به گزارش خبرگزاری ایمنا از گیلان، آتشنشانی در کلانشهرهای ایران با شرایطی روبهرو است که توسعه شهرها و پیچیدهتر شدن حوادث، همزمان با ضرورت نوسازی تجهیزات و تقویت نیروی انسانی، مأموریت این سازمانها را دشوارتر کرده است. امروز آتشنشانان تنها با حریقهای شهری روبهرو نیستند و امداد و نجات، حوادث ناشی از تصادفات، ساختمانهای بلندمرتبه، حوادث آبی و مخاطرات مختلف شهری نیز بخشی از مأموریتهای آنها را تشکیل میدهد.
در چنین شرایطی، برخورداری از تجهیزات و امکانات مناسب تنها یک ضرورت پشتیبانی نیست؛ بلکه مستقیم با سرعت عملیات، ایمنی آتشنشانان و امکان نجات جان شهروندان ارتباط دارد.
خودروهای عملیاتی، نردبانهای بلند، تجهیزات حفاظت فردی، تجهیزات تنفسی و ابزارهای تخصصی، زمانی اهمیت خود را نشان میدهند که نیروها در نخستین دقایق حادثه باید وارد محیطی پرخطر شوند و به همین دلیل، توان عملیاتی یک سازمان آتشنشانی را نمیتوان تنها با تعداد ایستگاهها یا نیروها سنجید و کیفیت، تناسب و بهروز بودن تجهیزات نیز بخش مهمی از این توان به شمار میرود.
ابعاد این چالش در سطح کشور نیز قابل توجه است. طبق اعلام معاون امور شهرداریهای سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، آتشنشانی کشور با کمبود حدود ۱۸۰۰ دستگاه خودرو، ۲۰۰ دستگاه نردبان و بیش از ۱۶ هزار نیروی انسانی روبهرو است.
از سوی دیگر شهریور سال جاری اعلام شد حدود ۲۱۰۰ پایگاه آتشنشانی در کشور فعال است و حدود ۲۱ هزار آتشنشان در این مجموعهها خدمت میکنند؛ آماری که در کنار برنامه جذب چهار تا پنج هزار نیروی جدید، فاصله موجود میان ظرفیت فعلی و نیازهای حوزه ایمنی شهری را نشان میدهد.
تأمین تجهیزات تخصصی نیز به یکی از محورهای مهم تقویت آتشنشانی در شهرهای بزرگ تبدیل شده است. در تیرماه امسال، تفاهمنامهای برای تأمین ۲۸۸ دستگاه خودروی آتشنشانی برای برخی کلانشهرها به امضا رسید که تأمین ۱۸۴ خودروی نردبان آتشنشانی و تجهیزات امداد و نجات نیز در آن پیشبینی شده بود.
با این حال افزایش توان آتشنشانی تنها با اضافه شدن خودرو و تجهیزات محقق نمیشود و جانمایی مناسب ایستگاهها، تأمین نیروی انسانی، کاهش زمان رسیدن به محل حادثه، دسترسی به تجهیزات متناسب با ساختمانهای بلندمرتبه، نوسازی ناوگان و حرکت به سمت فناوریهای جدید، مجموعهای از عواملی هستند که میزان آمادگی شهرها را در برابر حوادث تعیین میکنند. از سوی دیگر، آموزش نیروها، شناسایی اماکن پرخطر و اقدامات پیشگیرانه نیز در کاهش خسارتهای ناشی از حوادث نقش دارد.
در چنین شرایطی، رشت نیز بهعنوان یکی از شهرهای بزرگ شمال کشور، با مجموعهای از این چالشها روبهرو است؛ شهری که افزایش جمعیت شناور، تردد روزانه، توسعه کالبدی و ساختوسازهای بلندمرتبه، در کنار وجود رودخانههای درونشهری و حوادث مرتبط با آب، نیازهای تازهای را متوجه سازمان آتشنشانی کرده است.
