی با رعایت ضوابط و از طریق سرمایه‌گذاران معتبر و واجد صلاحیت بخش خصوصی در اختیار مردم قرار می‌گیرند. اتکا به بودجه‌های دولتی برای حفاظت از همه آثار تاریخی به‌تنهایی پاسخ‌گوی نیازهای این حوزه نیست؛ زیرا اعتبارات عمومی برای نگهداری از مجموعه گسترده بناها و محوطه‌های تاریخی کفایت نمی‌کند.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به ارزش تاریخی و معماری ساختمان‌های موجود در محدوده قلعه اظهار کرد: قلعه فلک‌الافلاک، سربازخانه و ساختمان‌های قدیمی واقع در حریم آن، هرکدام بخشی از میراث ارزشمند تاریخی و معماری کشور هستند، این بناها صرفاً ساختمان‌هایی نیستند که بتوان با تبدیل همه آن‌ها به موزه، کارکردشان را تعریف کرد؛ بلکه خود گنجینه‌هایی زنده از تاریخ، معماری و شیوه زندگی گذشتگان به شمار می‌روند.

وی ادامه داد: در کشورهای مختلف، برخی بناهای تاریخی با رعایت ضوابط حفاظتی و متناسب با ماهیت و ارزش تاریخی‌شان، برای فعالیت‌های گردشگری در اختیار بخش خصوصی قرار می‌گیرند، ایجاد هتل، اقامتگاه یا رستوران در بناهای واجد شرایط، در صورت رعایت اصول حفاظت، می‌تواند درآمد ایجاد کند و بخشی از هزینه‌های نگهداری و مرمت آن‌ها را پوشش دهد.

کرم‌زاده با بیان اینکه کاربری متناسب می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذار برای نگهداری از بنا را افزایش دهد، افزود: زمانی که یک اثر تاریخی از طریق فعالیتی متناسب با شأن و هویت خود امکان درآمدزایی داشته باشد، سرمایه‌گذار نیز انگیزه بیشتری برای حفاظت و نگهداری از آن خواهد داشت.

وی خاطرنشان کرد: در مقابل، اگر یک اثر تاریخی صرفاً محصور شود، امکان ارتباط مردم با آن از بین برود و اعتبارات دولتی نیز برای نگهداری از آن کافی نباشد، خطر فرسودگی و آسیب‌دیدگی افزایش می‌یابد. بنابراین، باید در کنار نظارت تخصصی و رعایت ضوابط حفاظت از میراث فرهنگی، زمینه استفاده مناسب از ظرفیت بخش خصوصی و مشارکت اجتماعی نیز فراهم شود.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به پیشینه فرهنگی و معماری استان گفت: مردم لرستان از فرهنگ و پیشینه تاریخی غنی برخوردارند و خانه‌ها و بناهای ارزشمند موجود در خرم‌آباد و سایر مناطق استان، بخشی از این هویت را بازتاب می‌دهند، معماری استوار و باشکوه آثار تاریخی نیز جلوه‌ای از پیشینه و اصالت مردمان این سرزمین است.

شواهد ۶۳ هزارساله، گواه پیشینه کهن سکونت انسان در لرستان

کرم‌زاده با اشاره به شواهد باستان‌شناختی مربوط به سکونت انسان در لرستان اظهار کرد: شناسایی محوطه‌های سکونت پیش از تاریخ با قدمتی بالغ بر ۶۳ هزار سال نشان می‌دهد این سرزمین از گذشته‌های دور محل زندگی انسان بوده است.

وی افزود: شواهد تاریخی و باستان‌شناختی بیانگر آن است که انسان‌های ساکن این منطقه در گذر زمان با محیط طبیعی سازگار شده‌اند، حیوانات را اهلی کرده‌اند، ابزارهای شکار ساخته‌اند، پوشاک تهیه کرده‌اند و از آتش برای ساخت ابزار و وسایل مورد نیاز خود بهره برده‌اند.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان ادامه داد: بخشی از این پیشینه در نقاشی‌ها و دیوارنگاره‌های موجود بر صخره‌ها، دیواره‌ها و غارهای تاریخی اطراف خرم‌آباد و دیگر مناطق استان باقی مانده است. این آثار برای نسل‌های آینده به یادگار مانده‌اند و اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه زندگی، مهارت‌ها و توانمندی‌های انسان در دوره‌های گذشته ارائه می‌کنند.

