به گزارش خبرگزاری ایمنا، دولت دونالد ترامپ برای مهار افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا، مسیر واردات این فرآورده نفتی از روسیه را به‌طور موقت باز کرده است؛ تصمیمی که هم‌زمان با تشدید فشار اقتصادی بر خانوارها و نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره اتخاذ شده و بار دیگر تعارض میان سیاست تحریمی واشنگتن علیه مسکو و نیازهای بازار داخلی آمریکا را برجسته می‌کند.
ترامپ اعلام کرده است که پس از گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دو کشور درباره عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان به توافق رسیده‌اند. هم‌زمان، وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزی موقت برای تسهیل فروش، انتقال و واردات گازوئیل با منشأ روسیه صادر کرده است.
با این حال، محدود بودن محموله‌های اولیه در مقایسه با ابعاد بازار انرژی، تداوم اختلال در عرضه جهانی و وابستگی قیمت سوخت به عوامل متعدد، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا توافق ترامپ و پوتین می‌تواند قیمت گازوئیل را به‌طور پایدار کاهش دهد یا تنها فرصتی برای مدیریت موقت بحران و فشارهای سیاسی پیش از انتخابات فراهم می‌کند.
توافق ترامپ و پوتین برای واردات گازوئیل روسیه؛ حجم محموله‌ها چقدر است؟
ترامپ روز جمعه اعلام کرد روسیه بلافاصله بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل، معادل حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه، به بازار آمریکا و بازارهای جهانی عرضه خواهد کرد. او همچنین از عرضه ۵۰۰ هزار تن دیگر در ماه نوامبر و یک میلیون تن پس از آن خبر داد.
رئیس‌جمهور آمریکا گفته است روسیه در ادامه و با توجه به وضعیت پالایشگاه‌های خود، سه میلیون تن دیگر گازوئیل عرضه خواهد کرد. با این حال، این ارقام در حال حاضر بر اعلام ترامپ استوار است و میزان و زمان‌بندی تحقق همه محموله‌های پیش‌بینی‌شده به‌طور مستقل مشخص نشده است.
بر اساس گزارشی که رویترز منتشر کرده است، آمریکا روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه گازوئیل صادر می‌کند. مقایسه این رقم با محموله اولیه اعلام‌شده نشان می‌دهد که حجم عرضه مورد اشاره ترامپ، در مقیاس تجارت روزانه این فرآورده در آمریکا محدود است و به‌تنهایی نمی‌تواند تضمینی برای تغییر پایدار وضعیت بازار باشد.
کریل دیمیتریف، نماینده رئیس‌جمهور روسیه، پس از گفت‌وگوی ترامپ و پوتین از همکاری دو کشور در حوزه انرژی تمجید کرد. به نوشته رویترز، منابع آگاه اعلام کرده‌اند که دیمیتریف در سفر ماه گذشته خود به واشنگتن از مقام‌های آمریکایی خواسته بود مجوز صادرات گازوئیل به بازار آمریکا برای شرکت‌های بزرگ نفتی روسیه صادر شود.
ترامپ، زلنسکی را دور زد؛ معامله گازوئیلی با پوتین زیر سایه جنگ اوکراین
پایگاه خبری اکسیوس نوشت که یک مقام آمریکایی توافق دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین برای صادرات گازوئیل روسیه را واکنشی به بی‌توجهی ولودیمیر زلنسکی به درخواست‌های واشنگتن برای توقف حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه دانست. به گفته این مقام، ترامپ پس از آنکه زلنسکی شش درخواست آمریکا را نادیده گرفت، تصمیم به توافق با مسکو گرفت؛ حملاتی که از نگاه واشنگتن به افزایش قیمت بنزین و گازوئیل برای مصرف‌کنندگان آمریکایی منجر شده است.
زلنسکی در واکنش به این توافق، آن را ناعادلانه و فاقد صداقت توصیف کرد و گفت از تصمیم ترامپ غافلگیر شده است. او پیش‌تر اعلام کرده بود در صورت توقف حملات روسیه به نیروگاه‌های اوکراین، کی‌یف نیز آماده است حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف کند. با این حال، مقام آمریکایی تأکید کرد که ترامپ خواهان توقف یک‌جانبه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه است و این حملات را هم‌تراز با حملات روسیه به شبکه برق اوکراین نمی‌داند.
