به گزارش خبرگزاری ایمنا، گردن یکی از متحرک‌ترین بخش‌های ستون فقرات است و همین دامنه حرکتی بالا، آن را در برابر فشارها و آسیب‌های ناشی از برخی فعالیت‌های نامناسب آسیب‌پذیر می‌کند. دیسک‌های میان مهره‌ها در این میان نقش نوعی ضربه‌گیر را دارند و به حرکت روان‌تر مهره‌ها کمک می‌کنند، اما زمانی که فشارهای واردشده از ظرفیت طبیعی این ساختار فراتر رود، احتمال آسیب و تغییرات فرسایشی افزایش پیدا می‌کند.
یکی از نکات مهم درباره مشکلات گردنی، تفاوت میان وجود طبیعی دیسک و فتق دیسک است. همه افراد دیسک‌های بین مهره‌ای دارند و صرف وجود این ساختار به معنای ابتلا به بیماری نیست. زمانی باید از عارضه صحبت کرد که دیسک دچار بیرون‌زدگی شود و این تغییر با ایجاد فشار یا تحریک عصبی، عملکرد طبیعی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
نشانه‌های این عارضه نیز همیشه با یک درد ساده در ناحیه گردن آغاز نمی‌شوند. گاهی بیمار با گزگز و بی‌حسی دست، کاهش قدرت عضلانی یا حتی افتادن مکرر اشیا از دست خود متوجه مشکل می‌شود. در موارد جدی‌تر، درگیری مسیرهای عصبی می‌تواند خود را با تغییر در راه رفتن نشان دهد؛ علامتی که نمی‌توان آن را فقط به خستگی یا دردهای معمول نسبت داد.
از طرف دیگر، محل انتشار درد همیشه به تنهایی برای تشخیص کافی نیست. درد ناشی از مشکلات گردنی ممکن است به شانه و بازو برسد و از این نظر با برخی دردهای قلبی شباهت پیدا کند. به همین دلیل، توجه به نحوه شروع درد، علائم همراه، سابقه پزشکی و یافته‌های معاینه اهمیت دارد تا منشأ واقعی درد مشخص شود و عارضه‌ای مهم در میان علائم مشابه نادیده نماند.
فتق دیسک گردنی به چه معناست؟
مهدی محمودخانی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و فوق‌تخصص جراحی دیسک و ستون فقرات در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه هفت مهره گردنی در بدن انسان وجود دارد و بین مهره‌های گردن دیسک قرار گرفته است، اظهار کرد: دیسک مانند یک بالشتک عمل می‌کند و علاوه بر اینکه به آسان‌تر شدن حرکات گردن کمک می‌کند، نقش مهمی در تعدیل فشارها و ضرباتی دارد که به ستون فقرات وارد می‌شود، البته همین قابلیت حرکتی، اگر از حالت استاندارد خارج شود و حرکات یا فشارهای غیرطبیعی و بیش از حد به ستون فقرات وارد شود، می‌تواند به مرور زمان موجب استهلاک و آسیب دیسک شود.
وی با بیان اینکه از نظر علمی بهتر است به جای اینکه بگوییم «من دیسک گردن دارم»، از اصطلاح «فتق دیسک گردنی» استفاده کنیم، افزود: همه انسان‌ها به صورت طبیعی دیسک‌های گردنی دارند و وجود دیسک به خودی خود بیماری محسوب نمی‌شود. زمانی که دیسک دچار فتق و بیرون‌زدگی شود و این وضعیت موجب ایجاد علائم و اختلال در عملکرد فرد شود، با یک بیماری و عارضه مواجه هستیم.
متخصص جراحی مغز و اعصاب و فوق‌تخصص جراحی دیسک و ستون فقرات با بیان اینکه علائم فتق دیسک گردن می‌تواند بسیار متفاوت باشد، تصریح کرد: در برخی بیماران، شروع بیماری حاد است و فرد ممکن است به صورت ناگهانی با درد شدید و کاهش قدرت عضلانی مواجه شود. در موارد مزمن، شروع علائم ممکن است بسیار آرام و تدریجی باشد.
