به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل استانداری البرز، جهانبخش میرزاوند شامگاه _یک‌شنبه دوازدهم مهر_ با اشاره به ضرورت تبیین جایگاه واقعی جامعه عشایری اظهار کرد: یکی از مباحثی که همچنان نیازمند توجه جدی است، تبیین جایگاه جامعه عشایری و ظرفیت‌های گسترده این جامعه است؛ ظرفیت‌هایی که متأسفانه بخش قابل توجهی از آنها تاکنون به‌درستی شناخته و فعال نشده است.
وی افزود: در جریان جنگ تحمیلی اخیر، بار دیگر مشخص شد که عشایر چه ظرفیت بزرگی برای پایداری و استمرار خدمت‌رسانی دارند. ما نیز مانند سایر دستگاه‌ها ستاد جنگ تشکیل دادیم و به‌صورت مستمر وضعیت خدمات و نیازهای جامعه عشایری را رصد و گزارش‌گیری کردیم.
رئیس سازمان امور عشایر کشور ادامه داد: سازمان امور عشایر در سراسر کشور در حوزه خدمت‌رسانی، از جمله تأمین آرد یارانه‌ای، فعال است و بخش عمده تصدی‌گری‌ها را به شبکه‌های تعاونی واگذار کرده‌ایم. شبکه تعاونی عشایر در کشور از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است و در شرایط بحران می‌تواند نقش مهمی ایفا کند.
میرزاوند با اشاره به امکانات آب‌رسانی سازمان امور عشایر گفت: حدود ۵۰۰ دستگاه کامیون و تانکر آب‌رسان برای تأمین آب شرب در اختیار داریم که حدود ۱۵۰ دستگاه آن استیجاری و مابقی ملکی است.
وی تأکید کرد: در شرایط جنگی، تمام امکانات سازمان امور عشایر در اختیار استانداران، شوراهای تأمین شهرستان‌ها و ستادهای بحران قرار می‌گیرد. ذخایر آرد، گاز، نفت سفید و سایر امکانات نیز در مواقع ضروری در اختیار مدیریت بحران و ستادهای مربوطه قرار خواهد گرفت.
تجربه عشایر در مدیریت آتش‌سوزی و بحران
رئیس سازمان امور عشایر کشور با اشاره به تجربه آتش‌سوزی‌های اخیر بیان کرد: یکی از تجربیات ارزشمند ما در جریان آتش‌سوزی‌ها به دست آمد؛ جایی که خودروهای آتش‌نشانی مجبور بودند برای تأمین آب، مسافت زیادی را طی کنند و پس از پر کردن مخازن دوباره به محل حادثه بازگردند.
میرزاوند افزود: در همین زمینه سازوکاری طراحی شد تا در صورت وقوع آتش‌سوزی، امکانات آب‌رسانی و تانکرهای موجود بتوانند برای تأمین آب مورد نیاز خودروهای آتش‌نشانی، بیمارستان‌ها و دیگر مراکز ضروری مورد استفاده قرار گیرند. این تجربه نشان داد که ظرفیت‌های عشایری در شرایط بحرانی می‌تواند به کمک دستگاه‌های اجرایی بیاید.
دامداری عشایری؛ تاب‌آورتر از دامداری صنعتی
وی با اشاره به تفاوت ساختار دامداری صنعتی و عشایری گفت: در این جنگ مشخص شد هرچه به سمت دامداری صنعتی حرکت می‌کنیم، به دلیل خالص‌تر شدن ژنتیکی دام‌ها، وابستگی آنها به نهاده و شرایط نگهداری افزایش می‌یابد.
این مقام مسئول ادامه داد: در دامداری صنعتی اگر یک واحد دچار آسیب شود، بخش قابل توجهی از تولید آن مجموعه می‌تواند مختل شود، اما دامداری عشایری به دلیل پراکندگی جغرافیایی و وابستگی کمتر به نهاده‌های وارداتی، از تاب‌آوری بالاتری برخوردار است.