بررسی وضعیت آتشنشانی رشت نشان میدهد که پاسخ به این نیازها تنها به افزایش تجهیزات محدود نمیشود و توسعه شبکه ایستگاهها، تأمین نیروی انسانی، نوسازی ناوگان و استفاده از فناوریهای نوین نیز در این میان اهمیت دارد.
اکنون این پرسش مطرح است که آیا ظرفیتهای آتشنشانی رشت با تغییر چهره شهر و افزایش مأموریتهای این سازمان همگام شده است؛ پرسشی که پاسخ آن، ضرورت توسعه ایستگاهها، تأمین نیروی انسانی و تقویت تجهیزات و فناوریهای مورد نیاز آتشنشانان را پیش روی مدیریت شهری قرار میدهد.

کاهش ۳۰ درصدی حریق و حادثه در رشت
شهرام مومنی، رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: سازمان آتشنشانی رشت دارای ۱۵ ایستگاه، حدود ۹۰ دستگاه خودرو سنگین و نیمهسنگین و موتورسیکلت است که بیش از ۶۰ دستگاه از این خودروها، خودروهای اطفای حریق هستند.
وی میافزاید: در ناوگان سازمان، یک دستگاه نردبان ۴۲ متری، یک دستگاه نردبان ۴۴ متری و یک دستگاه نردبان ۵۵ متری وجود دارد و سازمان آتشنشانی رشت ۳۸۰ نیرو دارد که حدود ۳۴۵ نفر از آنها عملیاتی هستند.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت با اشاره به عملکرد این سازمان در نیمه نخست سال خاطرنشان میکند: در شش ماهه نخست سال، بیش از سه هزار مورد حریق و حادثه تحت پوشش خدمات آتشنشانی قرار گرفت که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش داشته است.
مومنی با اشاره به حریق منازل مسکونی تصریح میکند: حدود ۵۳ درصد حریقهای منازل مسکونی ناشی از اتصالی برق بوده است.
وی با بیان اینکه تنها ۱۸ درصد منازل مسکونی که دچار حریق شدهاند بیمه بودند، ادامه میدهد: لازم است در زمینه بیمه منازل مسکونی اطلاعرسانی بیشتری انجام شود و شرکتهای بیمه نیز در این زمینه فعالیت بیشتری داشته باشند تا مردم به بیمه کردن منازل خود توجه کنند.
کمبود ۸۰ نیروی آتشنشانی در رشت
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت با اشاره به وضعیت نیروی انسانی سازمان آتشنشانی رشت میگوید: سال گذشته ۴۵ نیروی عملیاتی به بدنه سازمان اضافه شدند، اما از سوی دیگر حدود ۴۴ نفر از نیروها بازنشسته شدند و نیروهای جدید در چرخه نیروی انسانی و عملیاتی سازمان مشغول به فعالیت هستند.
مومنی میافزاید: بر اساس چارت سازمانی، باید حدود ۴۶۰ نیرو در سازمان آتشنشانی رشت حضور داشته باشند، در حالی که اکنون ۳۸۰ نیرو داریم و با کمبود حدود ۸۰ نیرو مواجه هستیم.
وی ادامه میدهد: با توجه به اینکه نیروهای عملیاتی با ۲۰ سال سابقه میتوانند با استفاده از سختی کار بازنشسته شوند، احتمال بازنشستگی تعدادی دیگر از نیروهای عملیاتی تا پایان سال وجود دارد و به دنبال جذب نیرو و جایگزینی آنها هستیم.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت با اشاره به برنامه نوسازی ناوگان سازمان میافزاید: قراردادی برای تأمین خودروهای جدید منعقد شده و پنج دستگاه خودرو شامل چهار دستگاه خودرو سواری کمکدار و یک دستگاه خودرو سواری سمند تحویل گرفته شده است.
مومنی اظهار میکند: سه دستگاه خودرو اطفای حریق نیز در دست اقدام است و امیدواریم این خودروها تا یک ماه آینده به چرخه ناوگان عملیاتی سازمان اضافه شوند.