وی با اشاره به برخی نقش‌های به‌جامانده از گذشته بیان کرد: در تعدادی از این نقوش، انسان سوار بر اسب و در حال شکار به تصویر کشیده شده است. این تصاویر می‌توانند نشانه‌هایی از آشنایی انسان با اسب، مهارت‌های شکار و توانایی ثبت تجربه‌های زندگی بر سطح سنگ و دیواره‌ها باشند.

کرم‌زاده ماندگاری این آثار را از جنبه‌های مهم میراث تاریخی لرستان دانست و گفت: بخشی از این نقاشی‌ها با وجود گذشت زمان همچنان قابل مشاهده‌اند و آسیب چندانی ندیده‌اند. این ویژگی بر ارزش تاریخی و فرهنگی آن‌ها می‌افزاید و اهمیت حفاظت از چنین شواهدی را برای شناخت تمدن‌های گذشته نشان می‌دهد.

وی بیان کرد: چنین پیشینه‌ای مسئولیت امروز ما را در قبال حفاظت از میراث فرهنگی سنگین‌تر می‌کند. مشارکت‌دادن مردم در فرایند صیانت از این آثار می‌تواند ظرفیت اجتماعی موجود را به یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های حفاظت از میراث تاریخی تبدیل کند.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان با اشاره به همراهی شهروندان در اجرای طرح‌های محدوده قلعه فلک‌الافلاک افزود: اجرای پروژه‌های عمرانی و سامان‌دهی این محدوده، طبیعتاً دشواری‌ها و محدودیت‌هایی برای همسایگان و شهروندان ایجاد کرده است؛ با این حال، در بازدیدهای مستمر از پروژه‌ها با استقبال، تشویق و قدردانی مردم مواجه می‌شویم.

وی ادامه داد: این همراهی نشان‌دهنده توجه شهروندان به ارزش آثار تاریخی و اهمیت سامان‌دهی فضای شهری پیرامون آن‌هاست و برای مجموعه اجرایی استان انگیزه ایجاد می‌کند تا اقدامات پیش‌بینی‌شده را با جدیت و انرژی بیشتری دنبال کند.

مدیریت میراث فرهنگی به توان اجرایی و هماهنگی بین‌بخشی نیاز دارد

کرم‌زاده با اشاره به تجربه اجرای پروژه‌های دو سال اخیر در حوزه میراث فرهنگی اظهار کرد: مدیریت این حوزه، به‌ویژه در مجموعه‌ای با اهمیت و پیچیدگی قلعه فلک‌الافلاک، به ترکیبی از تخصص‌ها و توانمندی‌ها نیاز دارد. مدیر این مجموعه باید علاوه بر شناخت ملاحظات میراثی، با مسائل فنی و عمرانی، شهرسازی، ظرفیت‌های گردشگری و شیوه پیشبرد پروژه‌های مشترک میان دستگاه‌های مختلف آشنا باشد.

وی افزود: اجرای طرح‌های پیرامون قلعه به یک دستگاه محدود نمی‌شود و تحقق آن‌ها مستلزم هماهنگی میان مجموعه‌های اجرایی، فرهنگی، عمرانی و سایر نهادهای مرتبط است. از این رو، حضور مدیری با توان راهبری پروژه‌های چندبخشی و قابلیت رفع موانع اجرایی در رأس مجموعه میراث فرهنگی استان ضروری به نظر می‌رسید.

سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان ادامه داد: با توجه به نیازهای موجود و برای جبران خلأهای اجرایی در این حوزه، تغییر مدیریت انجام شد. انتظار می‌رود این تغییر فرصتی برای تقویت روند توسعه استان و بهبود عملکرد پروژه‌های میراث فرهنگی باشد.

وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری لرستان خاطرنشان کرد: هدف نهایی این است که طرح‌های تعریف‌شده برای احیای قلعه فلک‌الافلاک و محدوده پیرامونی آن با سرعت و هماهنگی بیشتری به نتیجه برسند و ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری لرستان، به‌ویژه در خرم‌آباد، بیش از گذشته در مسیر توسعه استان مورد استفاده قرار گیرند.

کرم‌زاده گردشگری را یکی از ظرفیت‌های مهم و بالقوه لرستان دانست و افزود: به همین دلیل، این حوزه در برنامه عملیاتی چهارساله استان جایگاه ویژه‌ای دارد. امیدواریم با تداوم همکاری دستگاه‌ها، مشارکت مردم و بهره‌گیری از توان مدیریتی و اجرایی مناسب، زمینه رشد و توسعه استان در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه میراث فرهنگی و گردشگری، بیش از گذشته فراهم شود.

کد مطلب 1012070

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.