میرزاوند با اشاره به گستره فعالیت جامعه عشایری کشور گفت: جامعه عشایری در حدود ۵۰ میلیون هکتار از عرصه‌های کشور فعالیت دارد و بخش قابل توجهی از تولید خود را از عرصه‌های طبیعی تأمین می‌کند.
بیش از ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور توسط عشایر تولید می‌شود
رئیس سازمان امور عشایر کشور با بیان اینکه وابستگی دامداری صنعتی به نهاده‌های وارداتی بسیار بالاست، اظهار کرد: در حالی که صنعت دامپروری صنعتی وابستگی زیادی به واردات نهاده دارد، حدود ۹۲ درصد خوراک دام عشایر از عرصه‌های طبیعی تأمین می‌شود و همین موضوع، این جامعه را در برابر جنگ، تحریم و محدودیت‌های وارداتی مقاوم‌تر می‌کند.
میرزاوند گفت: امروز بیش از ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور و بیش از ۵۰ درصد گوشت دام مورد نیاز در بخش‌هایی از تولید دام توسط جامعه عشایری تأمین می‌شود و اگر قرار است این ظرفیت توسعه پیدا کند، راهی جز دانش‌بنیان کردن و علمی کردن فعالیت‌های عشایری نداریم.
افزایش ۴۰ درصدی تولید با دانش‌بنیان شدن دام عشایری
وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در استان البرز افزود: در استان البرز نیز اقدامات و طرح‌های پایلوتی در این زمینه در حال اجراست و با همکاری مدیران و متخصصان حوزه دام، می‌توان تولید دام عشایری را افزایش داد.
رئیس سازمان امور عشایر کشور گفت: اگر اصلاح نژاد، مدیریت زایش، تغذیه و سایر فرآیندهای دامداری عشایری بر اساس دانش روز انجام شود، می‌توان بخشی از خلأهای موجود را جبران کرد و بهره‌وری را افزایش داد.
میرزاوند افزود: در حوزه ضریب تبدیل خوراک نیز برنامه‌هایی مبتنی بر دانش روز در حال پیگیری است که از جمله آن می‌توان به تحقیقات انجام‌شده در مراکز تحقیقاتی دامپروری اشاره کرد.
کاهش تلفات و افزایش بهره‌وری؛ مسیر افزایش تولید عشایر
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد، بخشی از خوراک مصرفی دام به دلیل پایین بودن بهره‌وری هدر می‌رود و اگر بتوانیم با استفاده از دانش فنی، تغذیه مناسب، کاهش تلفات و فناوری‌های جدید این میزان را کاهش دهیم، مقدار قابل توجهی به تولید اضافه خواهد شد.
میرزاوند با اشاره به فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان در این زمینه به فناوری‌هایی دست یافته‌اند که می‌تواند میزان تلفات و مصرف را کاهش دهد. اگر این ظرفیت‌ها در کنار اصلاح روش‌های تولید قرار گیرد، امکان افزایش حدود ۴۰ درصدی تولید جامعه عشایری وجود دارد.
حذف عشایر از عرصه‌های طبیعی، تهدیدی برای منابع آب و خاک است
وی با هشدار نسبت به پیامدهای تضعیف زندگی عشایری گفت: اگر شرایط زندگی عشایر دشوارتر شود و امکانات مورد نیاز آنها کاهش یابد، بخشی از جامعه عشایری ممکن است از دامداری دست بکشد؛ در این صورت پیامدهای آن فقط متوجه تولید گوشت نخواهد بود.
رئیس سازمان امور عشایر کشور افزود: عشایر با حضور در عرصه‌های طبیعی، نقش مهمی در مدیریت مراتع دارند. اگر این حضور کاهش پیدا کند، در برخی مناطق علف‌های خشک انباشته می‌شود و با وقوع یک آتش‌سوزی، خسارت‌های گسترده‌ای به منابع طبیعی وارد خواهد شد.
میرزاوند گفت: آتش‌سوزی‌های گسترده در نقاط مختلف جهان از جمله کالیفرنیا و بخش‌هایی از اروپا نشان داده است که آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی چه خسارت‌هایی به همراه دارد.
