به گزارش خبرگزاری ایمنا، مهدی حمزه‌ئی امروز _سه‌شنبه بیست‌ویکم مهر_ در نشست خبری «از آموزش تا انتخاب ساز و خدمات تخصصی» که در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد، با اشاره به اهمیت تصمیم‌گیری آگاهانه در آغاز یادگیری موسیقی بر ضرورت شناخت نیازهای هنرجویان و بررسی مسیرهای آموزشی پیش از انتخاب استاد و ساز تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه خود از شرایط آموزش موسیقی در حدود ۲۳ سال گذشته افزود: در آن زمان، تعداد آموزشگاه‌های موسیقی در اصفهان محدودتر بود و پیدا کردن استادانی با تحصیلات تخصصی و دانشگاهی، دشواری‌های بیشتری داشت، اما امروز با افزایش مراکز آموزشی، امکان دسترسی به کلاس‌های موسیقی گسترده‌تر شده است.
مدرس دانشگاه موسیقی گفت: با وجود این تغییرات، خانواده‌ها نباید تنها بر اساس تعداد آموزشگاه‌ها یا امکان ثبت‌نام در کلاس‌های مختلف تصمیم بگیرند، زیرا کیفیت تدریس، دانش تخصصی مدرس و تناسب برنامه آموزشی با شرایط و اهداف هنرجو، اهمیت بیشتری در شکل‌گیری مسیر یادگیری دارد.
حمزه‌ئی با اشاره به تجربه برخی هنرجویان توضیح داد: ممکن است فردی از دوران کودکی یادگیری یک ساز را آغاز کند و چند سال نیز به‌طور مستمر آموزش ببیند، اما هنگام تصمیم برای ورود به هنرستان موسیقی متوجه شود که محتوای آموزش‌های قبلی با نیازهای مسیر تحصیلی مورد نظر او هماهنگی کافی ندارد.
به گفته وی در چنین شرایطی، هنرجو و خانواده با این پرسش روبه‌رو می‌شوند که آیا مسیر طی‌شده او را برای هدف مورد نظر آماده کرده است یا به بازنگری در شیوه آموزش نیاز دارد؛ موضوعی که ضرورت بررسی دقیق‌تر انتخاب‌های اولیه را نشان می‌دهد.
علاقه به موسیقی کافی نیست؛ هدف آموزشی را مشخص کنید
حمزه‌ئی با تأکید بر لزوم شناخت مسیرهای آموزش رسمی موسیقی تصریح کرد: خانواده‌ها پیش از انتخاب کلاس باید مشخص کنند که یادگیری موسیقی برای فرزندشان با هدف پرورش علاقه و توانایی فردی دنبال می‌شود یا قرار است مقدمه‌ای برای ادامه تحصیل تخصصی و فعالیت حرفه‌ای باشد.
وی با اشاره به جایگاه موسیقی کلاسیک غربی و موسیقی سنتی ایرانی در آموزش رسمی و دانشگاهی کشور ادامه داد: ساختار آموزش آکادمیک برای این حوزه‌ها مسیرهای مشخصی دارد؛ در حالی که سبک‌هایی همچون پاپ و راک در قالب رشته‌های مستقل دانشگاهی و با ساختاری مشابه آن‌ها ارائه نمی‌شوند.
این مدرس دانشگاه خاطرنشان کرد: آگاهی از تفاوت میان مسیرهای آموزشی به خانواده‌ها کمک می‌کند انتخاب خود را بر اساس هدف واقعی هنرجو انجام دهند. علاقه به یک سبک موسیقی، توصیه اطرافیان یا رواج یک ساز نباید تنها معیار انتخاب باشد؛ بلکه لازم است امکان ادامه مسیر آموزشی و تناسب آن با خواسته‌های هنرجو نیز بررسی شود.
برای شروع یادگیری ساز، سن واحدی وجود ندارد
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، زمان مناسب برای آغاز یادگیری ساز بود. حمزه‌ئی در این زمینه تأکید کرد که نمی‌توان یک سن ثابت را برای شروع آموزش تمام سازها تعیین کرد؛ زیرا ویژگی‌های جسمی، توانایی‌های حرکتی، آمادگی ذهنی و شرایط فردی کودکان با یکدیگر تفاوت دارد.
بر این اساس، انتخاب زمان شروع آموزش باید با توجه به ویژگی‌های ساز و آمادگی کودک انجام شود. برای نمونه، در آموزش برخی سازهای بادی، توانایی تنفسی و شرایط جسمی هنرجو اهمیت دارد؛ هرچند وجود سازهایی با ابعاد متناسب با کودکان می‌تواند امکان شروع آموزش را در سنین پایین‌تر فراهم کند.
