به گزارش خبرگزاری ایمنا، سرانجام پس از ماه‌ها بلاتکلیفی درباره زمان برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، بازه زمانی تازه‌ای برای برگزاری هفتمین دوره انتخابات شوراها مطرح شده است؛ انتخاباتی که قرار بود در اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شود، اما شرایط جنگی کشور اجرای آن را به تعویق انداخت و از آن زمان تاکنون چند تاریخ مختلف برای برگزاری آن پیشنهاد شده بود.
اکنون علی کشوری، سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی، از تعیین دو تاریخ هشتم یا پانزدهم آبان به‌عنوان گزینه‌های پیش‌رو خبر داده است؛ با این حال، این تحول یک نکته مهم دیگر نیز دارد و آن اینکه احتمال دارد انتخابات در تمام مناطق کشور به شکل سراسری برگزار نشود.
کشوری توضیح داده است که پس از پیگیری‌های ستاد انتخابات و هیئت مرکزی نظارت، موضوع زمان برگزاری انتخابات در دستور کار قرار گرفت و با توجه به تصمیم شورای عالی امنیت ملی، مقرر شد انتخابات دو ماه پس از پایان جنگ برگزار شود. بر همین اساس، نیمه نخست آبان و یکی از روزهای هشتم یا پانزدهم آبان به‌عنوان زمان برگزاری انتخابات مطرح شده است.
زمان برگزاری انتخابات شوراها؛ ۸ یا ۱۵ آبان ۱۴۰۵
علی کشوری، سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: با پیگیری ستاد انتخابات و هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی، تاریخ پیشنهادی اولیه برای برگزاری انتخابات شوراها مهر بود، اما با توجه به حوادثی که رخ داد، انتخابات در این زمان برگزار نشد.
وی افزود: شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد، انتخابات باید دو ماه پس از پایان جنگ برگزار شود و در ادامه پیگیری‌ها، در نهایت مقرر شد انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در نیمه اول آبان برگزار شود که در حال حاضر یکی از روزهای هشتم یا پانزدهم آبان به‌عنوان تاریخ برگزاری انتخابات مطرح است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که طی هفته‌های گذشته تاریخ‌های مختلفی برای برگزاری انتخابات شوراها اعلام یا پیشنهاد شده بود و مسئولان بارها تاکید کرده بودند که این تاریخ‌ها تا پیش از طی شدن فرایند نهایی تصمیم‌گیری، قطعی نیستند.
انتخابات شوراهای شهر و روستا چرا به تعویق افتاد؟
هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در ابتدا قرار بود، یازدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شود. این انتخابات قرار بود در کنار انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری برگزار شود و بخشی از تقویم انتخاباتی کشور را شکل دهد.
در انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی نیز قرار بود تکلیف کرسی‌های خالی در حوزه‌های انتخابیه تبریز، بستان‌آباد، بندرانزلی، بندرعباس و نقده مشخص شود و انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز در چهار استان تهران، آذربایجان شرقی، خراسان جنوبی و خوزستان برگزار شود.
با این حال، آغاز جنگ چهل‌روزه در نهم اسفند ۱۴۰۴ شرایط کشور را تغییر داد و موضوع برگزاری انتخابات در دستور کار جدیدی قرار گرفت. در ادامه، تصمیم‌گیری درباره زمان انتخابات به شرایط کشور و هماهنگی میان نهادهای مسئول موکول شد.
تصمیم شورای عالی امنیت ملی برپایه برگزاری انتخابات دو ماه پس از پایان جنگ، به‌طور عملی زمان‌بندی قبلی را کنار گذاشت و موجب شد تقویم برگزاری انتخابات شوراها بار دیگر تغییر کند.
از مهر و ۲۴ مهر تا ۸ و ۱۵ آبان؛ تقویم انتخابات شوراها تغییر کرد
در ماه‌های گذشته چندین تاریخ برای برگزاری انتخابات شوراها مطرح شد. در مقطعی اواخر مهر به‌عنوان گزینه پیشنهادی مطرح شد و موضوعاتی همچون بازگشایی مدارس و پایان فصل برداشت محصولات کشاورزی در مناطق روستایی نیز به‌عنوان ملاحظات مربوط به تعیین زمان انتخابات مورد توجه قرار گرفت.