فرسایش خاک؛ خسارتی که دهه‌ها و حتی قرن‌ها جبران آن زمان می‌برد
وی با اشاره به اهمیت نقش عشایر در حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: من به‌عنوان فردی که در حوزه خاک مطالعه کرده‌ام، معتقدم زمانی که خاک و پوشش گیاهی از بین می‌رود، بازگشت شرایط به وضعیت اولیه ممکن است ده‌ها یا حتی صدها سال زمان ببرد.
این مسئول افزود: رسوب ناشی از فرسایش خاک نیز یکی از تهدیدهای جدی برای ظرفیت سدهاست. وقتی بارندگی رخ می‌دهد، بخشی از آب به جای اینکه در چرخه طبیعی باقی بماند، به دلیل فرسایش خاک و انتقال رسوبات، ظرفیت مخازن سدها را کاهش می‌دهد.
ذخیره ژنتیکی عشایر؛ گنجینه‌ای به ارزش طلا
رئیس سازمان امور عشایر کشور با تأکید بر اهمیت ذخایر ژنتیکی دام‌های بومی گفت: در کشور ۲۷ نژاد گوسفندی داریم که طی صدها سال و متناسب با جغرافیای ایران شکل گرفته‌اند و بسیاری از آنها مختص مناطق خاص کشور هستند.
میرزاوند افزود: دام‌های عشایری در شرایط بسیار متفاوت اقلیمی زندگی می‌کنند؛ از گرمای شدید کویر تا سرمای ارتفاعات و همین سازگاری ژنتیکی، یک سرمایه ملی است.
وی بیان کرد: اگر این ذخایر ژنتیکی از بین برود، بازسازی آنها ممکن نیست. بنابراین سازمان امور عشایر باید برنامه‌ای جدی برای حفاظت و صیانت از این ذخایر داشته باشد.
این مسئول تأکید کرد: این ذخیره ژنتیکی برای کشور به اندازه طلا، نفت و دیگر سرمایه‌های ملی ارزش دارد و باید یک‌بار برای همیشه ارزش اقتصادی آن مشخص و در حساب‌های ملی کشور لحاظ شود.
پیشنهاد تشکیل پایگاه‌های ذخیره ژنتیکی عشایر
وی ادامه داد: باید برای نگهداری و حفاظت از ذخایر ژنتیکی عشایر در نقاط مختلف کشور برنامه داشته باشیم و از ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و شرکت‌های دانش‌بنیان برای این کار استفاده کنیم.
رئیس سازمان امور عشایر کشور با اشاره به ظرفیت علمی استان البرز گفت: البرز از نظر دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و زیرساخت‌های علمی، ظرفیت بسیار مناسبی برای اجرای طرح‌های مرتبط با دام عشایری دارد و می‌توان از این ظرفیت برای ایجاد نخستین نمونه‌های علمی و آموزشی در حوزه دامپروری استفاده کرد.
گردشگری عشایری؛ ظرفیت اقتصادی مغفول
میرزاوند در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت گردشگری عشایری گفت: اگر امروز حتی هزار میلیارد دلار درآمد نفتی داشته باشیم، ایجاد زیرساخت‌های گسترده گردشگری به زمان و سرمایه زیادی نیاز دارد؛ اما گردشگری عشایری می‌تواند با سرمایه‌گذاری بسیار کمتر، درآمد قابل توجهی برای جامعه محلی ایجاد کند.
وی افزود: با بردن گردشگران به دل زندگی عشایری و چادرهای عشایر، می‌توان تجربه‌ای متفاوت از گردشگری ایجاد کرد؛ تجربه‌ای که هم برای گردشگر جذاب است و هم می‌تواند درآمد پایدار برای جامعه عشایری ایجاد کند.
رئیس سازمان امور عشایر کشور گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده، سازمان امور عشایر و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در زمینه گردشگری عشایری همکاری‌هایی را دنبال می‌کنند و دبیرخانه گردشگری عشایری نیز برای ساماندهی این حوزه در نظر گرفته شده است.
