حافظ چگونه از وطن و هویت ایرانی سخن می‌گوید؟

مدرس و پژوهشگر ادبیات فارسی گفت: حافظ را بیشتر با غزل‌های عاشقانه و عارفانه‌اش می‌شناسیم، اما در میان ابیات او می‌توان نشانه‌هایی از عشق به زادگاه، توجه به تاریخ ایران و پیوند با فرهنگ ایرانی را پیدا کرد، وجهی از جهان شهری خواجه شیراز که در آستانه روز بزرگداشت او فرصتی برای بازخوانی دارد.

مینا همتی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در آستانه بیستم مهر، روز بزرگداشت حافظ اظهار کرد: حافظ از جمله شاعرانی است که شعرش با گذشت قرن‌ها همچنان تازگی دارد، زیرا در کنار زیبایی‌های زبانی و هنری، بازتاب‌دهنده احساسات انسانی، ارزش‌های فرهنگی و دل‌بستگی‌هایی است که در گذر زمان از میان نمی‌روند.

وی افزود: علاقه حافظ به شیراز در بخش‌هایی از دیوان او به روشنی دیده می شود. او برخلاف برخی شاعران، دلبستگی عمیقی به زادگاهش داشت و در اشعارش از زیبایی‌های شیراز و طبیعت آن با احساسی ویژه سخن می‌گفت. این علاقه را می توان فراتر از توصیف یک شهر و نشانه‌ای از پیوند عاطفی شاعر با سرزمین خود دانست.

مدرس و پژوهشگر ادبیات فارسی با اشاره به بیت«شیراز و آب رکنی و این باد خوش‌نسیم/ عیبش مکن که خال رخ هفت کشور است»، گفت: در این بیت، حافظ، شیراز را با زبانی شاعرانه می‌ستاید و جایگاهی ویژه برای آن قائل می‌شود، چنین ابیاتی نشان می‌دهد که زادگاه برای او تنها یک مکان جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از جهان عاطفی و هویت او به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه جلوه‌های وطن‌دوستی در شعر حافظ به ستایش شیراز محدود نمی‌شود، ادامه داد: آشنایی حافظ با تاریخ و فرهنگ ایران، اشاره‌های او به قهرمانان شاهنامه و توجهش به آیین‌ها و میراث‌ ایرانی از جمله موضوعاتی است که در بررسی نگاه او به وطن اهمیت دارد. این نشانه‌ها را می‌توان در کنار یکدیگر قرار داد و از خلال آنها، پیوند شاعر با گذشته تاریخی و فرهنگی سرزمینش را بهتر شناخت.

این مدرس ادبیات فارسی خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های شعر حافظ آن است که مفاهیم انسانی و فرهنگی را در قالب زبانی هنرمندانه و چند لایه بیان می‌کند. به همین دلیل، اشعار او به یک دوره تاریخی محدود نمی‌ماند و نسل‌های مختلف می‌توانند با خوانش دوباره آن، به معناها و دریافت‌های تازه‌ای برسند.

همتی با اشاره به ماندگاری حافظ در فرهنگ ایرانی گفت: دیوان حافظ در زندگی فرهنگی مردم ایران جایگاهی ویژه دارد و در مناسبت‌های مختلف ملی و خانوادگی از جمله شب یلدا، حضوری پررنگ پیدا می‌کند. این پیوند گسترده با زندگی مردم نشان می‌دهد که حافظ تنها شاعری متعلق به گذشته نیست، بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و ادبی ایرانیان است.

وی تاکید کرد: بیستم مهر و روز بزرگداشت حافظ فرصتی برای بازخوانی ابعاد گوناگون شعر اوست، از عشق و اخلاق تا تاریخ، فرهنگ و وطن‌دوستی. توجه به این لایه‌ها کمک می‌کند تا حافظ را نه فقط به عنوان غزل‌سرایی بزرگ، بلکه به عنوان شاعری بشناسیم که شعرش با هویت فرهنگی و عاطفی ایرانیان پیوندی عمیق دارد.

کد مطلب 1011289

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.