پس از آن، بیست‌وچهارم مهر نیز به‌عنوان تاریخ پیشنهادی مطرح شد. محسن اسلامی، سخنگوی ستاد انتخابات کشور، از برگزاری نشست مشترک مسئولان ستاد انتخابات و هیئت نظارت بر انتخابات شوراها خبر داده بود که در آن تاریخ، بیست‌وچهارم مهر بررسی شد.
در ادامه، اسکندر مومنی، وزیر کشور، از آمادگی وزارت کشور برای برگزاری انتخابات در نیمه نخست آبان خبر داد و اعلام کرد، تجهیزات مورد نیاز انتخابات تمام‌الکترونیک آماده شده است.
اظهارات جدید علی کشوری، این روند را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. بر اساس این اظهارات، اکنون هشتم و پانزدهم آبان دو گزینه مشخصی هستند که برای روز برگزاری انتخابات شوراها مطرح شده‌اند.
انتخابات شوراها در همه مناطق کشور برگزار می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات جدید سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات، به‌نحوه برگزاری انتخابات در مناطق مختلف کشور مربوط می‌شود.
کشوری در تشریح فرایند برگزاری انتخابات گفت: در برخی مناطق کشور ممکن است امکان برگزاری انتخابات وجود نداشته باشد و به همین دلیل احتمال دارد، انتخابات به‌صورت سراسری برگزار نشود.
وی تاکید کرد: سازوکار اجرایی و نظارتی انتخابات در چنین شرایطی متفاوت خواهد بود و وزارت کشور و نهادهای مرتبط موظف شده‌اند مناطقی را که امکان برگزاری انتخابات در آن‌ها وجود ندارد، مشخص کنند.
سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی افزود: در سایر مناطقی که امکان برگزاری انتخابات وجود دارد، انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار خواهد شد.
این موضوع می‌تواند یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های انتخابات پیش‌رو با دوره‌های گذشته باشد؛ چراکه بر اساس این توضیحات، برگزاری انتخابات به‌لزوم به‌معنای رای‌گیری هم‌زمان در تمام حوزه‌های انتخابیه کشور نخواهد بود و شرایط هر منطقه نیز در تصمیم‌گیری نهایی لحاظ می‌شود.
وزارت کشور مسئول تعیین مناطق بدون امکان برگزاری انتخابات است
بر اساس سازوکاری که کشوری تشریح کرده است، در مرحله نخست باید وضعیت مناطق مختلف کشور از نظر امکان برگزاری انتخابات بررسی شود.
در این فرایند، وزارت کشور و دستگاه‌های مرتبط باید مناطقی را که به هر دلیل امکان برگزاری انتخابات در آن‌ها وجود ندارد مشخص کنند و در مقابل، در مناطقی که شرایط برگزاری فراهم است، فرایند انتخابات طبق برنامه دنبال شود.
به این ترتیب، موضوع انتخابات شوراها اکنون تنها به تعیین یک روز در تقویم محدود نمی‌شود، بلکه مکان و گستره برگزاری انتخابات نیز به یکی از موضوعات تصمیم‌گیری تبدیل شده است.
این مسئله به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که شوراهای اسلامی شهر و روستا ساختاری محلی دارند و انتخابات آن‌ها مستقیم با مدیریت شهری و روستایی، ترکیب شوراها و فرایند تصمیم‌گیری در سطح محلی ارتباط دارد.
انتخابات تناسبی تهران؛ تغییر مهم در هفتمین دوره شوراها
زمان برگزاری انتخابات تنها تحول انتخابات دوره هفتم شوراهای اسلامی شهر و روستا نیست. یکی از مهم‌ترین تغییرات این دوره، اجرای انتخابات تناسبی در حوزه انتخابیه تهران، ری و تجریش است.