اصالت فرهنگی عشایر؛ سرمایه‌ای برای گردشگری ایران
میرزاوند با اشاره به ویژگی‌های فرهنگی عشایر اظهار کرد: عشایر نماد بخش مهمی از هویت ایرانی ـ اسلامی کشور هستند؛ زبان، لباس، آیین‌های شادی، غذا، مهمان‌نوازی و سبک زندگی آنها همگی می‌تواند به یک جاذبه گردشگری تبدیل شود.
وی تأکید کرد: گردشگری عشایری باید با حفظ اصالت این جامعه توسعه پیدا کند و اجازه ندهیم افرادی که شناخت دقیقی از فرهنگ عشایری ندارند، با ایجاد نمونه‌های غیرواقعی، اصالت این فرهنگ را خدشه‌دار کنند.
رئیس سازمان امور عشایر کشور با اشاره به ظرفیت صنایع دستی زنان عشایر گفت: صنایع دستی یکی دیگر از ظرفیت‌های بسیار بزرگ جامعه عشایری است. زنان عشایر می‌توانند با تولید صنایع دستی، بدون نیاز به ایجاد کارخانه یا سرمایه‌گذاری سنگین، درآمد پایدار برای خانواده ایجاد کنند.
میرزاوند افزود: یکی از آسیب‌های جدی در این حوزه، از بین رفتن نسل زنان و مادرانی است که مهارت‌های سنتی بافت، گلیم و سایر صنایع دستی را در اختیار دارند. اگر این افراد از چرخه تولید خارج شوند، بخشی از این دانش و میراث فرهنگی نیز از بین خواهد رفت.
وی ادامه داد: در همین زمینه با همکاری دستگاه‌های فرهنگی، اقداماتی برای مستندسازی برخی از این هنرها انجام شده است و لازم است صداوسیما، وزارت میراث فرهنگی و سایر دستگاه‌ها نیز در معرفی و حفظ این ظرفیت مشارکت کنند.
مقابله با دلالی در فروش صنایع دستی
میرزاوند یکی دیگر از مشکلات زنان عشایر را حضور واسطه‌ها و دلالان دانست و گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات زنان عشایر این است که پس از تولید محصول، بخش قابل توجهی از سود به واسطه‌ها می‌رسد.
وی افزود: بر اساس سند صنایع دستی دولت چهاردهم، دستگاه‌های دولتی می‌توانند ظرفیت‌های خود را برای حمایت از عرضه مستقیم صنایع دستی در اختیار این بخش قرار دهند.
رئیس سازمان امور عشایر کشور گفت: امسال در هفته دولت، نخستین فروشگاه عرضه مستقیم صنایع دستی زنان عشایر در خیابان ولیعصر تهران افتتاح شد و تلاش داریم این مسیر را ادامه دهیم.
راه‌اندازی فروشگاه‌های زنجیره‌ای «ارمغان» برای عرضه مستقیم محصولات عشایری
میرزاوند از راه‌اندازی فروشگاه‌های زنجیره‌ای محصولات عشایری با عنوان «ارمغان» خبر داد و اظهار کرد: برای اقتصادی کردن زندگی عشایری و ایجاد درآمد پایدار برای خانواده‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای «ارمغان» در سراسر کشور راه‌اندازی خواهد شد.
وی افزود: هدف این است که زنجیره تولید از خوراک دام و تولید تا میدان دام، کشتارگاه، بسته‌بندی و عرضه به مصرف‌کننده تکمیل شود تا محصول با کمترین واسطه به دست مردم برسد.
رئیس سازمان امور عشایر کشور با اشاره به ظرفیت استان البرز گفت: تلاش داریم مراودات مالی و اقتصادی این طرح در استان‌ها باقی بماند تا ارزش افزوده تولید به خود جامعه عشایری همان استان بازگردد.
حمایت از خرید محصولات عشایری توسط دستگاه‌ها و نهادها
میرزاوند ادامه داد: دستگاه‌هایی مانند دانشگاه‌ها، سازمان بهزیستی، زندان‌ها، پادگان‌ها و دیگر مراکز مصرف‌کننده می‌توانند بخشی از نیازهای خود را از تولیدات عشایری تأمین کنند.
وی گفت: این کار باید از حالت خریدهای مقطعی خارج و به یک زنجیره پایدار «تولید تا مصرف» تبدیل شود.
