به گزارش خبرگزاری ایمنا، زندگی مشترک تنها با تامین نیازهای مادی و انجام مسئولیت‌های روزمره استحکام پیدا نمی‌کند، بلکه توجه به نیازهای عاطفی، ابراز محبت و گفت‌وگوی صمیمانه نیز از پایه‌های مهم شکل‌گیری یک رابطه پایدار است. همسران در کنار تلاش برای مدیریت امور خانواده، به شنیدن کلمات محبت‌آمیز، دریافت بازخورد مثبت و اطمینان از ارزشمند بودن نزد یکدیگر نیاز دارند. گاهی یک تماس کوتاه در طول روز، قدردانی از زحمات همسر یا بیان چند جمله محبت‌آمیز می‌تواند احساس نزدیکی را تقویت کند و به زوجین نشان دهد که رابطه آنها، فراتر از مسئولیت‌های روزمره، همچنان در اولویت زندگی مشترک قرار دارد.
ارتباط کلامی، احترام متقابل و توجه به احساسات همسر، در شکل‌گیری دلبستگی ایمن میان زوجین نقش مهمی دارند. در برخی خانواده‌ها، محبت بیشتر از طریق کار کردن، تامین هزینه‌های زندگی، خرید کردن یا انجام امور منزل ابراز می‌شود؛ رفتارهایی که ارزشمند هستند، اما لزوما تمام نیازهای عاطفی طرف مقابل را پاسخ نمی‌دهند. به همین دلیل، یادگیری شیوه‌های مناسب ابراز احساسات می‌تواند به درک بهتر نیازهای همسران کمک کند. زمانی که زوجین بتوانند علاقه، قدردانی و حمایت خود را به زبان بیاورند، زمینه برای افزایش صمیمیت، کاهش فاصله عاطفی و تقویت احساس امنیت در رابطه مشترک فراهم می‌شود.
اهمیت ابراز محبت در خانواده به رابطه زوجین محدود نمی‌شود و فرزندان نیز از رفتارهای عاطفی والدین الگو می‌گیرند. کودکانی که احترام، قدردانی، گفت‌وگوی آرام و توجه متقابل را در رابطه پدر و مادر مشاهده می‌کنند، فرصت بیشتری برای یادگیری این مهارت‌ها در روابط آینده خود دارند. در مقابل، اگر محبت در خانواده بیشتر به انجام وظایف محدود شود و بیان احساسات جایگاهی نداشته باشد، ممکن است فرزندان نیز در ابراز علاقه و گفت‌وگو درباره نیازهای عاطفی با دشواری روبه‌رو شوند. از این رو، رابطه عاطفی سالم والدین می‌تواند زمینه‌ساز انتقال الگوهای ارتباطی سازنده از یک نسل به نسل دیگر باشد.
با وجود اهمیت این مهارت‌ها، برخی زوجین به دلیل الگوهای تربیتی دوران کودکی، خستگی‌های روزمره یا تمرکز بر مشکلات اقتصادی و مسئولیت‌های خانوادگی، کمتر احساسات خود را به زبان می‌آورند. تغییر این الگو به شناخت نیازهای عاطفی، تمرین گفت‌وگوی موثر و توجه آگاهانه به رابطه همسری نیاز دارد. زوجین می‌توانند با اختصاص زمانی کوتاه برای گفت‌وگو، شنیدن بدون قضاوت، بیان روشن خواسته‌ها و قدردانی از تلاش‌های یکدیگر، ارتباط خود را تقویت کنند. در صورت تداوم فاصله عاطفی یا دشواری در برقراری ارتباط، مراجعه به مشاور خانواده نیز می‌تواند به شناسایی موانع و یادگیری راهکارهای مناسب کمک کند.
خودآگاهی؛ نخستین گام برای تقویت صمیمیت زوجین
عاطفه‌السادات هاتف‌الحسینی، روان‌شناس و مشاور خانواده، در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اهمیت ابراز احساسات در روابط زوجین، اظهار کرد: ابراز احساسات به شکل کلامی و گفتاری در خانواده اهمیت زیادی دارد و همسران به شنیدن کلمات محبت‌آمیز از یکدیگر نیازمند هستند. انجام مسئولیت‌های زندگی، خرید کردن، بیرون رفتن با خانواده، تامین نیازهای مادی و رسیدگی به امور منزل، از جلوه‌های توجه به همسر به شمار می‌رود، اما بیان احساسات و استفاده از کلمات محبت‌آمیز نیز جایگاه ویژه‌ای در تقویت رابطه عاطفی دارد.
وی افزود: دلبستگی ایمن در زندگی مشترک به توجه متقابل، محبت و احساس ارزشمندی نزد همسر وابسته است. فرزندان نیز با مشاهده رفتار محبت‌آمیز والدین نسبت به یکدیگر، با مفهوم توجه و احترام در روابط خانوادگی آشنا می‌شوند و این الگوها را در زندگی آینده خود به کار می‌گیرند.
این روان‌شناس و مشاور خانواده تصریح کرد: یکی از مهارت‌های مهم زوجین این است که حتی در روزهای پرمشغله و هنگام خستگی، برای ابراز احساسات به یکدیگر زمان اختصاص دهند. بیان چند جمله محبت‌آمیز، تشکر از زحمات همسر و نشان دادن توجه به احساسات او، می‌تواند این پیام را منتقل کند که تلاش‌های طرف مقابل دیده می‌شود و برای او ارزش قائل هستند.
هاتف‌الحسینی ادامه داد: مشکلات اقتصادی، مسئولیت‌های خانوادگی و دشواری‌های روزمره نباید به گونه‌ای مدیریت شوند که رابطه عاطفی زوجین به حاشیه برود. همسران لازم است در کنار رسیدگی به مسائل زندگی، برای حفظ صمیمیت و بیان احساسات خود نیز وقت بگذارند و اجازه ندهند فشارهای روزمره مانع توجه به نیازهای عاطفی آنها شود.