وی با اشاره به ضرورت نوسازی تجهیزات میافزاید: با توجه به حرکت شهر به سمت بلندمرتبهسازی، باید امکانات و تجهیزات آتشنشانی نیز بهروز شود.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت خاطرنشان میکند: خودروهای عملیاتی ارتفاعی برای ساختمانهای بلندمرتبه در بسیاری از شهرهای استان گیلان و شهرهای اطراف وجود ندارد یا تعداد آنها بسیار کم است و رشت به دنبال تجهیز خود به امکانات مورد نیاز در این حوزه است.

پیگیری ساخت پهپاد آتشنشان در گیلان
مومنی از پیگیری برای استفاده از پهپاد آتشنشان خبر میدهد و تصریح میکند: به دنبال خرید یک پهپاد تنها برای راهاندازی و نمایش نیستیم، بلکه میخواهیم محصولی با راندمان کاری مناسب تهیه کنیم.
وی میگوید: در این زمینه از ظرفیت نیروهای دانشبنیان استان گیلان استفاده خواهیم کرد تا پهپادی طراحی و وارد چرخه عملیاتی شود که علاوه بر شناسایی، در امداد و نجات نیز کاربرد داشته باشد.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت ادامه میدهد: این پهپاد باید بتواند در حوادث مربوط به رودخانهها، در صورت سقوط فرد یا خودرو به آب، در عملیات امداد و نجات کمک کند و در حریق جنگل و مراتع نیز مورد استفاده قرار گیرد.
مومنی با اشاره به استهلاک تجهیزات آتشنشانی میافزاید: تجهیزات عملیاتی آتشنشانی مصرفی هستند و در جریان عملیاتها دچار فرسودگی و از بین رفتن میشوند؛ از اینرو باید بهصورت مستمر جایگزین شوند.
وی با اشاره به افزایش نرخ ارز و تحریمها اظهار میکند: بسیاری از تجهیزات آتشنشانی با ارزهای خارجی خریداری میشوند و افزایش نرخ ارز و محدودیتهای ناشی از تحریم، جایگزینی تجهیزات را برای آتشنشانی و شهرداریها دشوار کرده است.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت تأکید میکند: تجهیزات انفرادی برای آتشنشان جزو الزامات است و باید ایمنی خود آتشنشان تأمین شود، زیرا اگر آتشنشان ایمنی لازم را نداشته باشد، نمیتواند خدمات مناسبی ارائه دهد.
مومنی درباره عمر ناوگان میافزاید: میانگین عمر خودروهای عملیاتی آتشنشانی بر اساس استانداردهای جهانی حدود پنج تا هشت سال است، اما به دلیل شرایط موجود در کشور، خودروهایی با عمر ۲۰ تا ۲۵ سال نیز وجود دارند که با اورهال دوباره وارد چرخه عملیاتی میشوند.

آموزش ۵۵ هزار نفرساعت و تشدید بازدیدهای ایمنی
وی با اشاره به اقدامات سازمان در حوزه آموزش و پیشگیری خاطرنشان میکند: در شش ماهه نخست سال، بیش از ۵۵ هزار نفرساعت آموزش برای ادارات، مدارس، مؤسسات و حتی نیروهای آتشنشانی استان ارائه شده است.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت تصریح میکند: همکاران واحد پیشگیری نیز بهصورت روزانه بازدیدهای ایمنی را انجام میدهند و با توجه به شناخت حوزههای مختلف شهر، نقشه خطر و وضعیت خطرات موجود را بررسی میکنند.
مومنی ادامه میدهد: صدور طرح ایمنی ساختمانها، صدور پایان کار و بازدیدهای ایمنی از ساختمانها، بهویژه ساختمانهای ناایمن و اماکنی که محل تجمع تعداد زیادی از افراد هستند، از دیگر اقدامات این واحد است.