رئیس سازمان امور عشایر کشور همچنین به ظرفیت گیاهان دارویی اشاره کرد و گفت: در این حوزه، برنامه سازمان بر شناسایی ظرفیت‌ها، تهیه اطلس گیاهان دارویی، برداشت اصولی از عرصه‌های طبیعی، کشت، کشت آبی و کشت گلخانه‌ای استوار است.
میرزاوند افزود: باید به چوپان‌ها، زنان، مادران و سایر اعضای جامعه عشایری آموزش داده شود که در برداشت گیاهان دارویی چگونه عمل کنند تا به گونه‌های گیاهی آسیب وارد نشود و منابع طبیعی دچار انقراض نشوند.
وی گفت: همچنین در حوزه طرح‌های عشایری، سازمان تلاش کرده است موانع اداری را کاهش دهد و حتی هزینه تهیه طرح را در مواردی بر عهده بگیرد تا عشایر برای دریافت مجوز و توسعه فعالیت‌های اقتصادی با مانع مواجه نشوند.
تهیه اطلس سکونتگاه‌ها و راه‌های عشایری
میرزاوند با تأکید بر ضرورت حکمرانی داده‌محور اظهار کرد: یکی از برنامه‌های سازمان امور عشایر، تهیه نقشه و اطلس دقیق سکونتگاه‌ها و راه‌های دسترسی عشایری است.
وی افزود: در این زمینه تفاهم‌نامه‌هایی برای نقشه‌برداری و تهیه اطلس سکونتگاه‌ها و راه‌های عشایری منعقد شده و این اطلاعات می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد.
رئیس سازمان امور عشایر کشور خاطرنشان کرد: جامعه عشایری فقط یک جامعه تولیدکننده گوشت نیست، بلکه یک ذخیره ژنتیکی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی برای ایران است و اگر این ظرفیت به‌درستی دیده و حمایت شود، می‌تواند در امنیت غذایی، اشتغال، گردشگری، صنایع دستی، حفاظت از منابع طبیعی و تاب‌آوری کشور نقش بسیار بزرگ‌تری ایفا کند.
رئیس سازمان امور عشایر کشور با اشاره به مشکلات برخی راه‌های عشایری گفت: در مواردی شاهد هستیم مسیرهایی که سال‌ها مورد استفاده عشایر بوده، مسدود یا محدود شده است. ما آمادگی داریم موارد حقوقی را بررسی کنیم و در هر جایی که امکان اصلاح وجود دارد، برای رفع مشکل همکاری کنیم.
استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌ها
میرزاوند گفت: یکی از تأکیدات مهم در سیاست‌های کشور، استفاده از شرکت‌های دانش‌بنیان و دانشگاه‌هاست و ما نیز معتقدیم حل مشکلات عشایر بدون ورود علم و فناوری امکان‌پذیر نیست.
وی افزود: دانشگاه‌ها باید در حوزه کشاورزی و دامپروری نقش بیشتری داشته باشند و از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای اصلاح نژاد، تغذیه، آب، انرژی، حمل‌ونقل، صنایع دستی و گردشگری استفاده شود.
ایجاد نخستین هنرستان دامپروری در البرز
رئیس سازمان امور عشایر کشور همچنین با اشاره به ظرفیت علمی و آموزشی استان البرز گفت: می‌توان با همکاری استان، نخستین هنرستان‌های تخصصی در حوزه دامپروری را تقویت و توسعه داد تا تربیت نیروی متخصص برای آینده این بخش از سنین پایین آغاز شود.
میرزاوند افزود: اگر قرار است دامداری عشایری علمی شود، باید نیروی انسانی متخصص و آموزش‌دیده در کنار دامدار قرار داشته باشد.
وی با تأکید بر اینکه هیچ طرحی بدون مشارکت مردم پایدار نخواهد بود، اظهار کرد: در تمام برنامه‌های سازمان تلاش داریم مشارکت جامعه عشایری را لحاظ کنیم؛ چرا که اگر مردم در یک طرح حضور نداشته باشند، حتی اگر بهترین زیرساخت‌ها و اعتبارات نیز اختصاص یابد، طرح پایدار نخواهد ماند.