بر اساس گزارش اکسیوس، در نشست هشت‌ساعته نمایندگان آمریکا و اوکراین در میامی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر درباره احتمال توافق‌های انرژی با روسیه برای کاهش قیمت سوخت با هیئت اوکراینی گفت‌وگو کردند. یک مقام اوکراینی مدعی شد فرستادگان ترامپ احتمال قطع دسترسی کی‌یف به اطلاعات آمریکا را مطرح کرده‌اند؛ ادعایی که مقام آمریکایی آن را رد کرد. ویتکاف و کوشنر همچنین در حال بررسی سفر به مسکو و کی‌یف برای گفت‌وگو درباره پیشنهادهای صلح هستند؛ هرچند مشخص نیست توافق اخیر چه تأثیری بر این برنامه‌ها خواهد گذاشت.
بیشتر بخوانید: اوکراین بعد از توافق ترامپ و پوتین به پالایشگاه روسیه حمله کرد
قیمت گازوئیل در آمریکا به ۶.۲۸ دلار رسید؛ واردات روسیه کافی است؟
افزایش قیمت سوخت، یکی از مهم‌ترین زمینه‌های تصمیم دولت ترامپ برای تسهیل واردات گازوئیل روسیه است. طبق گزارش رویترز و به نقل از انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت گازوئیل در این کشور روز پنجشنبه به ۶.۲۸ دلار برای هر گالن رسید؛ سطحی نزدیک به رکوردهای قیمتی این بازار.
قیمت گازوئیل از زمان آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه، حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است. این جهش قیمتی تنها رانندگان را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد؛ گازوئیل در حمل‌ونقل جاده‌ای، کشاورزی و گرمایش منازل کاربرد دارد و افزایش بهای آن می‌تواند هزینه جابه‌جایی کالاها و تولید محصولات کشاورزی را نیز بالا ببرد.
پس از اعلام توافق ترامپ و پوتین، قیمت قراردادهای آتی گازوئیل آمریکا نزدیک به پنج درصد کاهش یافت و به حدود ۴.۶۴ دلار برای هر گالن رسید. با این حال، کاهش قیمت در بازار معاملات به معنای افت مشابه و پایدار قیمت خرده‌فروشی در جایگاه‌های سوخت نیست.
بازار گازوئیل علاوه بر میزان عرضه، از ظرفیت پالایشگاه‌ها، هزینه حمل‌ونقل، سطح ذخایر، تقاضای داخلی و شرایط بازار جهانی تأثیر می‌پذیرد. در نتیجه، حتی اگر محموله‌های اعلام‌شده به‌موقع وارد بازار شوند، اثر نهایی آن‌ها بر هزینه سوخت مصرف‌کنندگان به مجموعه این عوامل بستگی خواهد داشت.
چرا تحلیلگران توافق گازوئیل روسیه و آمریکا را راهکار پایدار نمی‌دانند؟
به نوشته رویترز، برخی تحلیلگران معتقدند توافق اخیر برای کاهش پایدار قیمت گازوئیل کافی نیست. روری جانستون، پژوهشگر بازار نفت و بنیان‌گذار وب‌سایت CommodityContext، در واکنش به این توافق، حجم عرضه اعلام‌شده را در مقایسه با صادرات معمول روسیه محدود ارزیابی کرده است.
جیم میچل، تحلیلگر مؤسسه مشاوره‌ای وود مکنزی، نیز این توافق را راه‌حل نهایی بحران ندانسته و آن را منبع تأمین دیگری برای بازاری توصیف کرده است که با کمبود شدید عرضه گازوئیل روبه‌روست.
این ارزیابی‌ها بر تفاوت میان افزایش مقطعی عرضه و رفع عوامل ساختاری گرانی تأکید دارد. اگر ظرفیت پالایش محدود بماند یا اختلال در مسیرهای عرضه جهانی ادامه پیدا کند، ورود محموله‌های جدید ممکن است تنها بخشی از فشار بازار را کاهش دهد.
همچنین، وضعیت پالایشگاه‌های روسیه بر تحقق وعده‌های اعلام‌شده تأثیرگذار است. ترامپ خود نیز عرضه بخشی از محموله‌های بعدی را به شرایط پالایشگاه‌های این کشور وابسته دانسته است؛ پالایشگاه‌هایی که به گفته او، در حملات اوکراین آسیب دیده‌اند.