وی با اشاره به وضعیت بیمارستانها، پاساژها و بازار رشت میگوید: در این اماکن مکاتبات و اخطارهای لازم انجام میشود و با هیئتامنا و مالکان در خصوص رفع نواقص ایمنی مکاتبه صورت میگیرد.
فعالیت غواصان آتشنشانی در رودخانههای رشت
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت درباره فعالیت غواصان سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی رشت میافزاید: بر اساس چارت سازمانی، آتشنشانی وظیفهای برای داشتن غواص ندارد، اما به دلیل وجود دو رودخانه زرجوب و گوهررود در شهر رشت، تعدادی از نیروها دورههای غواصی را گذراندهاند.
مومنی اظهار میکند: تجهیزات مورد نیاز نیز در این زمینه فراهم شده است و نیروهای غواص سازمان تاکنون در موارد مختلف برای خارج کردن افراد غرقشده از آب اقدام کردهاند.
وی ادامه میدهد: زمانی که فردی در رودخانه یا محل دیگری غرق میشود، خانواده او علاوه بر تحمل داغ از دست دادن عزیز خود، نباید مجبور به پرداخت هزینههای سنگین به شرکتهای خصوصی برای عملیات غواصی باشند؛ از این رو سازمان آتشنشانی این خدمات را بهصورت رایگان ارائه میکند.
رئیس سازمان آتشنشانی رشت با اشاره به خطرات این عملیات میافزاید: رودخانهها دارای جریان آب هستند و سرعت آب در سطح و کف رودخانه متفاوت است همچنین آب رودخانهها تاریک و فاقد دید مناسب است، از اینرو عملیات غواصی با خطراتی برای نیروهای آتشنشانی همراه است.
مومنی درباره خدمات سازمان در زمان آبگرفتگی معابر شهری خاطرنشان میکند: جلوگیری از آبگرفتگی وظیفه مستقیم آتشنشانی نیست، اما در صورت وقوع آبگرفتگی، نیروهای سازمان به سرعت وارد عمل میشوند.
وی تصریح میکند: پمپهای آبکش از جمله کفکش و پمپهای روبین همراه با تجهیزات مربوطه برای تخلیه آب از محل استفاده میشوند تا در حد توان، امکان تردد شهروندان در مسیرها و مناطق آبگرفته فراهم شود.
استقرار بالگرد اطفای حریق جنگل در گیلان
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت درباره اطفای هوایی حریق میگوید: بهتازگی با پیگیری استاندار گیلان، یک فروند بالگرد وارد استان شده که در چاف لنگرود مستقر است.
مومنی میافزاید: این بالگرد بیشتر برای حریقهای جنگلی و مراتع که فاقد سقف هستند، کاربرد دارد و در اختیار استان است تا در صورت وقوع حریق مورد استفاده قرار گیرد.
وی خاطرنشان میکند: پیش از این در صورت وقوع حریق جنگل، برای اعزام بالگرد باید از استانهای همجوار یا تهران درخواست میشد، اما استقرار این بالگرد در گیلان میتواند موجب شود در لحظات اولیه حریق وارد عمل شده و برای اطفای آن اقدام کند.
مومنی با اشاره به وضعیت ایستگاههای آتشنشانی رشت تصریح میکند: بر اساس استاندارد، به ازای هر ۵۰ هزار نفر جمعیت باید یک ایستگاه آتشنشانی وجود داشته باشد و با توجه به جمعیت ۷۵۰ هزار نفری رشت بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، ۱۵ ایستگاه مورد نیاز است که اکنون این تعداد در شهر وجود دارد.
وی میگوید: با این حال، جمعیت شناور شهر رشت در طول روز افزایش پیدا میکند و با توجه به حضور گردشگران و افرادی که برای کار و امور مختلف وارد شهر میشوند، جمعیت شهر گاهی به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر میرسد.
رئیس سازمان آتشنشانی رشت ادامه میدهد: بر همین اساس، لازم است حداقل سه تا چهار ایستگاه دیگر در نقاط مختلف شهر احداث شود تا خدماترسانی به شهروندان با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود.

