به گزارش خبرگزاری ایمنا، حسن سالاریه روز یکشنبه در آیین افتتاحیه هفته جهانی فضا اظهار کرد: ماهواره ناهید ۲ توسط پژوهشگاه فضایی ایران، با همکاری شبکه‌ای از شرکت‌های دانش‌بنیان توسعه یافته و نسل‌های پیشرفته‌تر آن نیز در دست ساخت است.
وی افزود: در این مدت در بسیاری از شاخص‌های توسعه صنعت فضایی به نقاط عطف تاریخی دست یافته‌ایم که حاصل تلاش جمعی مجموعه‌های مختلف وزارت دفاع، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و سایر نهادهای فعال در حوزه فضاست.
رئیس سازمان فضایی ایران از دستیابی به نقاط عطف و ثبت چندین رکورد در حوزه ماهواره، ماهواره‌بر و فناوری‌های فضایی خبر داد و گفت: توسعه کاربردهای فضایی در زندگی مردم و اقتصاد فضاپایه اولویت راهبردی این حوزه است.
سالاریه تثبیت عملکرد ماهواره‌بر «قائم» و موفقیت مأموریت ماهواره «چمران» را از دیگر دستاوردهای صنعت فضایی کشور دانست و گفت: در مأموریت ماهواره چمران، الگوریتم‌های کنترل موقعیت ماهواره در مدار توسعه یافت و نخستین تقرب مداری کشور توسط این ماهواره انجام شد که موفقیت مهمی در حوزه فناوری‌های فضایی محسوب می‌شود.
وی با اشاره به پرتاب سنگین‌ترین جرم توسط ماهواره‌بر «سیمرغ» ادامه داد: یکی دیگر از دستاوردهای مهم، انجام مأموریت بلوک انتقال مداری «سامان» است که نرم‌افزار شبیه‌ساز آن توسط پژوهشگاه فضایی ایران توسعه یافته و در این مأموریت با استفاده از ماهواره‌بر سیمرغ به کار گرفته شد.
رئیس سازمان فضایی ایران نقش بلوک‌های انتقال مداری را در دستیابی به مدارهای بالاتر مهم دانست و گفت: نمونه‌های پیشرفته‌تر بلوک انتقال مداری سامان نیز در دست ساخت است و این فناوری می‌تواند نقش مهمی در توسعه مأموریت‌های فضایی و دستیابی به مدارهای بالاتر داشته باشد.
توسعه ماهواره‌های سنجشی با دقت بالا
سالاریه با اشاره به عملکرد کامل ماهواره «پایا» اظهار کرد: این ماهواره سال گذشته در مدار قرار گرفت و دوربین و زیرسامانه‌های مختلف آن به‌صورت کاملاً بومی در کشور توسعه یافته است.
وی دقت بالای تصویربرداری را از ویژگی‌های مهم ماهواره پایا عنوان کرد و افزود: نسل‌های پیشرفته‌تر این ماهواره نیز در دست ساخت است و ماهواره «پارس ۲» به‌عنوان نمونه پیشرفته‌تر پایا، با دقت تصویربرداری بهتر از سه متر تکمیل شده و در برنامه پرتاب قرار گرفته است.
رئیس سازمان فضایی ایران توسعه مراکز کنترل ماهواره و دسترسی به داده‌ها و تصاویر ماهواره‌ای در سراسر کشور را از برنامه‌های جدی وزارت ارتباطات دانست و گفت: دسترسی به داده، یکی از مهم‌ترین الزامات استفاده از ظرفیت صنعت فضایی در اقتصاد فضاپایه است و توسعه مراکز جدید در این زمینه در دستور کار قرار دارد.
سالاریه با اشاره به تاکید دولت بر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در صنعت فضایی، اظهار کرد: این رویکرد در دو سال گذشته وارد مرحله عملیاتی شده و سه ماهواره ساخت بخش خصوصی در این مدت در مدار قرار گرفته است.
وی افزود: ممکن است این ماهواره‌ها از نظر برخی مشخصات فنی در سطح پایین‌تری نسبت به ماهواره‌های پیشرفته‌تر قرار داشته باشند، اما استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و ایجاد شتاب در پیشرفت صنعت فضایی، اهمیت زیادی دارد و این مسیر ادامه خواهد یافت.
رئیس سازمان فضایی ایران همچنین به منظومه ماهواره‌ای «شهید سلیمانی» اشاره کرد و گفت: نخستین نمونه از این منظومه سال گذشته در دهه فجر رونمایی شد و این منظومه به‌عنوان یکی از پروژه‌های مهم وزارت ارتباطات در صنعت فضایی، در دست ساخت است.
