به گزارش خبرگزاری ایمنا، گردهمایی «آقای تربیت» با هدف گفت‌وگو و بازخوانی اندیشه‌های تربیتی رهبر انقلاب امروز _ پنج‌شنبه شانزدهم مهر_ با حضور جمعی از فعالان حوزه تعلیم و تربیت، فرهنگیان و پژوهشگران برگزار شد.
در این گردهمایی، موضوعاتی همچون «اندیشه تربیتی رهبر شهید انقلاب»، «بازخوانی تحلیلی بیانات و عبارات تربیتی رهبر انقلاب» و «تربیت به‌عنوان یک مسئله فراراهبردی» مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در ابتدای این نشست، پس از قرائت قرآن کریم توسط محمدحسین مکتوبان، جمعی از فعالان حوزه تربیتی به ارائه مطالبی درباره منظومه فکری و تربیتی رهبر شهید انقلاب پرداختند.
تربیت ایمانی؛ دستگاه مرکزی انسان‌سازی
حجت‌الاسلام حسین هادیان پژوهشگر تربیت اسلامی، نخستین سخنران این گردهمایی بود که با موضوع «روش انتقال معارف دین در اندیشه رهبر انقلاب» به ارائه دیدگاه‌های خود پرداخت.
وی با طرح این پرسش که «تربیت ایمانی چیست و چه چیزی نیست؟» بر ضرورت تربیت ایمانی تأکید کرد و آن را مقدمه و پیش‌نیاز، امتداد و تضمین‌کننده و دستگاه مرکزی در فرایند انسان‌سازی دانست.
هادیان همچنین دو پرسش اساسی در حوزه تربیت اعتقادی و ایمانی را مورد توجه قرار داد و گفت: نخست اینکه «چه بگوییم؟» و محتوای معرفتی چه ویژگی‌هایی داشته باشد و دوم اینکه «چگونه بگوییم؟»؛ به این معنا که معارف دینی با چه روشی به مخاطب منتقل شود تا به شکل‌گیری ایمان منجر شود، نه صرفاً ایجاد یک مجموعه اطلاعات و دانش دائره‌المعارفی.
مأموریت تاریخی نوجوانان در اندیشه رهبر انقلاب
در ادامه، سیدمحسن میرزاترابی، مدیر مؤسسه تربیتی رهپویان طریق غدیر، با موضوع «مأموریت تاریخی نوجوانان در اندیشه رهبر انقلاب» سخنرانی کرد.
وی با اشاره به جایگاه جوانان و نوجوانان در مواجهه فکری و فرهنگی جمهوری اسلامی با جریان استکبار، بر اهمیت توجه به این قشر در عرصه تربیت تأکید کرد.
میرزاترابی با اشاره به دیدگاه رهبر انقلاب درباره جوانان، مسئله تربیت نسل نوجوان و جوان را یکی از عرصه‌های مهم تقابل فرهنگی و فکری دانست و بر ضرورت توجه فعالان تربیتی به این عرصه تأکید کرد.
تربیت باید در مسیر رسالت محوری تعریف شود
در بخش دیگری از این گردهمایی، خانم ربیعی، مدیر مجموعه فرهنگی مقرکتاب و دبیر، با موضوع «تربیت باید تمدن‌ساز باشد» به بیان نکاتی پرداخت.
وی با تأکید بر ضرورت عبور از رویکرد مناسک‌محوری، بر رویکرد «رسالت‌محوری» در اندیشه تربیتی رهبر شهید انقلاب تمرکز کرد و محورهایی همچون نقش‌آفرینی، رسالت‌یابی، عمل در راستای رسالت، چالش‌های مسیر رسالت و آمادگی برای مواجهه با این چالش‌ها را مورد بررسی قرار داد.
ربیعی همچنین «تربیت در حیطه رسالت» را یکی از محورهای مهم تربیت تمدن‌ساز عنوان کرد.
بررسی نسبت تربیت، جامعه و تمدن‌سازی
در ادامه این گردهمایی، میز گفت‌وگویی با حضور حجت‌الاسلام روح‌الله میرزاده، عماد طیبی از فعالان تربیتی و حجت‌الاسلام امین حقیقت‌نژاد، نویسنده کتاب «تربیت باید تمدن‌ساز باشد»، برگزار شد.
حجت‌الاسلام میرزاده در این بخش با طرح موضوع «تربیت تمدن‌ساز»، بر ضرورت توجه به نظام تربیتی و نسبت آن با اندیشه‌های رهبر انقلاب تأکید کرد.
وی همچنین به پیوستگی و روانی کتاب، روش‌شناسی استخراج دیدگاه‌های رهبر انقلاب و چیستی «تربیت تمدن‌ساز» پرداخت و با اشاره به تعاریف مختلف مطرح‌شده در کتاب، بر ضرورت تبیین دقیق مفهوم تربیت تمدن‌ساز تأکید کرد.
میرزاده همچنین «کارخانه انسان‌سازی» را یکی از تعابیر مهم در بحث تربیت دانست و نقش محیط و اجتماع را در فرایند تربیت مورد توجه قرار داد.
وی با بیان اینکه جامعه متحرک می‌تواند زمینه تحقق تربیت را فراهم کند، افزود: اگر جامعه در وضعیت متضاد قرار داشته باشد، زمینه‌های اجتماعی تربیت به شکل مطلوب فراهم نخواهد بود و باید تربیت با روش‌های دیگری دنبال شود.