توجه به این تفاوت‌ها مانع از آن می‌شود که خانواده‌ها تنها بر اساس توصیه‌های عمومی یا مقایسه فرزند خود با دیگر کودکان تصمیم بگیرند. ارزیابی شرایط هنرجو و دریافت راهنمایی از افراد متخصص، می‌تواند انتخاب ساز و زمان شروع آموزش را واقع‌بینانه‌تر کند.
چرا شیوه تدریس موسیقی به کودکان اهمیت دارد؟
حمزه‌ئی با اشاره به تفاوت‌های آموزش موسیقی به کودکان و بزرگسالان اظهار کرد: تسلط بر نوازندگی و برخورداری از دانش موسیقی، به‌تنهایی برای آموزش مؤثر به کودکان کافی نیست؛ بلکه مدرس باید بتواند مفاهیم را متناسب با سطح درک و مرحله رشد ذهنی هنرجو توضیح دهد.
وی افزود: برخی مفاهیم موسیقی، اگر تنها با اصطلاحات تخصصی و توضیحات انتزاعی ارائه شوند، ممکن است برای کودکان قابل درک نباشند. برای مثال، آموزش وزن‌های موسیقی باید با روش‌هایی همراه باشد که کودک بتواند مفهوم را به‌صورت شنیداری و عملی تجربه کند و ارتباط آن را با اجرای موسیقی دریابد.
از این‌رو، استفاده از روش‌های متناسب با سن، توجه به تفاوت‌های فردی و ایجاد ارتباط مؤثر با هنرجو، از مؤلفه‌های مهم تدریس موسیقی به کودکان به شمار می‌رود. چنین رویکردی می‌تواند به درک بهتر مفاهیم و حفظ انگیزه هنرجو در مراحل ابتدایی یادگیری کمک کند.
راهنمایی تخصصی؛ گامی برای انتخاب آگاهانه ساز و استاد
مباحث مطرح‌شده در نشست «از آموزش تا انتخاب ساز و خدمات تخصصی» نشان می‌دهد که آغاز آموزش موسیقی به بررسی چند عامل مرتبط نیاز دارد؛ از علاقه و آمادگی کودک گرفته تا تخصص مدرس، شیوه تدریس و چشم‌انداز تحصیلی هنرجو.
خانواده‌ها با بررسی این عوامل پیش از ثبت‌نام می‌توانند احتمال انتخاب مسیری نامتناسب با نیازهای فرزند خود را کاهش دهند، همچنین گفت‌وگو با مدرسان متخصص و دریافت مشاوره درباره ویژگی‌های سازها و شیوه‌های آموزش، به آن‌ها کمک می‌کند تصمیمی متناسب با شرایط کودک و اهداف آموزشی خانواده بگیرند.
در نهایت، آموزش موفق موسیقی تنها به شروع زودهنگام یا تمرین مستمر وابسته نیست؛ بلکه انتخاب درست نقطه آغاز، فراهم‌کردن شرایط آموزشی مناسب و هماهنگی میان توانایی‌های هنرجو و روش تدریس، در تداوم یادگیری و رشد هنری او نقش مهمی دارد.
وی افزود: دسترسی به اطلاعات روشن و قابل‌فهم، به خانواده‌ها کمک می‌کند تفاوت میان آشنایی عمومی با موسیقی، یادگیری مقدماتی یک ساز و آموزش هدفمند برای ادامه مسیر حرفه‌ای را بهتر بشناسند. چنین شناختی می‌تواند از تصمیم‌گیری‌های برپایه آزمون‌وخطا و تغییرهای مکرر مسیر آموزشی جلوگیری کند.
مدیر خانه پیانو با اشاره به ضرورت توجه به امکانات آموزشی در مدارس گفت: اجرای برنامه‌های فراگیر به طراحی مناسب، تأمین منابع و حضور مربیان واجد صلاحیت نیاز دارد. در این مسیر باید شرایطی فراهم شود که فرصت آشنایی با موسیقی تنها به دانش‌آموزان مدارس برخوردار یا خانواده‌هایی که امکانات بیشتری دارند، محدود نماند.
هدف خانواده از آموزش موسیقی باید مشخص باشد
وی با بیان اینکه همه کودکان با هدف نوازنده حرفه‌ای‌شدن وارد کلاس موسیقی نمی‌شوند، اظهار کرد: برای برخی خانواده‌ها، یادگیری موسیقی فرصتی برای تقویت خلاقیت، تجربه فعالیت هنری و ایجاد نظم در برنامه روزانه کودک است؛ در مقابل، بعضی خانواده‌ها ادامه تحصیل در هنرستان یا دانشگاه و فعالیت حرفه‌ای در این حوزه را دنبال می‌کنند.