اقتصاد فضا در مسیر توسعه کاربردهای فضایی
سالاریه با تاکید بر اینکه توسعه صنعت فضا باید با توسعه کاربردهای آن گره بخورد، گفت: شعار محوری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه فضا، توسعه کاربردها و استفاده از ظرفیت این صنعت در زندگی مردم و اقتصاد کشور است.
وی افزود: در همین راستا، شرکت‌ها و مجموعه‌های متعددی در عرصه فضایی کشور شناسایی شده‌اند و با همکاری سازمان برنامه و بودجه، برای نخستین‌بار تخصص فضا در نظام فنی و اجرایی کشور به‌عنوان یک تخصص مستقل شناخته شده و برای آن کد تخصصی تعریف شده است.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: امروز شرکت‌های فعال متعددی در عرصه فضا در کنار مراکز تحقیقاتی دولتی، پژوهشگاه فضایی ایران و دانشگاه‌ها در حال ارائه خدمات هستند و محصولات متنوعی را توسعه می‌دهند.
وی پایش محصولات کشاورزی، هواشناسی، پایش گردوغبار و منابع آبی را از جمله کاربردهای در حال توسعه فناوری‌های فضایی برشمرد و اظهار کرد: شرکت‌های فعال در این حوزه، محصولات متعددی را برای پاسخ به نیازهای کشور توسعه می‌دهند.
سالاریه تاکید کرد: توسعه اقتصاد فضا با جدیت به‌عنوان یکی از برنامه‌های راهبردی دنبال می‌شود و این مسیر با همکاری مجموعه‌های دانش‌بنیان، پژوهشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و سایر فعالان صنعت فضایی، با سرعت و شتاب بیشتری ادامه خواهد یافت.
کاهش ریسک مأموریت‌های فضایی با توسعه نرم‌افزارهای «نورا» و «شمس»
در ادامه این همایش، نادر مکاری سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، با تشریح برنامه‌های این پژوهشگاه برای توسعه فناوری‌های فضایی و حرکت به سمت منظومه‌سازی، از توسعه نرم‌افزارهای «نورا» و «شمس» برای ارزیابی عملکرد پیش از پرتاب و پشتیبانی از کنترل مأموریت پس از پرتاب خبر داد.
این مقام مسئول با اشاره به برنامه‌های پژوهشگاه فضایی ایران در این زمینه، اظهار کرد: در پژوهشگاه فضایی ایران، ماهواره‌های سری «سامان» در دست توسعه است و در کنار ادامه مسیر ماهواره‌های با پیشرانش سوخت جامد، امسال توسعه ماهواره‌های با پیشرانش سوخت مایع نیز آغاز شده است.
مکاری این رویکرد را زمینه‌ای برای حرکت به سمت منظومه‌سازی دانست و گفت: توسعه سری ماهواره‌های سامان با سوخت جامد همچنان ادامه دارد و در کنار آن، مسیر توسعه سوخت مایع نیز آغاز شده که می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری منظومه‌های ماهواره‌ای باشد.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران یکی از چالش‌های مهم ماموریت‌های فضایی را احتمال شکست ماموریت عنوان کرد و افزود: بخش قابل توجهی از آنچه در محیط فضا رخ می‌دهد، ممکن است برای ما قابل پیش‌بینی نباشد و به همین دلیل، کاهش احتمال شکست مأموریت از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی از طراحی و توسعه دو نرم‌افزار «نورا» و «شمس» در پژوهشگاه فضایی ایران برای مقابله با این چالش خبر داد و گفت: با استفاده از این نرم‌افزارها می‌توان پیش از پرتاب، عملکرد سامانه را ارزیابی کرد و بخشی از آزمون‌هایی را که امکان انجام آنها در فضا وجود ندارد، روی زمین انجام داد.
مکاری ادامه داد: اجرای این آزمون‌ها و ارزیابی‌های پیش از پرتاب، احتمال شکست ماموریت را به حداقل می‌رساند و در عین حال، امکان آموزش متخصصان و اپراتورهای مرکز کنترل برای مدیریت ماموریت را فراهم می‌کند.
وی با اشاره به کاربرد این نرم‌افزارها پس از پرتاب، بیان کرد: این ابزارها می‌توانند به‌عنوان سامانه‌های کمکی در اختیار مرکز کنترل ماموریت قرار گیرند تا کارشناسان بتوانند با توجه به محدودیت زمانی موجود، درک سریع‌تر و دقیق‌تری از وضعیت و رخدادهای مربوط به ماموریت در فضا داشته باشند.
نظر شما