جانمایی نامناسب برخی ایستگاههای آتشنشانی
مومنی با اشاره به اهمیت جانمایی ایستگاهها میافزاید: در گذشته هر زمان زمین خالی وجود داشت و سازمان آتشنشانی درخواست احداث ایستگاه میکرد، ایستگاه در همان محل احداث میشد و این موضوع بیشتر بر اساس یک نگرش سنتی بود و از نگاه علمی و مطالعاتی برخوردار نبود.
وی اظهار میکند: به همین دلیل در برخی نقاط شهر رشت، جانمایی ایستگاههای آتشنشانی بهدرستی انجام نشده است، در حالی که شعاع عملیاتی هر ایستگاه باید حدود سه کیلومتر باشد.
مومنی اظهار میکند: با توجه به بار ترافیکی شهر، اگر خودروهای آتشنشانی بخواهند با سرعت مطمئن ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر در ساعت برای رسیدن به محل حریق حرکت کنند، زمان رسیدن در برخی نقاط افزایش پیدا میکند.
وی ادامه میدهد: با وجود این شرایط، میانگین زمان رسیدن نیروهای آتشنشانی رشت به محل حریق و حادثه حدود چهار دقیقه و ۲۷ ثانیه است که در محدوده استاندارد سه تا پنج دقیقه قرار دارد.
احداث سه ایستگاه جدید در دستور کار است
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری رشت میافزاید: احداث ایستگاه آتشنشانی در مسکن مهر در حال پیگیری است و این پروژه حدود ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و امیدواریم سال آینده به بهرهبرداری برسد.
مومنی خاطرنشان میکند: برای احداث یک ایستگاه در حدفاصل میدان جهاد، تا میدان قلیپور به دنبال تأمین زمین هستیم و در جاده لاهیجان نیز در محدوده محلات آزاد و آج بیشه به دنبال ایجاد ایستگاه دیگری هستیم.
وی تصریح میکند: با احداث این سه ایستگاه، بخش قابل توجهی از مشکلات و معضلات شهر رشت در زمینه پوشش ایستگاههای آتشنشانی برطرف خواهد شد.
تجهیزات آتشنشانی رشت باید متناسب با خطرات مأموریتها تأمین شود
محمدحسین واثق کارگرنیا، رئیس شورای اسلامی شهر رشت به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: مجموعه مدیریتی و کارکنان آتشنشانی با وجود همه مشکلاتی که در بخشهای مختلف از لحاظ تجهیزات و امکانات انفرادی و سازمانی با آن روبهرو هستند، به دلیل روحیهای که نسبت به مردم دارند، شجاعتی که از خود نشان میدهند و علاقهمندی به حرفه خود، نهایت سعی و تلاششان را به کار میگیرند تا در حوادث مختلف، مال و جان مردم را حفظ کنند که این امر جای تقدیر و تشکر دارد و تاکنون نیز عملکرد قابل قبولی داشتهاند.
وی میافزاید: بارها در جلسات مختلف، بهویژه در پایان هر سال که بودجه سال آینده پیشنهاد میشود، تأکید اعضای شورای اسلامی شهر رشت بر این بوده است که به دستگاههایی همچون مجموعه آتشنشانی که بهطور دائم با حوادث و خطرات درگیر هستند، در بحث تخصیص بودجهای که از سوی شهرداری تصویب میشود، نهایت مساعدت انجام شود.
رئیس شورای اسلامی شهر رشت خاطرنشان میکند: این حمایتها باید برای تجهیز آتشنشانان، از جمله لباس کار، دستکش مخصوص، کلاه ایمنی، لباس مخصوص، کپسولهای گاز و موارد مرتبط باشد تا از لحاظ تجهیزات انفرادی، حداقل امنیت خود این عزیزان تأمین شود و بتوانند در صحنههای مختلف حضور پیدا کنند و امنیت مردم را حفظ کنند.