مسائلی افزود: تفاوت این هدف‌ها باید از ابتدای آموزش مورد توجه قرار گیرد، زیرا برنامه تمرین، شیوه تدریس، انتخاب مدرس و میزان تمرکز بر مهارت‌های تخصصی، متناسب با مسیر مورد نظر هنرجو تعیین می‌شود.
وی ادامه داد: خانواده‌ها با شناخت بهتر اهداف آموزشی می‌توانند انتظارات واقع‌بینانه‌تری داشته باشند و از تحمیل برنامه‌هایی که با علاقه و شرایط کودک هماهنگ نیست، پرهیز کنند، همچنین ارزیابی دوره‌ای روند یادگیری این امکان را فراهم می‌کند که در صورت تغییر علاقه یا هدف هنرجو، درباره ادامه مسیر بازنگری شود.
مدیر خانه پیانو تأکید کرد: آموزش موسیقی باید به‌گونه‌ای پیش برود که فرصت رشد و تجربه برای کودک فراهم باشد و تغییر علایق او نیز به‌عنوان بخشی طبیعی از فرایند یادگیری در نظر گرفته شود.
مراکز تخصصی چگونه انتخاب ساز را آسان‌تر می‌کنند؟
مسائلی با اشاره به نقش آموزشگاه‌ها و مراکز تخصصی در بهبود کیفیت آموزش موسیقی گفت: معرفی سازها زمانی می‌تواند برای خانواده‌ها مؤثر باشد که با ارائه اطلاعات دقیق درباره شرایط یادگیری، امکانات مورد نیاز، شیوه آموزش و مسیرهای پیش رو همراه شود.
وی افزود: مراکز تخصصی می‌توانند با فراهم‌کردن امکان مشاهده نوازندگی، تجربه مقدماتی سازها و آشنایی با مدرسان مختلف، به خانواده‌ها در تصمیم‌گیری کمک کنند. ارائه توضیحات شفاف درباره ویژگی‌های هر ساز نیز موجب می‌شود والدین با شناخت بیشتری برای آغاز آموزش فرزندان خود اقدام کنند.
مدیر خانه پیانو با تأکید بر ضرورت توجه به تفاوت‌های فردی خاطرنشان کرد: توصیه یکسان به همه کودکان نمی‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای متفاوت آنان باشد. راهنمایی آموزشی باید بر اساس علاقه، شرایط و هدف هر هنرجو شکل بگیرد و امکان بررسی گزینه‌های مختلف را در اختیار خانواده قرار دهد.
وی تجربه عملی را نیز از عوامل مؤثر در انتخاب ساز دانست و گفت: برای شناخت یک ساز، تنها دانستن نام یا دیدن تصویر آن کافی نیست؛ شنیدن صدای ساز، مشاهده شیوه نوازندگی و در صورت فراهم‌بودن شرایط، تجربه مقدماتی نواختن آن می‌تواند به شناخت دقیق‌تر کودک کمک کند.
آگاهی خانواده‌ها، نخستین گام در مسیر یادگیری موسیقی
انتخاب ساز مناسب، نقطه آغاز مسیری است که کیفیت آن تا حد زیادی به شناخت کودک، همراهی خانواده و دسترسی به راهنمایی معتبر بستگی دارد. فراهم‌کردن فرصت آشنایی با سازهای متنوع، توجه به ویژگی‌های فردی و مشخص‌کردن هدف آموزش می‌تواند به کاهش تصمیم‌های شتاب‌زده کمک کند و زمینه تجربه‌ای مطلوب‌تر از یادگیری موسیقی را به وجود آورد.
بر اساس دیدگاه‌های مطرح‌شده از سوی مدیر خانه پیانو، توسعه برنامه‌های آشنایی با سازها در مدارس و تقویت خدمات مشاوره تخصصی، دو مسیر مهم برای ارتقای آگاهی خانواده‌ها به شمار می‌رود؛ رویکردی که می‌تواند به کشف بهتر علایق هنری کودکان و انتخاب مسیری متناسب با استعدادها و خواسته‌های آنان کمک کند.
مدیر خانه پیانو اصفهان با تأکید بر ضرورت انتخاب آگاهانه ساز برای کودکان گفت: شناخت ویژگی‌های فردی، علایق هنری و توانایی‌های کودک در کنار آشنایی عملی با سازهای مختلف، می‌تواند خانواده‌ها را از تصمیم‌گیری بر پایه توصیه‌های غیرتخصصی دور کند و مسیر آموزش موسیقی را متناسب با نیاز و هدف هر هنرجو شکل دهد.
نظر شما