بنابراین، برای ارزیابی اثر واقعی توافق باید میزان محموله‌های تحویل‌شده، زمان ورود آن‌ها به بازار و تغییرات پایدار قیمت گازوئیل بررسی شود؛ نه اینکه تنها کاهش اولیه قراردادهای آتی به‌عنوان نشانه پایان بحران در نظر گرفته شود.
مجوز موقت واردات گازوئیل روسیه؛ عقب‌نشینی آمریکا از تحریم‌های مسکو
یکی از ابعاد مهم توافق ترامپ و پوتین، تعدیل موقت محدودیت‌های تحریمی آمریکا علیه فرآورده‌های نفتی روسیه است. وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز عمومی شماره ۱۳۵ را صادر کرده که بر اساس آن، معاملات مرتبط با فروش، تحویل، تخلیه و واردات گازوئیل با منشأ روسیه تا هفتم آوریل ۲۰۲۷ مجاز شده است.
این مجوز به معنای لغو همه تحریم‌های آمریکا علیه روسیه نیست و محدودیت‌های دیگر، از جمله برخی محدودیت‌های مالی، همچنان برقرار است. در واقع، واشنگتن بخشی از محدودیت‌های مرتبط با تجارت گازوئیل را برای تسهیل عرضه به بازار تعدیل کرده است.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵ شرکت‌های نفتی روسیه را در چارچوب فشار بر مسکو به‌دلیل جنگ اوکراین تحریم کرده بود. هدف اعلام‌شده این تحریم‌ها، محدود کردن درآمدهای روسیه و کاهش منابع مالی در دسترس دولت این کشور برای ادامه جنگ بود.
اکنون تسهیل فروش گازوئیل روسیه می‌تواند برای مسکو فرصت درآمدزایی ایجاد کند؛ هرچند میزان منافع اقتصادی آن به حجم واقعی صادرات، قیمت فروش و هزینه‌های انتقال بستگی دارد. از سوی دیگر، دولت آمریکا با این تصمیم می‌کوشد بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت را از بازار داخلی خود کاهش دهد.
این وضعیت، تعارض میان اهداف تحریمی واشنگتن و ملاحظات اقتصادی داخلی آن را آشکار می‌کند؛ به‌ویژه آنکه تصمیم اخیر به معنای کنار گذاشتن کامل سیاست فشار بر روسیه نیست، بلکه مجوزی محدود و زمان‌دار برای تسهیل معاملات گازوئیل به شمار می‌رود.
واکنش اوکراین به توافق ترامپ و پوتین؛ انتقاد از درآمدزایی روسیه
توافق واردات گازوئیل روسیه با واکنش منفی مقام‌های اوکراینی نیز روبه‌رو شده است. به گزارش رویترز، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، این تصمیم را «تصمیمی ضعیف از سوی شرکای قدرتمند» توصیف کرد و گفت امتیاز دادن به پوتین نه به صلح منجر می‌شود و نه منفعتی برای جهان خواهد داشت.
این واکنش در شرایطی مطرح شد که هیئتی اوکراینی برای گفت‌وگو درباره راه‌های پایان دادن به جنگ، در آمریکا حضور داشت. از نگاه منتقدان اوکراینی، تسهیل فروش فرآورده‌های نفتی روسیه می‌تواند منابع مالی بیشتری در اختیار مسکو قرار دهد؛ همان درآمدهایی که تحریم‌های غرب با هدف محدود کردن آن‌ها اعمال شده‌اند.
در آمریکا نیز این تصمیم با انتقادهایی روبه‌رو شد. دون بیکن، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، از دولت خواست به‌جای کاهش محدودیت‌ها، تحریم‌های بیشتری علیه روسیه اجرا کند. او استدلال کرد که افزایش درآمدهای مسکو می‌تواند منابع بیشتری برای ادامه جنگ اوکراین فراهم کند.
در مقابل، دولت ترامپ این اقدام را در چارچوب تلاش برای افزایش عرضه و کاهش هزینه سوخت مطرح کرده است. ازاین‌رو، مناقشه بر سر توافق اخیر تنها به قیمت گازوئیل محدود نمی‌شود و پیامدهای آن برای سیاست تحریمی آمریکا و حمایت غرب از اوکراین نیز مورد توجه قرار گرفته است.