او همچنین با تأکید بر اینکه تربیت اسلامی بن‌بست ندارد، نقش نظام اجتماعی اسلام و تأثیر نظام‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بر فرایند تربیت را مورد اشاره قرار داد.
حجت‌الاسلام میرزاده همچنین نسبت اندیشه رهبر انقلاب با دیدگاه‌های دیگر اندیشمندان را «در طول» و نه «در عرض» یکدیگر دانست و بر پرهیز از نگاه رقابتی میان این دیدگاه‌ها تأکید کرد.
عماد طیبی در این گفت‌وگو، کتاب «تربیت باید تمدن‌ساز باشد» را تلاشی برای بازسازی هندسه فکری رهبر انقلاب و استنتاج یک نظام تربیتی منسجم و شفاف بر اساس آن دانست و تأکید کرد که چنین بازسازی‌ای نمی‌تواند کاملاً خنثی باشد.
وی توضیح داد که نوع نگاه و اندیشه فردی که اقدام به بازسازی یک منظومه فکری می‌کند، می‌تواند در اولویت‌بندی و نحوه استخراج مفاهیم مؤثر باشد؛ به‌عنوان مثال، ممکن است یک فرد با رویکرد اقتصادی، در بازسازی هندسه فکری رهبر انقلاب توجه بیشتری به بیانات اقتصادی ایشان داشته باشد.
طیبی همچنین با اشاره به اینکه در کتاب، «تربیت» به‌عنوان اولویت رسالت رهبر انقلاب مطرح شده است، تصریح کرد که اولویت‌بندی باید با توجه به مخاطب بیانات، استعداد، توانایی و موقعیت او صورت گیرد و نمی‌توان برای همه افراد یک اولویت واحد تعریف کرد.
وی همچنین بر امکان نقد و بازخوانی نظام تربیتی مستخرج از هندسه فکری رهبر انقلاب تأکید کرد و گفت که نباید تصور شود این نظام تربیتی غیرقابل نقد است یا دیگر اندیشمندان نمی‌توانند بر اساس هندسه فکری اندیشمندانی همچون علامه طباطبایی، شهید مطهری و شهید بهشتی، نظام تربیتی دیگری طراحی کنند.
طیبی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر ضرورت استفاده از تخصص افراد در حوزه‌های مختلف، این نکته را مورد توجه قرار داد که حتی خود ایشان نیز در برخی مسائل، تخصص را به متخصصان آن حوزه واگذار کرده‌اند.
نقد تربیت منفعل و ضرورت تربیت نقش‌آفرین
طیبی در ادامه، یکی از محورهای مهم کتاب «تربیت باید تمدن‌ساز باشد» را نقد رویکردهایی دانست که گاه با عنوان تربیت اسلامی مطرح می‌شوند اما در نهایت انسان‌هایی منفعل، بدون دغدغه، فاقد رسالت و بدون افق دید جهانی تربیت می‌کنند.
وی با اشاره به برخی تعابیر مطرح‌شده از سوی آیت‌الله حائری شیرازی، این نوع تربیت را تربیتی منفعل توصیف کرد و آن را مورد نقد قرار داد.
طیبی همچنین با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم و داستان‌های پیامبران، نقش‌آفرینی، کنشگری، ایفای رسالت و عمل بر اساس اراده را از مؤلفه‌های اساسی تربیت دانست و گفت تربیت تمدن‌ساز بر پایه همین رویکرد در اسلام شکل می‌گیرد؛ تربیتی که انسان را برای اثرگذاری بر محیط و تحقق رسالت خود آماده می‌کند.
وی این رویکرد را ناظر به نقد وضعیت موجود تربیتی در نظام آموزش و پرورش و برخی مدارس دانست و به نقد این نوع تربیت در «منشور روحانیت» امام خمینی(ره) نیز اشاره کرد.
رونمایی از کتاب «تربیت باید تمدن‌ساز باشد»
در پایان این گردهمایی، از کتاب «تربیت باید تمدن‌ساز باشد» با حضور پدر شهید نخبه اسماعیل حلاجی، حجت‌الاسلام مهدی نیلی‌پور و جمعی از فعالان تربیتی شهر اصفهان رونمایی شد.
این کتاب که به قلم حجت‌الاسلام امین حقیقت‌نژاد و دکتر محسن سلیمان تدوین شده است، با تمرکز بر مفهوم تربیت تمدن‌ساز، به بررسی ابعاد تربیتی اندیشه رهبر شهید انقلاب می‌پردازد.
ایده‌یابی برای فهم منظومه تربیتی رهبر انقلاب حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای
در بخش پایانی این گردهمایی، محسن سلیمان، استاد دانشگاه فرهنگیان، با موضوع «ایده‌یابی و فهم منظومه تربیتی رهبر انقلاب» به ارائه دیدگاه‌های خود پرداخت.
وی در این ارائه، ابتدا به خوانش پیام رهبر انقلاب به مناسبت بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها در مهرماه ۱۴۰۵ پرداخت و سپس مفاهیم اصلی و کلیدواژه‌های مرتبط با این پیام را استخراج کرد.
سلیمان در ادامه، به استنتاج مفاهیم محوری پیام پرداخت و در گام پایانی، ایده‌یابی بر اساس محورهای اصلی پیام را ارائه کرد.
نظر شما