به گزارش خبرگزاری ایمنا، مرحوم آیت‌الله حائری‌شیرازی در بخشی از کتاب «راه رشد» درباره مفهوم تربیت، بر اهمیت فراهم کردن زمینه برای شکوفایی طبیعی انسان تاکید می‌کند، از نگاه او، تربیت واقعی نه در تحمیل و تلقین مداوم، بلکه در برداشتن موانع رشد و فراهم کردن فرصت برای آشکار شدن استعدادها و ویژگی‌های فطری انسان معنا پیدا می‌کند.
وی در توضیح این نگاه، انسان را به گلی تشبیه می‌کند که باید در زمان طبیعی خود شکوفا شود، چرا که باز کردن اجباری گل، نه‌تنها موجب شکوفایی آن نمی‌شود، بلکه به نابودی‌اش می‌انجامد.
آیت‌الله حائری‌شیرازی می‌نویسد: «تربیت یعنی کاری کنید که فطرت طرف آزاد شود. برای شکوفایی طبیعی انسان، باید مانع را برداشت. به اعتقاد وی تلقین، القا و تحمیل مجموعه‌ای از رفتارها و مطالب به کودک با مفهوم شکوفایی واقعی تفاوت دارد.
وی در ادامه با اشاره به تجربه باز کردن اجباری گل می‌گوید: اگر گلی را پیش از موعد و به زور باز کنیم، نتیجه آن چیزی نیست که انتظار داریم و حتی ممکن است از دیدن آن احساس تاسف کنیم. از نظر وی ، کودک از گل نیز لطیف‌تر است و دخالت و فشار بیش از اندازه می‌تواند مسیر طبیعی رشد او را مختل کند.
وقتی مراقبت به دخالت تبدیل می شود
این نگاه، بخش مهم دیگری از سخنان حائری شیرازی را شکل می‌دهد، جایی که او به والدین توصیه می‌کند در تربیت فرزندان، گرفتار وسواس و مداخله دائمی نشوند.
وی هشدار می‌دهد: بسیاری از آسیب‌هایی که در تربیت برخی از کودکان شکل می‌گیرد، نتیجه زیادی ور رفتن با آن‌هاست، از نصیحت‌های مکرر گرفته تا حساسیت بیش از اندازه نسبت به کوچک‌ترین رفتارها و تلاش برای اصلاح فوری هر عیب و کاستی.
آیت‌الله حائری‌شیرازی توصیه می‌کند: والدین فرزندان خود را از دور زیر نظر داشته باشند اما اجازه ندهند کودک احساس کند که رفتار و عملکردش در حال بررسی و قضاوت است. به باور وی اگر کودک در هر لحظه با تذکر ، کنترل و اصلاح روبه‌رو شود، ممکن است به جای اصلاح واقعی به پنهان کردن رفتار خود روی بیاورد.
ادب با اجبار ساخته نمی‌شود
یکی از نکات قابل تامل این سخنان، هشدار درباره اصرار بیش از اندازه برای مودب بودن کودک است، حائری‌شیرازی معتقد است اگر فشار برای اصلاح رفتار، آن قدر زیاد شود که کودک همواره در معرض تذکر و سرزنش باشد، ممکن است به جای شخصیت سالم، رفتارهای ظاهری و نمایشی در او تقویت شود.
وی تاکید می‌کند: والدین نباید برای ترک فوری هر عیب یا عادت نادرست، فشار بیش از اندازه به فرزند وارد کنند، چرا که هدف تربیت، ساختن کودک نیست که تنها در برابر والدین رفتار مطلوبی نشان دهد، بلکه باید به شکل‌گیری شخصیتی مستقل و صادق کمک کند.
نظر شما