کارگرنیا تصریح میکند: این موضوع جزو تأکیدات ما بوده و است و در آخرین گزارشی که از شهردار در جلسه روز گذشته با حضور خانواده آتشنشانان ارائه شد، اقداماتی برای تأمین نیازهای انفرادی، از جمله خرید تجهیزات انفرادی، انجام شده است.
وی ادامه داد: بهنظر میرسد رئیس آتشنشانی نیز بازدیدهایی داشته است و امیدواریم بهزودی امکانات موجود آتشنشانی افزایش پیدا کند.
تأمین تجهیزات و خودروهای جدید آتشنشانی
رئیس شورای اسلامی شهر رشت میگوید: علاوه بر تجهیزات انفرادی، یکسری تجهیزات دیگر نیز برای مجموعه آتشنشانی مورد نیاز است و در حال حاضر نیاز به خودروهای جدید و امکانات اطفای حریق وجود دارد که این موضوع نیز جزو تأکیدات ما بوده و انجام خواهد شد.
کارگرنیا با اشاره به اقدامات انجامشده برای تقویت تجهیزات آتشنشانی میافزاید: در این راستا مدیریت محرومیتزدایی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز ورود کرد و توانستیم یک دستگاه بیلبکو و دو دستگاه پرکن سیلندرهای کپسول اکسیژن دریافت کنیم.
وی اظهار میکند: پیش از این نیز یک دستگاه پرکن سیلندر کپسول اکسیژن داشتیم، اما این دستگاه کفاف نیازها را نمیداد و پاسخگوی شرایط موجود نبود؛ اکنون با اضافه شدن دو دستگاه دیگر، امکان آن فراهم شده است که نیروها بتوانند در صحنه بمانند و این کار را انجام دهند.

پیگیری استفاده از پهپاد برای شناسایی حریق
رئیس شورای اسلامی شهر رشت با اشاره به ضرورت استفاده از فناوریهای نوین در آتشنشانی عنوان میکند: کمیسیون بهداشت و محیط زیست شورای اسلامی شهر رشت نیز این موضوع را پیگیری کرده است، زیرا اکنون بسیاری از آتشنشانیها در کشورهای مختلف و حتی بهصورت محدود در کشور ما از تکنولوژیهای جدید استفاده میکنند.
کارگرنیا ادامه میدهد: یکی از این فناوریها استفاده از پهپادها برای شناسایی کانون آتش با استفاده از دوربینهای حرارتی و دوربینهای کنترلی است.
وی میافزاید: پیش از اعزام مأمور به صحنه، پهپاد میتواند محل حادثه و کانون آتش را شناسایی کند تا مأمور بدون آشنایی و اطلاعات کافی وارد صحنهای نشود که ممکن است با محاصره آتش روبهرو شود و جانش به خطر بیافتد.
رئیس شورای اسلامی شهر رشت خاطرنشان میکند: در بسیاری از نقاط از پهپادها برای کنترل و شناسایی محل آتشسوزی استفاده میشود و نیروهای آتشنشانی نیز بر اساس اطلاعات بهدستآمده، با آگاهی و اطلاعات درست در صحنه حضور پیدا میکنند که این موضوع میتواند تا حدودی امنیت خود مأموران را نیز حفظ کند.
کارگرنیا تصریح میکند: با استفاده از پهپادها میتوان در ارتفاعات و ساختمانهای مختلفی که به دلیل گرمای زیاد، حضور مأموران در آنها دشوار یا خطرناک است، برای اطفای حریق و انتقال لولههای آب استفاده کرد و در بسیاری از نقاط از این سیستم بهره گرفته میشود.
تجهیز آتشنشانی رشت به فناوریهای جدید
وی میگوید: بر همین اساس، این موضوع در کمیسیون بهداشت و محیط زیست مورد بررسی قرار گرفت و با حضور مشاوران، طی نامهای به شهردار نیز ابلاغ شد که هرچه سریعتر آتشنشانی به سیستم استفاده از پهپاد مجهز شود تا از آن هم برای کسب اطلاعات لازم و هم برای استفاده در اطفای حریق بهرهگیری شود.
رئیس شورای اسلامی شهر رشت میافزاید: به دنبال این هستیم که بهترین و شاید جدیدترین تکنولوژیها در اختیار مجموعه آتشنشانی رشت قرار بگیرد تا ریسکی که نیروها اکنون در صحنههای مختلف و حوادث گوناگون با آن روبهرو هستند، کاهش پیدا کند و بتوانیم حداقل خطرات و تهدیدات امنیتی را برای مأموریتهای کارکنان آتشنشانی کاهش دهیم.
به گزارش ایمنا، توسعه شتابان شهرها در حالی که ظرفیتهای ایمنی همواره با همان سرعت رشد نکردهاند، یکی از چالشهای جدی مدیریت شهری در کلانشهرهای ایران است. آتشنشانی در خط مقدم رویارویی با پیامدهای این ناهماهنگی قرار دارد؛ سازمانی که با متراکمتر شدن شهرها، افزایش ساختمانهای بلندمرتبه و پیچیدهتر شدن حوادث، بیش از گذشته به نیروی انسانی، تجهیزات تخصصی، ناوگان بهروز و شبکه ایستگاهی کارآمد نیاز دارد. از این رو، تقویت آتشنشانی را نمیتوان تنها هزینهای برای زمان وقوع حادثه دانست، بلکه بخشی از سرمایهگذاری پیشگیرانه برای کاهش ریسک شهری است.
مسئله اصلی این است که توسعه ظرفیت آتشنشانی نباید پس از تغییر چهره شهر آغاز شود، اگر بلندمرتبهسازی، افزایش جمعیت و گسترش محدوده شهری بدون پیشبینی زیرساختهای ایمنی انجام شود، فاصله میان رشد شهر و توان پاسخگویی به حوادث بیشتر خواهد شد. جانمایی علمی ایستگاهها، تأمین نیروی انسانی متناسب با مأموریتها، جایگزینی تجهیزات فرسوده، تأمین تجهیزات حفاظت فردی و استفاده از فناوریهای نوین، از الزامات آتشنشانی امروز است.
رشت نیز در همین چارچوب قرار میگیرد، اما ویژگیهای این شهر ضرورت توجه به موضوع را دوچندان میکند. جمعیت شناور، ترافیک معابر، توسعه ساختوساز، ساختمانهای بلندمرتبه و وجود رودخانههای درونشهری، هم بر تعداد و نوع مأموریتهای آتشنشانی اثر میگذارد و هم اهمیت زمان رسیدن نیروها به محل حادثه را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی توسعه ایستگاهها باید بر اساس الگوی واقعی تردد و پراکندگی خطر انجام شود و تأمین تجهیزات نیز متناسب با نوع حوادث و سیمای در حال تغییر شهر دنبال شود. از این منظر، مسئله آتشنشانی رشت تنهادکمبود چند خودرو، ایستگاه یا نیروی انسانی نیست؛ مسئله اصلی، ایجاد تناسب میان رشد شهر و ظرفیت ایمنی آن است. اگر این تناسب ایجاد نشود،
توسعه شهری بدون پشتوانه ایمنی کافی میتواند آسیبپذیری شهر را افزایش دهد. در مقابل، سرمایهگذاری بهموقع در توسعه ایستگاهها، نیروی انسانی، تجهیزات و فناوری میتواند بخشی از این آسیبپذیری را پیش از وقوع حادثه کاهش دهد.
اکنون مدیریت شهری رشت باید توسعه آتشنشانی را نه صرفاً پاسخی به کمبودهای موجود، بلکه بخشی از برنامه آینده شهر بداند؛ زیرا ایمنی شهری زمانی محقق میشود که ظرفیت آتشنشانی متناسب با شهری که در حال توسعه است، پیش از وقوع حادثه آماده شده باشد، نه اینکه حادثه، کمبودهای آن را آشکار کند.
گزارش از محمدرضا رشیدی؛ خبرنگار ایمنا
نظر شما