انتخابات کنگره آمریکا در ۳ نوامبر؛ چرا قیمت گازوئیل برای ترامپ مهم است؟
زمان‌بندی توافق واردات گازوئیل روسیه با ملاحظات سیاسی داخلی آمریکا نیز ارتباط دارد. انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر برگزار می‌شود و تعیین خواهد کرد که جمهوری‌خواهان می‌توانند اکثریت شکننده خود را حفظ کنند یا خیر.
افزایش هزینه سوخت، به‌ویژه برای رانندگان کامیون، کشاورزان و فعالان حمل‌ونقل، می‌تواند به افزایش هزینه کالاها و تشدید فشار اقتصادی بر خانوارها منجر شود. در چنین شرایطی، قیمت گازوئیل از یک مسئله اقتصادی به موضوعی اثرگذار بر ارزیابی رأی‌دهندگان از عملکرد دولت تبدیل شده است.
ترامپ نیز کاهش قیمت سوخت برای آمریکایی‌ها، به‌ویژه کشاورزان، دامداران و رانندگان کامیون، را از اولویت‌های خود اعلام کرده است. تسهیل واردات گازوئیل روسیه را می‌توان بخشی از تلاش دولت او برای افزایش عرضه در آستانه انتخابات دانست؛ هرچند نمی‌توان تنها بر اساس زمان‌بندی این تصمیم، درباره میزان تأثیر آن بر رفتار رأی‌دهندگان نتیجه‌گیری کرد.
رویترز همچنین گزارش داده است که ترامپ در حال بررسی اقدام‌های دیگری برای کنترل قیمت سوخت و افزایش تولید داخلی است. بر اساس این گزارش، دولت آمریکا قصد دارد از ظرفیت قانون تولید دفاعی مصوب دوران جنگ سرد برای تقویت تولید نفت و سوخت و بررسی راهکارهای افزایش ظرفیت پالایش استفاده کند.
این قانون به رئیس‌جمهور امکان می‌دهد از ابزارهایی مانند وام‌های با پشتوانه دولت و اولویت‌بندی قراردادهای مربوط به کالاهای ضروری برای تقویت تولید داخلی استفاده کند. با این حال، افزایش ظرفیت پالایشگاه‌ها و توسعه زیرساخت‌های انرژی فرایندی زمان‌بر است و به نظر می‌رسد نمی‌تواند فشار قیمتی کوتاه‌مدت را برطرف کند.
بحران انرژی آمریکا؛ واردات گازوئیل روسیه مُسکن موقت است؟
توافق ترامپ و پوتین برای عرضه گازوئیل روسیه، تلاشی برای افزایش عرضه در بازاری است که با رشد شدید قیمت‌ها و محدودیت‌های تأمین روبه‌رو شده است. کاهش اولیه قیمت قراردادهای آتی نشان می‌دهد اعلام این تصمیم بر انتظارات بازار اثر گذاشته، اما برای ارزیابی موفقیت آن باید منتظر ماند تا میزان واقعی محموله‌ها و تأثیر آن‌ها بر قیمت مصرف‌کننده مشخص شود.
از یک سو، افزایش واردات می‌تواند در کوتاه‌مدت به تأمین بخشی از نیاز بازار کمک کند؛ از سوی دیگر، محدود بودن حجم محموله‌های اولیه، وضعیت پالایشگاه‌ها و تداوم اختلال در عرضه جهانی، امکان کاهش پایدار قیمت‌ها را نامطمئن می‌کند.
این تصمیم همچنین پیامدهای سیاسی و اقتصادی فراتر از بازار سوخت دارد. آمریکا برای مدیریت فشار داخلی، بخشی از محدودیت‌های تجاری مرتبط با گازوئیل روسیه را موقت تعدیل کرده است؛ اقدامی که با انتقاد اوکراین و شماری از قانون‌گذاران آمریکایی روبه‌رو شده و پرسش‌هایی درباره سازگاری سیاست تحریمی واشنگتن با نیازهای اقتصادی آن ایجاد کرده است.
در نهایت، واردات گازوئیل روسیه را باید اقدامی کوتاه‌مدت برای افزایش عرضه و مدیریت فشار قیمت‌ها دانست، نه نشانه‌ای قطعی از پایان بحران انرژی آمریکا. اثر واقعی این تصمیم به تحقق محموله‌های وعده‌داده‌شده، وضعیت بازار جهانی فرآورده‌های نفتی و توان دولت ترامپ برای مهار عوامل اصلی گرانی بستگی دارد.
نظر شما