وی با تاکید بر اهمیت شناخت الگوهای ارتباطی در زندگی مشترک بیان کرد: برخی زوجین متوجه هستند که در رابطه خود کمتر از کلمات محبت‌آمیز استفاده می‌کنند، اما گاهی این موضوع را به عنوان بخشی از عادت‌های رفتاری خود پذیرفته‌اند و برای تغییر آن اقدامی انجام نمی‌دهند. شناخت این مسئله و پذیرفتن نیاز به تغییر، نخستین گام برای تقویت ارتباط عاطفی است.
این مشاور خانواده گفت: تماس گرفتن با همسر در طول روز، پرسیدن حال او، شنیدن صدایش، قدردانی از تلاش‌هایش و اختصاص چند دقیقه برای گفت‌وگویی صمیمانه، از رفتارهای ساده‌ای است که می‌تواند احساس نزدیکی و تعلق را در زندگی مشترک افزایش دهد. برای تقویت صمیمیت، همیشه به اقدامات بزرگ نیاز نیست و گاهی استمرار در همین رفتارهای کوچک، نقش مهمی در حفظ کیفیت رابطه دارد.
الگوهای خانوادگی چگونه بر ابراز محبت اثر می‌گذارد؟
هاتف‌الحسینی با اشاره به تاثیر شیوه تربیت خانوادگی بر رفتار زوجین عنوان کرد: در برخی خانواده‌ها، به‌ویژه میان مردانی که در محیطی با ابراز محدود احساسات بزرگ شده‌اند، محبت بیشتر از طریق کار کردن، تامین مخارج زندگی و انجام مسئولیت‌های خانوادگی نشان داده می‌شود. این افراد ممکن است تصور کنند که با تلاش برای رفاه خانواده، همه وظایف خود را به درستی انجام داده‌اند و نیازی به بیان کلامی احساسات وجود ندارد.
وی خاطرنشان کرد: گاهی این الگوی رفتاری از خانواده دوران کودکی آموخته شده است؛ به این معنا که فرد در خانواده خود کمتر شاهد ابراز محبت کلامی میان پدر و مادر بوده و همان شیوه را در زندگی مشترک تکرار می‌کند. با این حال، الگوهای آموخته‌شده می‌توانند با شناخت و تمرین تغییر کنند و افراد در هر دوره از زندگی فرصت دارند مهارت‌های ارتباطی خود را بهبود ببخشند.
این روان‌شناس و مشاور خانواده ادامه داد: نیاز به محبت و توجه عاطفی به گروه سنی خاصی محدود نیست و افراد در روابط نزدیک خود به دیده شدن، شنیده شدن و دریافت احترام نیاز دارند. از این رو، زوجین باید شیوه‌های گوناگون ابراز علاقه را بشناسند و یاد بگیرند چگونه احساسات خود را به شکلی روشن و متناسب با نیازهای طرف مقابل بیان کنند.
وی با تاکید بر نقش والدین در آموزش مهارت‌های ارتباطی به فرزندان اظهار کرد: والدینی که در خانواده خود فرصت کمتری برای مشاهده ابراز محبت کلامی داشته‌اند، می‌توانند با آگاهی از اهمیت این موضوع، برای اصلاح الگوهای ارتباطی خود تلاش کنند. گفت‌وگو با فرزندان درباره احترام متقابل، توجه به احساسات همسر و شیوه درست بیان علاقه، می‌تواند آنها را برای شکل دادن به روابط سالم در آینده آماده کند.
هاتف‌الحسینی خاطرنشان کرد: جوانان نیز می‌توانند پیش از ورود به زندگی مشترک، درباره مهارت‌های ارتباطی و نیازهای عاطفی زوجین اطلاعات بیشتری کسب کنند و در صورت نیاز از راهنمایی مشاوران خانواده بهره بگیرند. آشنایی با شیوه‌های حل تعارض، گفت‌وگوی موثر و بیان احساسات، به افراد کمک می‌کند تا در زندگی مشترک، انتظارات روشن‌تری داشته باشند و اختلاف‌ها را با درک متقابل بیشتری مدیریت کنند.
به گزارش ایمنا، ابراز احساسات کلامی، احترام متقابل و گوش دادن به صحبت‌های همسر، از عناصر مهم ارتباط موثر در زندگی مشترک به شمار می‌رود. زوجین با بیان روشن نیازها، توجه به دیدگاه‌های یکدیگر و پرهیز از قضاوت شتاب‌زده می‌توانند زمینه گفت‌وگویی سازنده را فراهم کنند و برای حل مشکلات به جای تشدید اختلاف‌ها، به دنبال راهکارهای مشترک باشند.
ارتباط موثر زمانی شکل می‌گیرد که هر یک از همسران بتواند بدون نگرانی از تحقیر یا نادیده گرفته شدن، احساسات و خواسته‌های خود را بیان کند و در مقابل، شنونده‌ای همراه و محترم داشته باشد. توجه به زبان بدن، انتخاب زمان مناسب برای گفت‌وگو و رعایت احترام هنگام اختلاف‌نظر نیز در این مسیر اهمیت دارد.
در نهایت، تقویت رابطه عاطفی به رفتارهای مستمر و توجه دوطرفه نیاز دارد. بیان محبت، قدردانی از تلاش‌های همسر و اختصاص زمان برای گفت‌وگو، در کنار مسئولیت‌پذیری و همکاری در امور زندگی، می‌تواند به افزایش رضایت زوجین، کاهش فاصله عاطفی و تحکیم بنیان خانواده کمک کند.