به گزارش خبرنگار ایمنا از قم، ساماندهی مسیر ریل قدیمی راه‌آهن یکی از طرح‌های دیرینه مدیریت شهری قم است که طی سال‌های گذشته با فراز و فرودهای متعددی همراه بوده است. مسیری که با خروج از چرخه بهره‌برداری ریلی، ظرفیت تبدیل شدن به فضای عمومی شهری را پیدا کرد، اما اختلافات مالکیتی، معارضات موجود و مشکلات اجرایی، تحقق این هدف را برای سال‌ها به تعویق انداخت.
تلاش برای تعیین تکلیف این مسیر از اوایل دهه ۱۳۹۰ آغاز شد و در ادامه، موضوع جمع‌آوری خطوط ریلی متروکه و تبدیل اراضی آزادشده به فضای سبز، پیاده‌راه و فضاهای تفریحی در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفت.
در سال ۱۴۰۰ نیز موضوع جمع‌آوری حدود هفت کیلومتر از خطوط ریلی متروکه، از ایستگاه مرکزی قم تا ایستگاه جمکران، مورد توجه قرار گرفت و قراردادهایی برای ساماندهی بخش‌هایی از این مسیر منعقد شد. با این حال، اجرای پروژه به‌دلیل وجود معارضات ملکی با مشکلات جدی روبه‌رو شد، به‌گونه‌ای که عملیات اجرایی در مقاطعی متوقف و کارگاه پیمانکار برچیده شد.
در سال‌های بعد، پیگیری برای رفع معارضات و تعیین تکلیف اراضی ادامه یافت تا زمینه اجرای دوباره طرح فراهم شود. در همین راستا، احداث فضای شهری در بخشی از مسیر قدیمی راه‌آهن، حدفاصل پل مصلی تا خیابان شهید عطاران، در دستور کار قرار گرفت؛ پروژه‌ای که قرار است محدوده‌ای از اراضی بدون استفاده را به فضایی برای حضور شهروندان، پیاده‌روی و فعالیت‌های تفریحی تبدیل کند.
هزینه‌کرد ۵۰ میلیارد تومان برای احداث فضای شهری ریل راه‌آهن
عباس حلوایی‌زاده، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در قم با اشاره به آخرین وضعیت این پروژه اظهار کرد: عملیات اجرایی احداث فضای شهری ریل راه‌آهن از اوایل سال گذشته آغاز شده و برای اجرای آن اعتباری بالغ بر یک هزار میلیارد ریال اختصاص یافته است.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای پروژه، رفع معارضات موجود در مسیر بود که با پیگیری‌های انجام‌شده و برطرف شدن موانع اجرایی، روند عملیات عمرانی شتاب گرفته است.
معاون فنی و عمرانی شهرداری قم با بیان اینکه تاکنون عملیات خاک‌برداری، زیرسازی و بتن‌ریزی در بخش‌های مختلف پروژه انجام شده است، گفت: این طرح در محدوده پل مصلی تا خیابان شهید عطاران اجرا می‌شود و تاکنون ۵۰۰ میلیارد ریال برای پیشبرد آن هزینه شده است.
حلوایی‌زاده ادامه داد: در حال حاضر عملیات کف‌سازی، مسیرسازی، احداث سکوهای نشیمن، فضای بازی کودکان و اجرای آب‌نما در بخش‌های مختلف پروژه در حال انجام است و با تکمیل این اقدامات، فضای جدیدی برای حضور و استفاده شهروندان فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به ابعاد پروژه خاطرنشان کرد: عرض فضای شهری در حال احداث بین ۱۷ تا ۲۰ متر است و با احتساب خیابان مجاور، عرض کل محدوده به حدود ۳۵ تا ۴۵ متر می‌رسد.
معاون فنی و عمرانی شهرداری قم تأکید کرد: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، تلاش می‌کنیم با تکمیل عملیات اجرایی، این پروژه تا پایان سال جاری به بهره‌برداری برسد و در اختیار شهروندان قرار گیرد.
از توقف‌های مکرر تا امید به احیای یک فضای شهری
پروژه ساماندهی ریل متروکه راه‌آهن قم در حالی به مراحل جدید اجرایی رسیده است که پیش‌تر، در شهریور ۱۴۰۳، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم از توقف سه‌باره عملیات اجرایی به‌دلیل مشکلات تملک اراضی خبر داده بود.
حلوایی‌زاده در آن مقطع اعلام کرده بود که بر اساس مصوبات سفر ریاست‌جمهوری، جمع‌آوری حدود هفت کیلومتر خطوط ریلی متروکه و تعیین تکلیف اراضی مسیر پیش‌بینی شده بود، اما اجرا نشدن بخشی از تعهدات مربوط به تأمین زمین معوض و حل‌نشدن اختلافات ملکی، روند ساماندهی را با مانع روبه‌رو کرده است.
بر اساس اظهارات وی، شهرداری قم در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ طراحی فضای سبز و پیاده‌راه این محور را در دو مرحله انجام داده و دو قرارداد به ارزش ۱۷ و ۳۲ میلیارد تومان نیز برای ساماندهی بخش‌هایی از مسیر بسته بود، اما مشکلات مالکیتی اجازه نداد طرح مطابق برنامه اولیه پیش برود.
اکنون با رفع معارضات در محدوده در حال اجرا و ازسرگیری عملیات عمرانی، بخشی از این طرح قدیمی به مرحله احداث فضاهای عمومی رسیده است، هرچند تکمیل همین بخش به معنای پایان یافتن تمام مسائل مربوط به مسیر هفت‌کیلومتری ریل متروکه نیست.
اهمیت این پروژه فراتر از جمع‌آوری زیرساخت‌های فرسوده ریلی است؛ چراکه می‌تواند بخشی از اراضی بدون استفاده را به فضای قابل بهره‌برداری برای شهروندان تبدیل کند و زمینه ارتقای کیفیت محیط شهری در این محدوده را فراهم آورد، با این حال، تحقق وعده بهره‌برداری تا پایان سال ۱۴۰۵، آزمون تازه‌ای برای طرحی است که در سال‌های گذشته بارها میان تصمیم‌گیری، رفع معارضات و توقف عملیات اجرایی در رفت‌وآمد بوده است.
نظر شما