میرزاوند با اشاره به تجربه جنگ اخیر گفت: در شرایط جنگی، سازمان امور عشایر برای افزایش ظرفیت خدمت‌رسانی و پشتیبانی وارد عمل شد و با دستگاه‌های مختلف برای تأمین خودرو، ماشین‌آلات و امکانات مورد نیاز مذاکره کرد.
وی افزود: در مجموعه‌های کشاورزی، مراکز تحقیقاتی و دیگر مراکز مرتبط در استان البرز ظرفیت‌های پراکنده‌ای وجود دارد که به دلیل ملاحظات پدافندی، در یک نقطه متمرکز نشده‌اند و این پراکندگی می‌تواند در شرایط بحران یک مزیت باشد.
رئیس سازمان امور عشایر کشور بیان کرد: پیام ما این است که حتی اگر جنگ، تحریم یا محاصره وجود داشته باشد، خدمت‌رسانی دولت و نظام به جامعه عشایری باید استمرار داشته باشد.
میرزاوند در ادامه با اشاره به چالش آب عشایر گفت: یکی از موضوعات جدی ما تأمین آب شرب جامعه عشایری است. در برخی موارد، برای انتقال آب با مشکلاتی مواجه هستیم که نیازمند تصمیم‌گیری بین دستگاهی است.
وی افزود: در شرایطی که یک ایستگاه انتقال یا پمپاژ آب در نزدیکی محل استقرار عشایر وجود دارد، نباید به دلیل فرآیندهای اداری و نبود زیرساخت برق یا شبکه انتقال مناسب، مسیرهای طولانی و پرهزینه برای آب‌رسانی ایجاد شود.
رئیس سازمان امور عشایر کشور تأکید کرد: آب شرب عشایر یک نیاز اساسی است و باید در تخصیص منابع آب و برنامه‌ریزی‌های مربوط به تأمین آب، سهم این جامعه نیز به‌صورت واقعی دیده شود.
ضرورت واقعی‌سازی سهمیه سوخت ناوگان عشایری
میرزاوند همچنین به موضوع سوخت ناوگان آب‌رسان و خدماتی عشایر اشاره کرد و گفت: کامیون‌ها و خودروهای عشایری در مسیرهای خاکی و کوهستانی فعالیت می‌کنند، اما گاهی سهمیه سوخت آنها بر اساس پیمایش مسیرهای آسفالته محاسبه می‌شود.
وی افزود: این موضوع باید اصلاح شود تا میزان واقعی سوخت مورد نیاز خودروهای فعال در مناطق عشایری بر اساس شرایط واقعی فعالیت آنها اختصاص پیدا کند.
رئیس سازمان امور عشایر کشور در بخش دیگری از سخنان خود خواستار اصلاح فرآیند بیمه دام عشایر شد و گفت: در برخی موارد، دامدار برای دریافت خسارت باید لاشه دام را تحویل دهد، در حالی که در شرایط خاص و در برخی حوادث، امکان چنین اقدامی وجود ندارد.
میرزاوند افزود: سازمان امور عشایر با سازمان هواشناسی، سازمان منابع طبیعی و صندوق بیمه کشاورزی تفاهم‌نامه‌هایی داشته و تلاش می‌کند شاخص‌های خشکسالی و سایر عوامل طبیعی در فرآیند پرداخت خسارت به دامداران عشایری لحاظ شود.
وی با اشاره به ظرفیت‌های استان البرز گفت: البرز از نظر دانشگاه، شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز علمی، زیرساخت‌های کشاورزی و ظرفیت‌های گردشگری، شرایط بسیار مناسبی دارد و می‌تواند به یک پایلوت برای اجرای طرح‌های جدید در حوزه عشایری تبدیل شود.
میرزاوند تأکید کرد: امروز زمان شعار دادن و صرفاً ارائه برنامه گذشته است؛ شرایط کشور اقتضا می‌کند برنامه‌ها اجرایی، عملیاتی و جهادی باشند.
نظر شما