کدام علائم مشکلات گردنی و فتق دیسک با مشکلات قلبی مشابه است؟
محمودخانی ادامه داد: بیمار ممکن است در اندام فوقانی دچار گزگز، مورمور شدن، بی‌حسی یا کاهش قدرت شود و حتی متوجه شود که وسایل از دستش می‌افتد. در برخی موارد نیز علائم به اندام‌های تحتانی مربوط می‌شود و بیمار با اختلال در راه رفتن مراجعه می‌کند و این مسئله علامت مهمی است و باید جدی گرفته شود.
وی با بیان اینکه در ایجاد فتق دیسک، زمینه ژنتیکی برای بسیاری از بیماری‌ها، از جمله این عارضه، می‌تواند مطرح باشد، اما سبک زندگی نیز یکی از عوامل مستعدکننده و شعله‌ورکننده مهم در ایجاد فتق دیسک گردن است، گفت: نمی‌توان نقش شیوه زندگی، نوع فعالیت‌ها و فشارهای واردشده به ستون فقرات را نادیده گرفت و گاهی درد ناشی از فتق دیسک گردن می‌تواند به ناحیه شانه و بازو انتشار پیدا کند و حتی از این نظر با برخی مشکلات قلبی اشتباه شود.
متخصص جراحی مغز و اعصاب و فوق‌تخصص جراحی دیسک و ستون فقرات اضافه کرد: درد ناشی از عارضه قلبی، به‌ویژه در شرایط حاد، شدیدتر و پررنگ‌تر است و می‌تواند در ناحیه قفسه سینه و سمت چپ بدن احساس شود و به دست نیز تیر بکشد، اضافه کرد: تعریق، تهوع و استفراغ نیز می‌توانند همراه این نوع عارضه باشند و با این حال، در بیمارانی که دچار مشکلات مزمن قلبی هستند، ممکن است علائم با مشکلات گردنی و فتق دیسک شباهت بیشتری پیدا کند و در چنین شرایطی، شرح حال دقیق و معاینه بیمار برای افتراق این دو مسئله اهمیت زیادی دارد.
فتق دیسک گردنی می‌تواند از یک درد تدریجی و قابل تحمل آغاز شود یا در برخی افراد با علائم شدیدتر و ناگهانی خود را نشان دهد. آنچه اهمیت دارد این است که علائم عصبی مانند بی‌حسی، گزگز، کاهش قدرت عضلات یا تغییر در توانایی راه رفتن فقط به عنوان پیامد طبیعی درد گردن تلقی نشوند و در صورت بروز، مورد توجه قرار گیرند.
در کنار ساختار ژنتیکی و ویژگی‌های فردی، شیوه زندگی نیز در سلامت ستون فقرات نقش دارد. نوع فعالیت‌های روزمره، میزان فشار واردشده به گردن و تکرار حرکات نامناسب می‌تواند زمینه بروز یا تشدید مشکلات دیسک را فراهم کند، بنابراین سلامت گردن تنها به درمان پس از بروز درد محدود نمی‌شود و سبک زندگی نیز بخشی از این معادله است.
از سوی دیگر، تشخیص منشأ درد اهمیت ویژه‌ای دارد، چراکه ناحیه شانه، بازو و دست می‌تواند محل بروز دردهای ناشی از مشکلات مختلف باشد. به‌ویژه زمانی که احتمال بیماری قلبی مطرح است، نمی‌توان فقط بر اساس محل درد درباره علت آن تصمیم گرفت و توجه به علائم همراه و سابقه فرد ضروری است.
دیسک گردن عبارتی رایج، اما کلی است که نمی‌تواند به تنهایی شدت یا ماهیت بیماری را مشخص کند. شناخت تفاوت میان دیسک طبیعی و فتق دیسک، توجه به علائم عصبی و پرهیز از نادیده گرفتن نشانه‌های هشدار، می‌تواند به تشخیص به‌موقع‌تر و انتخاب مسیر درمانی مناسب‌تر کمک کند.
نظر شما