در این شیوه، احزاب و جبهه‌های سیاسی دارای مجوز می‌توانند فهرست انتخاباتی ارائه کنند و سهم فهرست‌ها در کرسی‌های شورای شهر بر اساس میزان آرای کسب‌شده محاسبه خواهد شد.
در عین حال، نامزدهای مستقل نیز می‌توانند در انتخابات حضور داشته باشند و قرار گرفتن نام یک فرد در فهرست انتخاباتی، شرط حضور او در رقابت نیست.
در حوزه تهران، ری و تجریش، رای‌دهندگان می‌توانند فهرست مورد نظر خود را انتخاب کنند یا نامزدهای مورد نظرشان را به صورت منفرد برگزینند و امکان ترکیب این دو شیوه نیز پیش‌بینی شده است.
اجرای این مدل، انتخابات شورای شهر تهران را از نظر نحوه رقابت فهرست‌ها و نامزدها با دوره‌های پیشین متفاوت می‌کند و نیازمند اطلاع‌رسانی دقیق درباره شیوه رأی دادن است.
آمادگی انتخابات الکترونیک؛ زیرساخت‌ها آماده شده است
در کنار تعیین زمان انتخابات، وزارت کشور نیز طی هفته‌های گذشته از آماده بودن زیرساخت‌های برگزاری انتخابات تمام‌الکترونیک خبر داده است.
بر اساس اظهارات مسئولان، تجهیزات و دستگاه‌های مورد نیاز انتخابات آماده و در مناطق مختلف توزیع شده و تعرفه‌های انتخاباتی نیز پیش‌بینی شده است.
برای شرایطی که احتمال اختلال در دستگاه‌های اخذ رای الکترونیک وجود داشته باشد، سازوکار استفاده از تعرفه کاغذی نیز در نظر گرفته شده است تا اختلال احتمالی در تجهیزات الکترونیکی مانع ادامه فرایند رای‌گیری نشود.
از سوی دیگر، با توجه به اجرای انتخابات تناسبی در تهران، آموزش رأی‌دهندگان درباره نحوه انتخاب فهرست‌ها و نامزدها اهمیت بیشتری پیدا کرده است و وزارت کشور برنامه‌هایی برای اطلاع‌رسانی و آموزش عمومی در نظر گرفته است.
انتخابات شوراها وارد مرحله تازه‌ای شد
مسیر برگزاری هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا از زمان اعلام برنامه اولیه تاکنون چند بار دستخوش تغییر شده است؛ انتخاباتی که ابتدا قرار بود یازدهم اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شود، در پی شرایط جنگی به تعویق افتاد و پس از آن تاریخ‌هایی همچون اواخر مهر و بیست‌وچهارم مهر و سپس نیمه نخست آبان به‌عنوان گزینه‌های مختلف مطرح شد.
اکنون اظهارات جدید علی کشوری نشان می‌دهد که فرایند تعیین زمان انتخابات به مرحله مشخص‌تری رسیده و هشتم یا پانزدهم آبان دو گزینه مورد نظر برای برگزاری انتخابات هستند، البته در کنار زمان، وضعیت مناطق مختلف کشور نیز باید از سوی وزارت کشور و دستگاه‌های مرتبط بررسی شود.
به این ترتیب، انتخابات شوراها در شرایطی به نیمه نخست آبان نزدیک می‌شود که هم زمان برگزاری و هم گستره برگزاری انتخابات در حال تعیین تکلیف است. از سوی دیگر، اجرای انتخابات تناسبی در تهران، ری و تجریش و استفاده از زیرساخت‌های الکترونیک، این دوره را از نظر شیوه برگزاری نیز متفاوت کرده است.
آنچه اکنون اهمیت دارد، اعلام تصمیم نهایی از مسیر رسمی و مشخص شدن روز دقیق رای‌گیری و حوزه‌هایی است که امکان برگزاری انتخابات در آن‌ها وجود خواهد داشت؛ موضوعی که پس از تعیین‌تکلیف نهایی، مسیر فعالیت نامزدها، فهرست‌های انتخاباتی و دستگاه‌های اجرایی را وارد مرحله عملیاتی انتخابات خواهد کرد.
نظر شما