به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخص‌های اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آب‌وهوایی کشور به‌شمار می‌رود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد و مبنای تصمیم‌گیری در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط‌زیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگین‌های بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه‌مدت و بلندمدت را فراهم می‌کند و این داده‌ها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیش‌بینی مخاطرات احتمالی و برنامه‌ریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سال‌های اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارش‌ها با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کنند.
دسترسی به اطلاعات به‌روز درباره شاخص‌های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهره‌برداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های روزمره و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارندگی در نوار شمالی و جنوب‌شرق کشور؛ کاهش بارش نسبت به بلندمدت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه از تاریخ بیست‌ونهم تیر تا چهارم مرداد مطابق نقشه بالا، نوار شمالی و جنوب‌شرق کشور شاهد بارندگی بوده‌اند، اظهار کرد: میانگین بارش استان البرز ۴.۴ میلی‌متر، تهران ۱.۷ میلی‌متر، خراسان شمالی ۰.۴ میلی‌متر، زنجان، سیستان و بلوچستان ۰.۶ میلی‌متر، قزوین ۳.۵ میلی‌متر، کرمانشاه ۰.۲ میلی‌متر و مازندران، از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بیشتر بوده است.
وی با بیان اینکه میانگین بارش کشور نسبت به دوره بلندمدت کمتر بوده است، افزود: بیشینه بارش تجمعی این هفته در ایستگاه بورخانی به میزان ۷۱ میلی‌متر و در ایستگاه‌های اسلام‌آباد و بناب در استان سیستان و بلوچستان، به‌ترتیب به میزان ۶۳ و ۶۰ میلی‌متر ثبت شده است.
بارش بیشتر از نرمال در بخش‌هایی از شمال و غرب؛ کم‌بارشی در چند استان
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه بالا انحراف مجموع بارش تجمعی هفته چهل‌وچهارم سال زراعی گذشته را نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ نشان می‌دهد، تصریح کرد: مطابق نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به بلندمدت، در این هفته بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان ادامه داد: استان‌های سمنان، تهران، البرز، قزوین، کردستان و کرمانشاه در بخش‌هایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا ۴۰ میلی‌متر، داشته‌اند و استان‌های خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، سیستان و بلوچستان و کرمان در بخش‌هایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا ۴۰ میلی‌متر و در بخش‌های دیگر بارشی کمتر از نرمال، تا ۱۵ میلی‌متر، داشته‌اند.
وی گفت: استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، فارس و هرمزگان نیز در بخش‌هایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال، تا ۱۵ میلی‌متر، داشته‌اند و سایر استان‌های کشور در شرایط نرمال قرار داشته‌اند.
غلبه شرایط نرمال؛ هم‌زمانی ترسالی و خشکسالی در بخش‌هایی از کشور
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه بالا بیانگر وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاه‌مدت مؤثر ۱۴ روزه EDI است، اضافه کرد: این نقشه نشان می‌دهد که از نظر شاخص مؤثر خشکسالی، در این بازه ۱۴ روزه بیشتر مساحت کشور در شرایط نرمال قرار داشته است.
ضیائیان با بیان اینکه استان‌های خراسان شمالی، البرز، قزوین و کردستان در بخش‌هایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید داشته‌اند، افزود: استان‌های سمنان، تهران، مازندران، گیلان، زنجان، فارس، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخش‌هایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید و در بخش‌های دیگری خشکسالی خفیف تا متوسط داشته‌اند.
وی خاطرنشان کرد: استان‌های گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در بخش‌هایی از مساحت خود خشکسالی خفیف داشته‌اند و سایر مناطق کشور در شرایط نرمال قرار داشته‌اند.
افزایش ۱.۲ درجه‌ای دمای کشور؛ یزد گرم‌تر از نرمال شد
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه ادامه داد: نمودار و نقشه زیر بیانگر اختلاف میانگین دمای هفته چهل‌وچهارم سال زراعی جاری با میانگین دما در بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استان‌هاست، تاکید کرد: این نقشه نشان می‌دهد میانگین دمای کل کشور ۱.۲ درجه افزایش داشته و بیشتر استان‌های کشور روند افزایش دما را تجربه کرده‌اند.
ضیائیان اضافه کرد: بیشترین بی‌هنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان یزد، به میزان ۲.۵ درجه و کمترین آن مربوط به استان کهگیلویه و بویراحمد، به میزان ۰.۳ درجه، بوده است و استان‌های کردستان و بوشهر تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین دمای بلندمدت خود در این هفته نداشته‌اند.
بررسی مستمر شاخص‌های اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آب‌وهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیت‌های اقتصادی را فراهم می‌کند. استمرار این پایش‌ها، مبنایی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر در حوزه‌های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخص‌های خشکسالی از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این‌رو، تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت ریسک‌های اقلیمی اهمیت ویژه‌ای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده‌های علمی و به‌روز در تدوین سیاست‌های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهره‌گیری از این اطلاعات می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تاب‌آوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارت‌های ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارش‌های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آب‌وهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می‌کند و به تصمیم‌گیران و افراد کمک می‌کند با شناخت بهتر شرایط، برنامه‌ریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما