به گزارش خبرگزاری ایمنا از گلستان، شهرک گلخانه‌ای دانشگاه آزاد اسلامی در کنار گل‌ها و گیاهان، تجربه و مهارت نیز ریشه می‌گیرد. در این فضا دانشجویان آموخته‌های کلاس را در میدان عمل می‌آزمایند و ایده‌های پژوهشی، فرصت نزدیک‌شدن به تولید و بازار را پیدا می‌کنند.
این مجموعه پنج‌هکتاری در استان گلستان، با پیوند فعالیت اقتصادی و مأموریت آموزشی دانشگاه، بستری برای تولید گل و گیاهان زینتی، حمایت از طرح‌های فناورانه و کسب تجربه حرفه‌ای فراهم کرده است تا در چنین فضایی دانش به مهارت و فرصت کسب‌وکار تبدیل شود. در گفت‌وگوی پیش رو با محسن تجری مدیر شهرک گلخانه گیاهان زینتی دانشگاه آزاداسلامی واحد گرگان ظرفیت‌ها، دستاوردها و چالش‌های این مسیر را بررسی کرده‌ایم.
ایمنا: شهرک گلخانه‌ای دانشگاه آزاد با چه هدفی شکل گرفته و چه ویژگی‌هایی آن را از سایر مجموعه‌های تولید گل و گیاه متمایز می‌کند؟
تجری: این مجموعه در زمینی به وسعت پنج هکتار تأسیس شده و زمینه اصلی فعالیت آن، تولید گل و گیاهان زینتی است. با تلاش همکاران، فضایی فراهم شده که در کنار فعالیت اقتصادی، مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه را نیز دنبال می‌کند. هدف ما این است که تولید، مهارت‌آموزی و فناوری در کنار یکدیگر پیش بروند و دانشجویان بتوانند از امکانات مجموعه برای کسب تجربه استفاده کنند.
در این فضا حدود ۹۰ درصد محصولات عرضه‌شده، تولید خود مجموعه است و برای برخی گیاهان، گلخانه‌های مادری مجزا داریم. گیاهان آپارتمانی، درختچه‌های زینتی و گل‌های فصلی از محصولات ما هستند. اما آنچه این مجموعه را متمایز می‌کند، حضور دانشجویان، فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و اجرای طرح‌های تحقیقاتی در محیط تولید است. تلاش می‌کنیم مسائل واقعی گلخانه، زمینه‌ای برای یادگیری و پژوهش باشد و نتیجه تحقیقات نیز به بهبود تولید کمک کند.
ایمنا: دانشجویان و فارغ‌التحصیلان چگونه از ظرفیت مجموعه برای مهارت‌آموزی و ورود به بازار کار استفاده می‌کنند؟
تجری: برای رشته‌های کشاورزی، گیاه‌پزشکی و فناوری گل و گیاهان زینتی، نقشی شبیه بیمارستان آموزشی برای دانشجویان پزشکی دارد، یعنی فرد از همان دوران تحصیل با مسائل تخصصی رشته‌اش روبه‌رو می‌شود و اعتمادبه‌نفس پیدا می‌کند.
بخشی از این فعالیت در قالب طرح پویش دانشگاه آزاد انجام می‌شود از این رو در زمان حاضر چهار دانشجو در مجموعه مشغول به کار هستند و دانشجویانی از رشته‌هایی مانند حسابداری و گیاه‌پزشکی، متناسب با رشته خود فعالیت می‌کنند. حقوق آنان حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون تومان است و بیمه کامل ماهانه نیز دارند.
به جز این موارد در این مجموعه ۱۶ مهارت، از جمله گرده‌افشانی، کوددهی، سم‌پاشی، آبیاری و تعویض گلدان آموزش داده می‌شود. مربیان این دوره همکارانی هستند که سال‌ها تجربه عملی دارند و برای انتقال این مهارت‌ها نقش اصلی را ایفا می‌کنند. ضمن اینکه با سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گلستان نیز تفاهم‌نامه داریم تا فارغ‌التحصیلان بتوانند در قالب کارآموزی و کارورزی آموزش ببینند.
ایمنا: چه فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه‌ای در شهرک انجام می‌شود و حمایت از ایده‌ها به چه شکلی است؟
تجری: یکی از مأموریت‌های ما، حمایت از هسته‌های فناور، واحدهای فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه گل و گیاهان زینتی است. تلاش می‌کنیم افرادی که ایده‌ای کاربردی دارند، بتوانند آن را در محیط واقعی آزمایش کنند و در صورت موفقیت، به سمت تولید محصول پیش بروند.
تولید بذر آدنیوم، معروف به رز بیابانی، از نمونه‌های این فعالیت‌هاست. بذر این گیاه از خارج کشور، از جمله هلند، وارد می‌شود و ما با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان در زمینه تولید آن فعالیت می‌کنیم. گروهی از دانشجویان کارشناسی شیمی نیز روی استخراج لاتکس یا شیرابه گیاه افوربیا و بررسی کاربردهای آن کار می‌کنند. در این تحقیق بررسی اثر قارچ‌کشی یک کود موجود در بازار و تکثیر فیکوس لیراتا با روش خوابانیدن هوایی، از دیگر فعالیت‌های مجموعه است.
همچنین در زمینه پژوهش‌های مرتبط با پرتودهی و ایجاد ارقام جدید نیز با مراکز کشاورزی مرتبط با سازمان انرژی اتمی در استان البرز همکاری داریم، زیرا امکانات پرتودهی در مجموعه ما وجود ندارد. نکته حائز اهمیت اینجاست که منابع حمایت مالی از طرح‌ها، از درآمد فروش گل و گیاه تأمین می‌شود. بنابراین می‌توانیم متناسب با امکانات، از طرح‌هایی حمایت کنیم که مسئله‌ای را حل کنند و قابلیت رسیدن به محصول داشته باشند.
ایمنا: همکاری با سازمان‌ها و واحدهای دانشگاهی چه نقشی در آموزش، توسعه تولید و گسترش بازار فروش داشته است؟
تجری: با نهاد کمیته امداد حضرت امام(ره) همکاری داریم تا افراد، علاوه بر دریافت حمایت، مهارتی برای درآمدزایی یاد بگیرند. پس از آموزش، اگر محصول قابل‌قبولی تولید کنند، امکان خرید آن پس از بررسی کیفیت فراهم می‌شود. نمونه‌هایی از خرید محصولات افراد آموزش‌دیده نیز انجام شده است.
با شهرداری و بخش سیما و منظر شهری نیز همکاری داریم و بخشی از خرید گل و گیاه آنان از مجموعه انجام می‌شود. برای مدارس، برنامه بازدید، آموزش کاشت بذر و ارائه رایگان بذر در نظر گرفته‌ایم. دانش‌آموزان می‌توانند رشد گیاه را دنبال کنند و فعالیت‌های خلاقانه انجام دهند، هرچند استقبال مدارس هنوز به اندازه انتظار ما نبوده است.
ارتباط با انجمن علمی گل و گیاهان زینتی ایران نیز فرصت استفاده دانشجویان از دوره‌های آموزشی با تخفیف ۵۰ درصدی را فراهم می‌کند. در دانشگاه آزاد، با واحدهایی مانند رفسنجان، علوم و تحقیقات تهران، ارومیه و جیرفت ارتباط داریم. استفاده از محصولات کشت‌بافتی واحد رفسنجان، نمونه‌ای از همکاری در زنجیره تولید است.
با این حال بازار فروش ما به گلستان محدود نیست و محصولات به استان‌های دیگر نیز عرضه می‌شود. گذشته از اینها تجربه صادرات به ترکیه و قرقیزستان داشته‌ایم از جمله دو کانتینر برای یک فروشگاه زنجیره‌ای در ترکیه انجام شده است همچنین گفت‌وگوهایی با اتاق بازرگانی برای جلب مشارکت بخش خصوصی در حمایت از فعالیت‌های فناورانه آغاز شده است.
ایمنا: برای گردشگری کشاورزی و بهره‌برداری بیشتر از فضای مجموعه چه برنامه‌هایی دارید؟
تجری: ظرفیت مجموعه اجازه می‌دهد بازدید از گلخانه، تجربه‌ای آموزشی و تفریحی باشد. بازدیدکنندگان می‌توانند با انواع گیاهان، روش نگهداری و مراحل تولید آشنا شوند. در این زمینه با اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان ارتباط داریم و برنامه‌های بازدید با هماهنگی قبلی برگزار می‌شود.
در کنار گیاهان زینتی، کشت برخی محصولات خوراکی نیز تجربه شده است، برای مثال، گوجه‌فرنگی میان درختان زیتون کاشته‌ایم. دو قطعه زمین نیز به کاشت زیتون اختصاص یافته و توسعه کشت سبزیجات مورد توجه است.
برنامه دیگری که دنبال می‌کنیم، آماده‌سازی استخری با ابعاد حدود ۲۵ در ۵۰ متر و عمق سه متر برای ماهیگیری تفریحی و ورزشی و سامان‌دهی فضای پیرامون آن است. این اقدامات می‌تواند جذابیت حضور خانواده‌ها را افزایش دهد.
البته برای استفاده بهتر از این ظرفیت‌ها، به معرفی گسترده‌تر مجموعه و هماهنگی بیشتر با مدارس و نهادهای محلی نیاز داریم. توسعه فعالیت‌ها را در چارچوب مأموریت اصلی شهرک، یعنی تولید و نوآوری در حوزه گیاهان زینتی، دنبال می‌کنیم.
نظر شما